Германиядағы Рейн маңындағы Хайдесхайм ауданы

Кіріспе

Heidesheim am Rhein – Рейнланд-Пфальц жеріндегі Майнц-Бинген ауданының Ингельхайм-ам-Райн қаласының Орцбезирк (аудан) бөлігі. 2019 жылдың шілдесіне дейін ол жеке муниципалитет болып, бұрынғы Verbandsgemeinde (ұжымдық муниципалитет) Heidesheim am Rhein құрамына кірген, және оның әкімшілік орталығы еді. Хайдесхайм Рейн Гессенің ең ірі муниципалитеттерінің бірі болған.

Орналасқан жері

Хайдесхайм Рейнге жақын орналасқан, Рейн Гессенің солтүстігінде, «Рейн тізесі» деп аталатын жерде, штаттың бас қаласы Майнцтан батысқа қарай. Муниципалдық аумақ солтүстікте Рейннің кеме жүзедін жолағының ортасына дейін созылады, мұнда өзен ең кеңіне жетеді, тіпті Кенигсклингер Ауэ (арал, бірақ атауы оны су тасқыны аймағы ретінде көрсетеді) де кіреді. Су тасқынына қарсы бекітілген жағалауда, шамамен 82 метр биіктікте, құмды жазық орналасқан, ол негізінен спаржа өсіруге пайдаланылады және жеміс ағаштарымен жабылған. Су тасқынына қарсы бекітілген жерге жақын жерде Хайденфарт шағын ауылы орналасқан. Бұл жерден, Марианнауэ (су тасқыны) арналарын шығысқа қарай кеңейту жұмыстары жүргізілгенге дейін, Ербахқа дейін паромдық байланыс болған. Хайдесхаймның орталық бөлігі Рейн жағалауынан шамамен 2 километр қашықтықта, Рейн Гессенің таулы аймағының етегінде, су тасқынынан қорғалған жерде жатыр. Муниципалдық аумақ осы төбелердің солтүстік беткейімен жоғары қарай созылады, муниципалитет орталығынан шығысқа қарай 2 километрде теңіз деңгейінен 207 метр биіктікке жетеді. Жеміс ағаштары арасындағы кеңістіктерге Рейн арқылы Рейнгауға, Таунус тауларының батыс бөлігіне, соның ішінде Rheingaugebirge (Рейнгау жотасы), Kalte Herberge және Hallgarter Zange (таулар) ең биік нүктелеріне дейін көрініс ашылады. Шығысқа қарай, Улерборнның жанында, Буденхайммен шекарада, Хайдесхайм Рейн Гессенің сирек кездесетін орманды аймақтарының бірін қамтиды. 2006 жылдың соңына қарай Хайдесхаймның халқы 7 195 адамды құрады және ауданы 17,56 шаршы километрді құрайды.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Heidesheim-нің құрамдас бөліктері – Heidesheim, Heidenfahrt және Uhlerborn.

Тарих

Тарихқа дейінгі және ерте тарихи кезеңдердегі көптеген табылмалар Хайдесхайм-ам-Райн муниципалитетінің аумағы Жаңа тас дәуірінде (б.з.д. 5500–2200 жж.) қоныстанғандығын растайды. Көбінесе олар кездейсоқ табылған. Рим дәуірінде, қазіргі қалалық орталықтың солтүстігінде, германдықтардың шабуылдарынан кейін 5 ғасырдың басында тасталып кеткен кең вилла рустика тұрды. Оның қабырғалары ішінде Санкт-Джордж капелласы (Sankt Georgskapelle) салынды, оның төңірегінде 7 ғасырдың ортасынан бастап франк қоныс аударушылары қоныстанды. Муниципалитет атауы франк ақсүйегіне тиесілі болған меншікке қатысты делінеді. Осы жердің алғашқы жазбаша айғағы Лорш аббаттығына жасалған сыйлықтарда кездеседі, ең ертесі 762 жылға жатса да, шын мәнінде оны 765 және 768 жылдар аралығындағы қыркүйек айымен байланыстыруға болады. Ең ерте расталған күні – 768 жылдың 5 шілдесі. Барлығы, Лорш кодексі 765 немесе 768 және 794 жылдар аралығында Хайдесхаймдегі Лорш аббаттығына он сыйлық жасауды тіркеді, бірақ олардың ешқайсысы кейінгі құжаттарда кездеспейді. Бұл жағдай Лорш кодексі 1183–1195 жылдар аралығында пергаментке көшірілген кезде Хайдесхаймдегі иеліктерін саудалаған немесе сатқан деген тұжырымға әкеледі. Хайдесхаймге қатысты кең ауқымды құжаттар 1150 жылға жуық уақытта ғана жарық көреді. Ол кезде Майнцтегі Альтмюнстер аббаттығының иелігінде кең көлемді жерлер мен ондықтардың жартысы болды. Бұл Рейн графтарынан (Rheingrafen) шыққан-алмағаны әлі расталмаған. Сонымен қатар, 1145 жылы Вальсхаймдегі алғашқы иелік (Хайденфартқа жақын жоғалған ауыл) Эбербах аббаттығына өтіп, Sandhof-ке негіз салды (Мәдениет және көрікті жерлер: Төмендегі ғимараттар қараңыз). Ақырында, 1158 жылы Винтернхайм иелері есімдері аталады, олар кейіннен қамалдан, Бург Виндектан Винтеро иелері деп өздерін атады. Тарихи жазбаларда басымдық білдіретін осы үш топтан басқа, Майнцтің басқа монастырьлық негіздері мен жергілікті отбасылары да мұнда жер мен құқықтарға ие болды. Винтернхайм иелері 12 ғасырдың алғашқы жартысында Бург Виндек құрылысын бастаған кезде, Санкт-Джордж капелласы төңірегіндегі қоныс, көрінеу, бекітілмеген немесе жеткілікті түрде бекітілмеген: 1200 жылы Виттельсбах архиепискобы Конрад 1163 жылы император Фридрих I-нің бұйрығымен қиратылған Майнц қала қабырғасын қайта тұрғызуға дайындық жасағанда, ол шеттегі ауылдарды өздерінің бөліктерін салуға міндеттеді. Хайдесхайм тұрғындары бес мерлонды қамтамасыз етуге, қаруландыруға және күтуге тиіс болды, олар қорғауға, қорғанысқа, нарық құқықтарына және қалада еркін сатып алу мен сатуға ие болды. Жер иеліктері мен табыстан басқа, Альтмюнстерде Хайдесхайм Вогтейі болды, сондықтан ауылға егемендік құқығы болды. Ғасырлар бойы Вогтей көптеген иелердің қолынан өтті: 1250 жылдан кейін оны 13 ақпанда Альтмюнстерге қайтарған Биген иелері ұстаған жоқ. Бұл құжат Хайдесхаймды емес, Рейнгаудағы Хаттенхаймды атады. Оған қарсы, аббат Вернер фон Винтероны және оның еркек мұрагерлерін 31 қаңтар 1326 күні ауыл Vögte етіп тағайындады. Винтеро әміршілері 1372 жылдың 12 сәуірінен бұрын қайтыс болды, сол күні Вильгельм фон Шарпенштейн Вогт ретінде мойындалды. 1385 жылдың 14 шілдесінде Вогтей Дитрих Хут фон Сонненбергке еркек желісі бойынша мұрагерлікпен өтті. 1414 жылдың 17 қаңтарында Майнц архиепискобы Иоанн II Нассаулық Альтмюнстер иесі мен монастыры Майнцтегі Хайдесхаймдегі соттың үштен бір бөлігін архиепископтыққа бергенін құжаттады. Бұл келісімнен Vogtei барлық тиісті заттармен, табыстармен және монастырьдың мүлікке кіретін жер иеліктерімен бірге болды. Бұл туралы архиепископтың соборлық дьяконның және соборлық капитулярдың келісімімен барлық уақыттағы монастырға жазбаша түрде расталды. Бұдан басқа, Альтмюнстер бұдан былай архиепископ немесе собор капитуляры салатын барлық жарналар мен алымдардан босатылуға тиіс еді. Осыдан кейін екеуі де монастырды барлық иеліктерімен және құқықтарымен қорғауға және қорғауға уәде берді, әсіресе Хайдесхаймдегі соттың қалған үштен екісі. Мұндай келісімдер бойынша Майнц шіркеулік және монастырьлық негіздер егемендік құқықтарын берді, олар өздерінің күшімен өздерінің билігін нығайта алмады, архиепископқа олардың меншік құқықтарын қамтамасыз ету мен қорғау үшін көп жағдайда соңынан соққыланды. Хайдесхайм жағдайында бұл көшіру архиепископтың Амтманның Альтмюнстер монастырының Вогтымен бірге пайда болуына әкелді. 1414 жылдан кейін архиепископтық Amtmänner қызметін атқарғандардың арасында 1481 жылы Иоганн Лангверт фон Симмерн және 1565 жылдан 1584 жылға дейін Майнц собор канторының төрағасы Генрих фон Штокхайм болды. Сол уақыттағы белгілі Вогттардың арасында 1468 жылдан 1489 жылға дейін Филипп фон Штокхайм және 1489 жылдан 1524 жылға дейін граф Эммерих Нассау және оның еркек мұрагерлері болды.

Many finds from prehistory and early historical times confirm that Heidesheim am Rhein's municipal area was settled as early as the New Stone Age (5500 to 2200 BC). Most have been chance finds. In Roman times, north of today's community core, stood an extensive villa rustica, which was forsaken after the Germanic invasions in the early 5th century. Within its walls was built Saint George's Chapel (Sankt Georgskapelle), around which, after the mid 7th century, Frankish settlers came to live. The municipality's name is said to go back to an estate owned by a Frankish nobleman called Heisino. The place had its first documentary mention as Heisinisheim or Hasinisheim in donations to the Lorsch Abbey, the earliest of which purports to date from 762, although in actuality it can only be traced back to some time between September in one of the years between 765 and 768. The earliest confirmed date is 5 July 768. All together, the Lorsch codex catalogues ten endowments for the Lorsch Abbey in Heidesheim between 765 or 768 and 794, of which however none crops up in later documents. This circumstance leads to the inference that Lorsch had already traded or sold its holdings in Heidesheim by the time the Codex was transferred to parchment between 1183 and 1195. A wider array of documents referring to Heidesheim only comes to light about 1150. The Altmünster Abbey at Mainz then had at its disposal extensive landholdings and half the tithes. Whether these stemmed from the Rhine Counts (Rheingrafen), as one always reads, has yet to be confirmed. Besides this, in 1145, the first holding in Walsheim (a vanished village near Heidenfahrt) passed to Eberbach Abbey, laying the groundwork for the Sandhof (see Culture and sightseeing: Buildings below). Eventually, in 1158, the Lords of Winternheim were mentioned, who later named themselves after the castle, Burg Windeck, as the Lords of Winterau. Besides these three parties, who dominate the historical records, other Mainz monastic foundations and resident families held lands and rights here. While the Lords of Winternheim began work on Burg Windeck in the earlier half of the 12th century, the actual settlement around Saint George's Chapel apparently remained unfortified, or at least not amply so: when Archbishop Conrad of Wittelsbach was getting himself ready in 1200 to build Mainz's city wall up again after it had been razed on Emperor Friedrich I's orders in 1163, he obliged many villages in the outlying countryside to build their own respective sections. The Heidesheim dwellers had to contribute, arm and maintain five merlons, for which they enjoyed protection, defence, market rights and free buying and selling in the city. Besides landholdings and income, Altmünster had the Heidesheim Vogtei and thereby sovereign rights over the village. Over the course of the centuries, the Vogtei passed through many holders’ hands: That it was held after 1250 by the Lords of Biegen, who gave it back to Altmünster on 13 February 1285 is clearly not so. The relevant document refers not to Heidesheim, but rather to Hattenheim in the Rheingau. Against this is that the Abbey appointed Werner von Winterau and his male heirs village Vögte on 31 January 1326. The lordly house of Winterau died out before 12 April 1372, on which day a Wilhelm von Scharpenstein was avouched as Vogt. From him the Vogtei passed on 14 July 1385 in inheritance along the male line to Dietrich Huth von Sonnenberg. On 17 January 1414, the Archbishop of Mainz John II of Nassau documented that the abbess and convent of Altmünster at Mainz had transferred one third of the court at Heidesheim to the Archbishopric. Outside this arrangement were the Vogtei with all its appurtenances, the income and the landholdings that were part of the convent's estate. This was confirmed in writing to the convent for all time by the Archbishop with the cathedral deacon's and the cathedral capitular's consent. Moreover, Altmünster was henceforth to be freed of all contributions and levies imposed by the Archbishop or the cathedral capitular. Both pledged henceforth to protect and defend the convent with all its holdings and rights – particularly the remaining two thirds of the court at Heidesheim

Such deals, under which Mainz ecclesiastical and monastic foundations yielded sovereign rights, which they could hardly assert through their own power, to the Archbishop against assurance and protection of their ownership rights were often struck in the time that followed. In Heidesheim's case, this transfer led to the Archbishop's Amtmann appearing alongside the Altmünster convent's Vogt. Men known to have served as Archiepiscopal Amtmänner after 1414 on are, in 1481 Johann Langwerth von Simmern, and from 1565 to 1584 Mainz cathedral cantor Heinrich von Stockheim. Known Vögte from that same time are, from 1468 to 1489 Philipp von Stockheim, and from 1489 to 1524 Count Emmerich of Nassau and his male heirs,

When Hans Georg von Bicken found out that he would keep being denied inheritance along the male line, he asked Archbishop of Mainz Wolfgang von Dalberg on 10 November 1598 to change the Heidesheim Vogtei, which had been transferred to him and his cousins as a non heritable fief, into a heritable fief. His request was never answered. Thus, when he died about 1608, the Vogtei passed back to Altenmünster. The convent seized the day: On advice that in these hard times they could no longer fulfil the demands that the remaining two thirds of the sovereign rights in Heidesheim required of them, the abbess and convent offered the Elector this two thirds share. In return, the Archbishop – as had been done in 1414 and 1522 – was to protect holdings, rights and income in the village. The Archbishop accepted the transfer with the specified conditions on the very same day, which suggests that the matter had been being discussed for quite some time. The year 1609 was a watershed in the municipality's history. Altenmünster now only held patronage rights at Saint Philip's and Saint James's Parish Church; the convent could still suggest priests and bellringers, who had to be confirmed by the Archbishop. Furthermore, in spiritual matters, the archiepiscopal vicariate general was responsible, while in worldly matters Heidesheim was under an Electoral deputy. The offices of monasterial Vogt and Electoral Amtmann were forgone. Eventually, the Electoral Chamber gave out Windeck Castle – until then the Amtmann’s seat – as a heritable asset.

Ханс Георг фон Бикен өзінің еркек желісі бойынша мұрагерлікке ие бола алмайтынын білген соң, 1598 жылдың 10 қарашасында Майнц архиепискобы Вольфганг фон Дальбергтен Хайдесхайм Вогтейін, оған және оның туыстарына мұрагерлік емес желім ретінде берілгенін, мұрагерлік желімге өзгертуді сұрады. Оның өтінішіне жауап берілген жоқ. Осылайша, ол шамамен 1608 жылы қайтыс болғанда, Вогтей Altenmünsterге қайта өтті. Монастырь мүмкіндікті пайдаланды: олардың қиын кезеңдерде Хайдесхаймдегі егемендік құқықтарының қалған үштен екісіне қатысты талаптарды олар енді орындай алмайтыны туралы кеңес алғаннан кейін, аббатисса мен монастырь сайлаушыға осы үштен екі бөлігін ұсынды. Қарсылықта архиепископ – 1414 және 1522 жылдары болғандай – ауылдағы иеліктерді, құқықтарды және табыстарды қорғауға міндеттенді. Архиепископ бұл көшіруді белгіленген шарттармен қабылдады, бұл мәселе ұзақ уақыттан бері талқыланып келгенін көрсетеді. 1609 жыл муниципалитет тарихындағы шегініс болды. Altenmünster енді Санкт-Филип және Санкт-Яков шіркеуіндегі қамқорлық құқығын ғана ұстады; монастырь әлі де дін қызметкерлерін және қоңыраушыларды ұсына алатын, оларды архиепископ бекітуі керек болды. Бұдан әрі, рухани мәселелерде архиепископтық бас викариат жауапты болды, ал әлемдік мәселелерде Хайдесхайм сайлаушының өкілінің бағынысында болды. Монастырьлық Вогт және сайлаушылық Амтман лауазымдары жойылды. Ақырында, сайлаушылық палатасы Бург Виндек қамалын – сол кезде Амтманның орны болған – мұрагерлік актив ретінде берді.

Елтаңба

Муниципалитеттің қаруын былай сипаттауға болады: қызыл фонда күміс крест, оның үстінде осыған ұқсас дөңгелек; Майнц дөңгелегі.

Антикалық және орта ғасырлар

Сант-Георгшкапелле (Сент-Джордж шіркеуі) – Хайдесхаймның солтүстігінде, теміржол желісі мен Майнцтан Кобленцке дейінгі автобаның арасында – римдік вилла рустиканың толығымен сақталған кеңістігінде салынған. Бүгінде оның шатыры астында екі қабырғасы сақталған, сыртқы жағындағы түпнұсқа суреттері мен ішкі қабырғасындағы ерте кездегі жабын қабықтары жақсы сақталған.

Шапалдың шамамен 1500 жылдық тарихы оның бастауын бірте-бірте ашуға әкелді: Бұл уақыттың көп бөлігі, әсіресе епископ Сидонийдің қолдауына байланысты, франк дәуірінде іздестірілді. Соңғы зерттеулерге сәйкес, Майнц епископының кеш антикалық ауылдық шіркеуі болған деп болжауға болады, бұл, ең алдымен, оны «Римдік христиан дәстүрінің ерекше маңызды орталығы» деп мойындауға мүмкіндік береді. Шапал Рейн Гессенің ең көне діни құрылымы деп айтуға болады. 650 жылдан кейін, франк қоныс аударушылары Сент-Джордж шіркеуінің төңірегінде қоныстанды. Олардың ұрпақтары 10-шы ғасырдың соңы мен 11-ші ғасырдың басында шіркеуді апсидамен кеңейтті; осы кезде триумф аркасының тіректері салынды. 1200 жылға қарай одан әрі кеңейтілді – осыдан оңтүстік фасадындағы қабырғалы есіктің астындағы жазу шыққан: «GEWEIHT AM 23. APRIL» (Георгий күні, алғашқы екі сөздің мағынасы – «осқындалған»). Осы кезде Сент-Джордж шіркеуі приход шіркеуі болды. Сент-Джордж шіркеуі мен оның діни қызметкері Хайдесхаймдегі барлық кіріс ондықтарының төрттен бірін иеленді. Орта ғасырлардан бастап Сент-Георгшкапелле туралы екі құжат белгілі. Екеуі де Эбербах монастырының құжаттарынан шыққан және екеуі де Сандхоф діни қызметкерге аталған ондықты төлеуі керек пе екендігі туралы мәселені қарастырады. Провост Отто фон Мариенгреден 1185 жылдан 1196 жылға дейін сәуір мен маусым аралығында Хайдесхаймнің діни қызметкері ретінде өз құқығын талап ете алса, 1278 жылдың 23 желтоқсанындағы папа Александр III-ге (1181 жылы қайтыс болған) сілтеме жасай отырып, берілген ерікті шешімде Эбербах Эркенбольдқа – «Хайзенсхаймдағы Сент-Джордж шіркеуінің діни қызметкеріне» – Сандхофтан ондық төлемеуі керек екендігі жазылған. Ауыл Рейн жазығынан Динкбергтің беткейіне көшірілгеннен және Сент-Филипп пен Сент-Джеймс приход шіркеуі салынғаннан кейін, Сент-Джордж шіркеуі приход шіркеуі мәртебесін жоғалтты, бірақ одан бас тартқан жоқ. Керісінше, шамамен сол уақытта апсида жабық хормен ауыстырылды. 15-шы ғасырда одан әрі кең ауқымды өзгерістер енгізілді. Қажылықтардың орта ғасырларда басталғаны кейінгі есептерде анық көрінеді.

The chapel's roughly 1,500 year building history has led to its beginnings being uncovered only bit by bit: Long were those sought – not least of all because of Bishop Sidonius's patronage – in Frankish times. According to more recent investigations, one may presume that there was “in it a late Antiquity country church” of the Bishop of Mainz, that not least of all because of that can be acknowledged “as an especially vital centre of Roman Christian tradition”. “The chapel can be said to be Rhenish Hesse’s oldest established religious structure”. After 650, Frankish settlers came to live around Saint George's Chapel. Their descendants expanded the chapel in the late 10th and early 11th century with an apse; at this time the triumphal arch imposts were built in. Further expansions came about 1200 – from this time may stem the consecrational inscription on the lintel of the walled up door on the south façade: “GEWEIHT AM 23. APRIL”, Saint George's Day (the first two words mean “consecrated on the”). At this time, Saint George's was the parish church. Saint George's and its parish priest held title to a fourth of all incoming tithes in Heidesheim. From the Middle Ages two documents are known in which Saint George's Chapel is mentioned. Both stem from documents that have come down from the Eberbach Monastery, and both deal with whether the Sandhof owed the priest the aforesaid tithe. While Provost Otto von Mariengreden could claim his entitlement between April and June from 1185 to 1196 as Heidesheim's priest, an arbitrary ruling from 23 December 1278 under reference to Pope Alexander III (who had died in 1181) lays down in writing that Eberbach owed Erkenbold – “Priest of Saint George’s Church in Heisensheim” – no tithes from the Sandhof. Once the village had been moved from the Rhine Plain onto the slope of the Dinkberg and Saint Philip's and Saint James's Parish Church had been built, Saint George's Chapel lost its status as parish church, although it was not thereby forsaken. Rather, at roughly the same time, the apse was replaced with an enclosed quire. In the 15th century came further extensive conversions. That pilgrimages had begun as early as the Middle Ages is made plain by later accounts.

Қазіргі заман

Отыз жылдық соғыс аяқталғаннан кейін, Георгий шіркеуі император барон Филипп Эрвейн фон Шёнборнға (1668 жылы қайтыс болған) тиесілі болды, ол отбасылық иеліктерін Тауннан Орта Рейнге және Майнға көшірді. Ол оны Альтмюнстер монастырының алымның төрттен бір бөлігіне байланысты сатып алды, бұл бөлігі бұрын – нақты жағдайлары әлі де белгісіз – Хайдесхайм приходтық діни қызметкерінен монастырь тартып алған еді, және соғыстың соңында немесе одан кейін – әдеттегідей, ақшаға мұқтаж болған. Монастырь кейін діни қызметкердің өмір көрісін даулап, оның қаржылық жағдайын одан да қиын етіп жіберді. 1667 және 1677 жылдар аралығында Хайдесхайм діни қызметкері жасаған және Иоганн Себастьян Северус (1797 жылы қайтыс болған) құрастырған Могунтина епархиясының сипаттамасында Георгий шіркеуі туралы былай делінген: «Хайдесхайм алқабында Георгий шіркеуі де тұр, ол бастапқыда қарапайым таспен салынған, кейін паломниктік ағынның артуына байланысты кеңейтілген және айқын түрде киеленген. Георгий мерекесін мерекелік түрде тойлағаннан кейін, жергілікті қауым Рогация процессиясымен барады, мейрамдық мисса мен уағызға қатысады. Буденхайм және Финтен тұрғындары да Рогация күндерінде (Антипатияға дейінгі үш күн, сондай-ақ бүкіл апта бойы) осында келеді». Бұл шіркеуге алымның төрттен бір бөлігі тиесілі. 1665 жылы оны барон Филипп Эрвейн фон Шёнборн қайта салдырды, ол оның иесі ретінде жыл сайын Георгий мерекесінде Хайдесхайм діни қызметкеріне мисса мен уағыз үшін екі гульден, ал хоршыларға үш гульден төлеуге міндетті. Осы қайырымдылықтан шіркеудегі алғашқы кешкі құлшынның шығындары да өтелді. Хайдесхайм тұрғындары ғасырлар бойы Георгий шіркеуіне адал болды: 1665 жылы оны қайта тұрғызу кезінде Рейннен ағаштарды тасып, шіркеуге орнатты. 1776 жылы шіркеу қайтадан өртеніп кеткенде, Михаэль Престер архиепископтық жалпы викариатты Шёнборн графына оны қайтадан салуға көмектесуге шақырды. Шіркеудің барокколық безендіруінің куәсі – бүгін Хайдесхайм католик шіркеуінің залында сақталатын әулие Георгийдің мүсіні. 1797 жылы Рейннің сол жағалауын Франция басып алғаннан кейін, Георгий шіркеуі мемлекеттік меншікке өтті. Алым алынып тасталды, паломниктік сапарлар тоқтатылды. Шіркеуді бұзу жұмысы аукционға сатылатын болғанда, Хайдесхайм тұрғындары оны қорғауға асықты: шіркеу кеңесінің төрағасы, қала әкімі және приход пасторы Доннерсберг департаментінің префекті Жанбон Сент-Андреге Георгий шіркеуін шіркеуге қайтаруды сұрады. Өтініш қабылданды. Содан кейін Георгий шіркеуінің айналасында тыныштық орнады. Георг Дехионың аңызға айналған нұсқаулығында оны іздеуге болмайды. 1934 жылы Эрнст Кребс былай деп жазды: «Осылайша, Сент-Джордж ғибадатханасы жүздеген жылдар бұрын болғандай жалғыз және шұғыласыз тұр, егер біреу шіркеудің қарапайым ішкі бөлмесіне кірсе, ол өзін жоғалған уақытқа қайтарылғандай сезінеді және тек пойыздың кенеттен құлаған шуы ғана иллюзияны жояды және ескі ғибадат орнының бастамасы мен қазіргі заман арасындағы алшақтықты еске түсіреді. Тек 1972 жылы жарық көрген үшінші басылымда бағаланады: «Хайдесхаймнің солтүстігінде, бұрынғы Майнц-Бинген римдік жолының жанында: қарапайым жабық және профильді триумф аркасы бар сарай құрылысы, шамамен 10 ғасыр (Нидер-Ингельхаймдегі шіркеудің салдарына қараңыз). Оңтүстік қабырғасында арнаулы жазуы бар қақпасы бар. Батыс қақпасы мен терезесі 15 ғасырда өзгертілді. Барокколық безендірудің қалдықтары». Хайдесхаймдегі ең көне және ең маңызды ғимаратқа деген құрмет осы уақыттан бері үнемі артып келеді, және осының барлығы үшін Хайдесхаймдегі Санкт-Георгий шіркеуін дамыту қауымдастығына (Förderverein St. Georgskapelle Heidesheim e. V.) ең алдымен алғыс айту керек. 1984 жылдан бері ол ғимаратты қалпына келтіру ісіне талмай кірісті. Бүгінде шіркеудің ішкі және сыртқы көрінісі жақсы, бірақ әлі де көп жұмыс істеу керек. Ол қайтадан діни қызметтерге пайдаланылуда. Алдағы жылдары қауымдастық шіркеу маңындағы аумақта қазба жұмыстарын жүргізеді және осылайша римдік вилла рустиканы және оған байланысты франк қонысын ғылыми тұрғыдан зерттеуге көмектеседі.

After the Thirty Years' War, Saint George's Chapel was held by Imperial Baron Philipp Erwein von Schönborn (d. 1668), who moved his family's landholdings from the Taunus to the Middle Rhine and the Main. He acquired it because of the Altmünster Convent's fourth of the tithes that were tied to it, of which sometime earlier – the exact circumstances are still unclear – Heidesheim's parish priest had been stripped by the Convent, which was furthermore towards the end of, or just after, the Thirty Years' War – as almost always – in need of money. The priest's livelihood was later disputed by the Convent, making his financial position anything but better. In a description of the municipality put together by a Heidesheim priest between 1667 and 1677 and found in Johann Sebastian Severus's (d. 1797) Dioecesis Moguntina, it says of Saint George's Chapel:“Also standing on the field of Heidesheim is a chapel of Saint George, built in the beginning as a building with mean stonework, later expanded because of the crowd of pilgrims streaming there and manifestly hallowed. After Saint George’s feast here in the village is, as ever, festively celebrated, the local community proceeds there in a festive Rogation procession and attend festive Mass and sermon. In the same way dwellers of Budenheim and Finthen come here on the Rogation days (the three days before Assumption, also used for the whole week). “As an endowment this chapel enjoys the fourth part of all tithes. And in the year 1665, it was built anew by Baron Philipp Erwein von Schönborn, who is bound as its owner to pay the priest of Heidesheim each year at Saint George’s feast for Mass and sermon two Gulden, but the choristers three Gulden. From these alms the first vespers in the chapel are also to be defrayed.”

The Heidesheim dwellers kept true to Saint George's Chapel through the centuries: when it was being rebuilt in 1665 they transported the lumber from the Rhine to the chapel and set it up there. And when the chapel burnt down again in 1776, Father Michael Priester pressed for the archiepiscopal vicariate general to work towards getting the Count of Schönborn to build it anew. Witnessing the church's Baroque décor is a statue of Saint George, which today is kept in the Heidesheim Catholic parish hall. When France annexed the Rhine's left bank in 1797, Saint George's Chapel passed to the state. The tithes were abolished, and the pilgrimages suspended. When it was announced that the job of tearing the chapel down was to be auctioned to the highest bidder, the Heidesheim dwellers sprang to the chapel's defence: The president of the church board, the mayor and the parish priest asked the prefect of the department of Donnersberg, Jeanbon St. André, to relinquish Saint George's Chapel to the Church. The motion was granted. Thereafter it became still around Saint George's Chapel. In the legendary handbook by Georg Dehio, the reader seeks it in vain. And in 1934, Ernst Krebs wrote:<blockquote>“Thus now still stands Saint George’s sanctuary so lonely and forlorn there below as it did hundreds of years ago, and if one enters the church’s humble interior, one feels in this room as if sent back to a vanished time and only a train abruptly roaring by destroys the illusion and recalls the gap that divides the beginnings of the old place of worship from the present. Only in the third edition published in 1972 does one find an appraisal:“Alone in the field northern Heidesheim, near the former Mainz Bingen Roman road: hall structure with plain enclosed quire and profiled triumphal arch pillars, probably 10th century (cf. the imposts of the hall church in Nieder Ingelheim). In the south wall walled up portal with consecrational inscription on the lintel. West portal and window changed in the 15th century. Remnants of Baroque décor.”. The public esteem for the oldest and most important building in Heidesheim that has been steadily growing since then is something for which the Heidesheim Saint George's Chapel Promotional Association (Förderverein St. Georgskapelle Heidesheim e. V. ), above all, is to be thanked. Since 1984 it has tirelessly set itself to restoring the building. Today the chapel looks to be in a worthy state both inside and outside, although there is yet much work to be done. It is once again being used for church services. In the coming years, the Association will be undertaking digs in the area around the chapel and thereby promoting the scientific opening of the Roman villa rustica and the Frankish settlement bound up with it.

Винтернхайм иелері мен Винтеро иелері

Виндек қамалы (Burg Windeck) муниципалитеттің солтүстігінде, темір жол станциясынан оңтүстікке қарай орналасқан. Ғасырлар бойы ол ауылдың солтүстік шетінде тұрды, сондықтан оның аты Wintereck немесе Windeck (Ecke сөзі «бұрыш» немесе «шет» деген мағынаны білдіреді – және неміс тіліндегі «соңғы» сөзімен байланысты). Қамал 1209 жылы немесе оның шамасында салынған деген кең таралған пікірді түзету қажет. Винтернхаймдік Гердеген I 1150 жылға дейін орталықтағы төртбұрышты қорғаныс мұнарасын салған болуы мүмкін. 1209 жылғы шешімде, керісінше, оның ұлы Гердеген II Хайдесхаймдегі Эбербах ағайындарынан алып, үйінің қабырғасы мен орларын салған жерлері мен ғимараттары туралы айтылған. 1209 жылы қамал аймағын кеңейту туралы сөз болды; қамалдың өзі бұрыннан тұрды. 1211–1234 жылдардағы хабарламада қамал аймағының одан әрі кеңейтілгені көрсетілген. Сол кезде Гердеген II-нің ұлы, сондықтан осы есіммен аталған үшінші адам, және Эмбрихо есімді адам, мүмкін, Гердегеннің ағасы, Эбербах монастырындағы жүзімдіктің бір бөлігінде, олар өздерінің қамалын салған жерде кездеседі. Виндек Карл Броннердің салған реконструкциясындай көрінетін болуы мүмкін: ортасында төртбұрышты мұнарасы және сегіз метрлік ағаш парапеті, ішкі қабырғамен қоршалған. Қабырғалардың арасында тұрғын және шаруашылық ғимараттар тұрды. Ядро тек баспана ретінде қызмет еткен болуы мүмкін, мұнараның шектеулі ауданы мен оған жетудің қиындығын ескерсек. Винтернхайм иелері Грос Винтернхаймнан немесе Клейн Винтернхаймнан шыққан-шықпағанын одан әрі зерттеусіз анықтау мүмкін емес. 1235 жылы олар алғаш рет Винтеро иелері деп аталды және содан кейін осы атаумен танылды. Әкесі Герман Бар бұрыннан бері сенімділік ретінде қабылданып келген болжамды мұқият айтты, яғни Лордтардың мүлкі 13 ғасырдың ортасына дейін Лейен Лордтарына қызметші әйел арқылы уақытша өткен. Ол Лейендік аға-інілер Филипп, Фридрих және Генрих өздері мен олардың мұрагерлері үшін Сандхофтағы барлық құқықтарды Эбербах монастырына берген құжатқа сілтеме жасайды, ал монастырь өз тарапынан оларға және олардың әкесіне салынған барлық алымдардан бас тартты. Алайда Герман Бар мен оның ізбасарларына қарсы жұмыс істейтін бір жайт бар: Біріншіден, құжатта Лейенде milites деп жазылғандығы нақты емес, себебі бұл «I» әрпінің үстіндегі аббревиатура белгісі болуы мүмкін, бұл Leheim-дегі milites дегенді білдіреді. Құжаттың артқы жағындағы ескерту де осыған ұқсас. Сондықтан құжат қандай құқықтар туралы айтқаны анықталмаған. Шындық қандай болса да, Винтеро иелері 1209 жылы Сандхофтың тоғыз жарым гуфенің үстінен Ебербах монахтарына қарасты Вогтей құқықтарын берген. Бірақ ең бастысы, 1242 және 1255 жылдары шыққан құжаттарда Гердеген III Винтероустың есімі куәгер ретінде жазылған. Винтеро иелері 1150 жылдан бастап 14 ғасырдың екінші жартысында отбасы жойылғанға дейін Виндек қамалына ие болды және онда өмір сүрді. 1326 жылы Майнцтегі Альтмюнстер монастырі оларды Хайдесхаймдегі Вогтеймен біріктірді. 1372 жылдың 12 сәуіріндегі сот шешімінде Вильгельм фон Шарпенштейн Хайдесхайм сотының вогты деп аталды, ал оның көршісі ретінде Вернхер сельген фон Винтирауэ есімді адам аталды. Сол жердегі «селген» сөзі «соңғы» дегенді білдіреді – Винтеро үйі жойылды.

Windeck Castle (Burg Windeck) lies in the municipality's north, south of the railway station. For centuries it stood on the village's northern edge – whence its name Wintereck or Windeck (Ecke means “corner” or “edge” – and is cognate with the latter – in German). The widely held notion that the castle was built in or about the year 1209 is something that needs to be set right. Herdegen I of Winternheim might have built the four sided defensive tower in the middle before 1150. The arbitrary ruling from 1209, on the other hand, mentions “lands and buildings” that his like named son, Herdegen II, “has taken away from the Brothers of Eberbach in Heidesheim and upon which he has built his house’s wall and moat”. In 1209, then, it was a castle zone expansion that was being discussed; the castle itself was already standing. A notice from the years 1211 to 1234 shows that there was a further castle zone expansion. At that time, Herdegen – most likely a son of Herdegen II, and thereby the third who went by this name – and a man named Embricho – possibly this Herdegen's brother – from Eberbach Monastery “the part of a vineyard on which they built their castle’s moat”. Windeck might have looked much as Karl Bronner has reconstructed it no later than that: in the centre the four sided tower with entrance and wooden parapet eight metres high, girded by an inner wall with a moat and an outer wall, through which flowed either the Sülzbach or the flood channel. Between the walls stood living and working buildings. The core may only have served as a refuge, as suggested by the tower's limited land area and its difficult access. Whether the Lords of Winternheim came from Groß Winternheim or Klein Winternheim cannot be answered without further investigation. In 1235 they were named for the first time as the Lords of Winterau and thereby by the name that they bore in the time that followed. Father Hermann Bär has carefully uttered the assumption hitherto held up as certainty that the Lords’ estate before the middle of the 13th century passed by way of a daughter of the house temporarily to the Lords of Leien. In so doing he refers to a document by which the brothers Philipp, Friedrich and Heinrich of Leien ceded for themselves and their heirs all rights at the Sandhof to Eberbach Monastery, which for its part forwent all levies that it had imposed on them and their father. Hermann Bär and those who follow him, though, have something working against them: First, it is unclear whether in the document in question it actually says milites in Leien, as it might rather be a question of an abbreviation mark over one of the I's, which would yield milites in Leheim instead. Thus it is with a later remark on the back of the document. Therefore, it has not been determined what rights the document was dealing with at all. Whatever the truth, the Lords of Winterau had already ceded the Vogtei rights that they had held over nine and a half Hufen of the Sandhof to the monks of Eberbach in 1209. Above all, though, Herdegen III of Winterauis named as a witness in documents issued in 1242 and 1255. The Lords of Winterau owned and lived at Windeck Castle from their beginnings before 1150 up until the family died out in the latter half of the 14th century. In 1326 the Convent of Altmünster at Mainz enfeoffed them with its Vogtei in Heidesheim. In a judgment from 12 April 1372, Wilhelm von Scharpenstein is named as Vogt of the court of Heidesheim and a hern Wernher selgen von Wynthirauwe is named as his neighbour. The word selgen there means “late” – the House of Winterau was no more.

15 - 20 ғасырлар

Винтераулар кеткеннен кейін Виндек қамалына кімнің ие болғаны құпия. Бәлкім, ол 1414 жылы Хайдесхайм сотының үштен бірімен бірге Майнц архиепискобы Иоанн II Нассауға берілген Альтмюнстер монастырына өткен шығар. 1481 жылы қамалда Хайдесхайм архиепископы Иоганн Лангверт фон Симмерн тұрды. Оның ізбасары Генрих фон Стокхайм 1577 жылдан кейін Шлоссмюле (“Қамалдық диірмен”) түрінде жеке орнын салдырды. Оның ізбасары қамалға қайта оралған-қайтпағаны белгісіз. Қандай жағдай болмасын, Виндек әлі де сот палатасына (Hofkammer) тиесілі болды, ол кейін 1629 жылы Майнцтегі Мартинсбургтің (қазір жойылған қамал) шарап сақтаушысы Самуэль Беккерге мұрагерлік иелік ретінде қамалды, иемденуді және Хайдесхайм оннан бір бөлігін берді. 1667 және 1677 жылдар аралығында Иоганн Себастьян Северовтың "Могунтина" епархиясында жазылған Хайдесхайм епархиясының сипаттамасында былай делінген: “Ауылдың шетінде Рейнге қарай, алысқа қарайтын Винтеректегі сарай үйін көруге болады, ол 1626 жылы Майнцтегі бас шарап сақтаушысы Сэмюэл Бек өз отбасы үшін орман, шалғын, егістік және астық салымын 800 гульденге сатып алды және бүгін тартымды ғимарат пен жеміс ағаштарымен жабдықталған. Отыз жылдық соғыстың соңында атақты ат әскері генералы Иоганн фон Верт осы қамалда тұрған деседі. 1650 жылдан кейін ол Боккенхайм барондарына тиесілі болды, содан кейін оны 150 жыл бойы мұрагерлік жалға алды. Отбасының шіркеуде орын алуға және жерлеуге құқығы болды. Француздар 1793 жылы 21 қазанда Майнцты басып алған кезде, Виндек қамалы, шіркеу және аристократиялық иелік ретінде тартылып алынды. Боккенхайм отбасы Австрияға көшті. Тек Катарина Элизабет фон Боккенхайм ғана Хайдесхаймда қалды, ол 1844 жылы 95 жасында қайтыс болды. 1802 немесе 1803 жылдары Виндек мемлекеттік меншікке сатылды. Жаңа иесі Вакернхайм қаласының тұрғыны Радикке болды. Оның жесірі мүлікті Майнц бизнесмендері Рейнах пен Поппқа тапсырды, олар 19 ғасырдың екінші ширегінде мұнда тері өңдеу шеберханасын ұстады. 1860 жылдары Кребс отбасы Виндекке ие болды. Отто Кребс онда шарап зауыты мен қонақ үйін басқарды. 1908 жылдан кейін Рождестводан бастап евангелистік приход жерүсті қабаттағы залда құдай қызметін өткізді. 1984 жылы қамал бұрынғыдай жеке үй болды. Винтераулар кезінде қамалдың сыртқы қоршау қабырғасы кең аумақты қоршады, бұл туралы бүгінгі күні кадастрлық атаулар Hinter den Ziunen немесе Hinter den Zäunen (“Қаршаулар артында”) және In der Zingel немесе In der Ringmauer (“Қоршау қабырғасында”) куәлік етеді. Отыз жылдық соғыстан кейін Хайдесхайм тұрғындары осы қабырғаны карьер ретінде пайдалана бастады, оны бұзу арқылы. Андреас Трауттнердің 1754 жылғы картасында Виндек қазіргі пішінде көрсетілген. Бастапқыда мұнара мен ішкі қабырға арасындағы ашық аумақ екі қабатты шатырмен жабылған және сол арқылы мұнараның солтүстік, шығыс және оңтүстік-шығысына қарай созылатын әсем үй ретінде пайдаланылды. Оңтүстік-батысы мен батысында қабырға тегістеліп, оның арқылы ғимараттың батыс шетіндегі мұнара көтеріледі. Сэмюэл Бек 1626 жылдан кейін осы пішін берген болуы мүмкін. Готикалық жаңғыру стиліндегі оқшау аркалы портал және үлкен ауқымды арқан тәрізді терезелер (төрт терезеден тұратын топтарға бөлінген терезелер) 1860 жылдан кейінгі уақыттан басталады, сонымен қатар ішкі бөлменің орналасуы да соған сәйкес. 1812 және 1841-1843 жылдардағы кадастрлық жоспарларда көрсетілген қосымша ғимараттар жоғалып кетті. 1993 жылы Хайдесхайм муниципалитеті Виндек қамалын сатып алған кезде ол қираған күйде еді. Содан бері қала әкімдігі ғимаратты абыройлы күйге келтіру үшін көп күш салды: алдымен, күрделі шатыр және шатыр, содан кейін кіреберіс есіктер мен терезелер жаңартылды. Ғимарат жаңадан қапталды, оған орта ғасырдың аяғында Майнц қызыл түстес жапсырма берілді, ал мұнара табиғи түстермен безендірілді. Соңында мұнараға баспалдақ салынды, ол бұрынғы төбе деңгейіне дейін жетіп, әсерлі көрініске ие болды. Виндекті қираған күйі қалпына келтіру үшін қала әкімдігіне Heimatmuseum Burg Windeck e. V клубының талмай және ынталы қолдау көрсетіліп келеді.

To whom Windeck Castle passed once the Lords of Winterau were gone is shrouded in darkness. Perhaps it ended up with the Altmünster Convent, which might then have passed it on in 1414, together with a third of the Heidesheim court, to Archbishop of Mainz John II of Nassau. In 1481, the archiepiscopal Amtmann of Heidesheim, Johann Langwert von Simmern, lived at the castle. His successor, Heinrich von Stockheim, had his own seat built after 1577 in the form of the Schlossmühle (“Castle Mill”). Whether his successor moved back into the castle is uncertain. Whatever happened, Windeck was still owned by the Court Chamber (Hofkammer), which then granted Samuel Becker, the cellarmaster (winemaker) at the Martinsburg (a now vanished castle) at Mainz the castle, the estate and the eighth of the Heidesheim tithes that came along with those in 1629, as a heritable holding. In the description of the Parish of Heidesheim drawn up sometime between 1667 and 1677 in Johann Sebastian Severus's Dioecesis Moguntina, it says:“On the edge of the village towards the Rhine one beholds farther away the castle house at the Wintereck which in the year 1626 Samuel Beck, chief cellarmaster at Mainz, acquired for himself and his family along with the forest, meadows, fields and cereal tributes for 800 Gulden and today has outfitted with an appealing building and fruit trees. Towards the end of the Thirty Years' War, the notorious cavalry general Johann von Werth is said to have lived at the castle. After 1650, it ended up with the Barons of Bockenheim, who thereafter held it for roughly 150 years on a heritable lease. The family had entitlement to pewage and burial in the parish church. When the French occupied Electoral Mainz on 21 October 1793, Windeck Castle, as an ecclesiastical and noble holding, was seized. The von Bockenheim family emigrated to Austria. Only Katharina Elisabeth von Bockenheim stayed in Heidesheim, where in 1844 she died at the great age of 95. The Windeck was auctioned off sometime in 1802 or 1803 as state property. The new owner was a Wackernheim townsman named Radicke. His widow handed the property on to the Mainz businessmen Reinach and Popp, who in the second fourth of the 19th century kept a tannery there. In the 1860s, the family Krebs acquired the Windeck. Otto Krebs ran a winery in it with an inn. After 1908, beginning with Christmas, the Evangelical parish held its church services in the hall on the ground floor. In 1984, the castle was, as once before, a private home. At the time of the Lords of Winterau, the castle's outer girding wall enclosed an extensive area, as still witnessed today by the cadastral names Hinter den Ziunen or Hinter den Zäunen (“Behind the Fences”) and In der Zingel or In der Ringmauer (“In the Girding Wall”). After the Thirty Years' War, the citizens of Heidesheim began to use this wall as a quarry, tearing it down in the process. Andreas Trauttner's 1754 map shows the Windeck already in the shape seen today. The originally open area between the tower and the inner wall is covered by a gabled roof and thus used as a stately home stretching across the north, east and southeast around the tower. In the southwest and west, the wall has been levelled, through which the tower on the building's western edge rises. It is likely that Samuel Beck gave it this shape after 1626. The ogival arch portal and the large scale crossbar windows (windows divided by cross shaped spars into groups of four windows) in Gothic Revival style stem from the time after 1860, as does the room layout inside. The outbuildings shown in the cadastral plans from 1812 and from 1841 to 1843 have disappeared. When the municipality of Heidesheim acquired Windeck Castle in 1993, it was in a state of ruin. Since then, the municipality has undertaken great pains to bring the building into a respectable state: First, the elaborate roof framework and the roof, and then the entrance doors and windows were renovated. The building was newly plastered, given a coat of Mainz red from the Late Middle Ages, and the tower was decorated in natural colours. Finally, a staircase was built into the tower, which leads up to the former roof level with its impressive view. In its efforts to raise the Windeck from its ruins, the municipality is tirelessly and enthusiastically supported by the club Heimatmuseum Burg Windeck e. V Volunteer helpers take care of this still considerable property.

Винтеро, Стокхайм және Лейен иелері (1317-1793)

Қамал диірмені (Schlossmühle) Хайдесхаймның оңтүстік-батыс жиегінде, Соммерау кадастрлық аймағының етегінде орналасқан. Сол жерде Винтераудың сері Вернері 16 тамыз 1317 жылғы өсиетімен жерін ұлдарына мұра етіп қалдырған. Эрнст Кребс Қамал диірмені жерінде шаруа қожалығы болған деп болжайды, оның жерін сері Вернердің атасы Гердеген II өңдеген. Оның 1209 жылы сол жерден қамалға көшкені түсініксіз. 27 қазан 1577 жылы Ханс Георг фон Бикен (1608 ж. қайтыс болған) Генрих фон Стокхаймге (1588 ж. қайтыс болған) Қамал диірмені аймағын сатты. Ханс Георг фон Бикен, Бикен әулетінен, Рейнгаудағы және Хайдесхаймдағы Альтмюнстер Майнц монастырының вогты болған, сондай-ақ Майнц сайлау вице-генераты (Витцтум) қызметін атқарды; Генрих фон Стокхайм Майнцтегі кафедральдық хор жетекшісі, сол жердегі Сент-Албан аббаттығының повосты және Хайдесхаймдағы сайлау амтманы болды. Генрих фон Стокхайм кейінгі жылдары қарапайым диірмен ғимаратының орнына Ренессанс стиліндегі, қазірге дейін сақталған ғимаратты және оған іргелес шіркеу мұнарасын салдырды. Олар оған ресми кеңсе және тұру орны болды. Сонымен қатар, негізгі ғимарат диірмен, қоралар мен сарайлармен бірге кең аумақтардың және бай табыстардың экономикалық орталығы болды, оны Генрих фон Стокхайм 1565 жылдан бастап Хайдесхаймда сатып алды. 1667 және 1677 жылдар аралығында Иоганн Себастиан Северовтың "Могунтина" діни қауымындағы Хайдесхайм епархиясының сипаттамасында Қамал диірмені туралы былай делінген: "Ерекше айта келерлік болса, маңызды диірмен бар – үлкен үйімен, қораларымен, мал төлқұжаттарымен, бағымен және басқа да қосымша құрылыстарымен. Ол 1577 жылы Майнцтегі кафедральдық хор жетекшісі және ауыл амтманы болған Стокхайм әулетінің мүшесімен салынған".

Қамал диірмені Генрих фон Стокхаймнің мұрагерлерінің меншігінде болды, содан кейін Курт фон Лютцов және оның ұлы Эрнст Кристоф 28 қыркүйек 1677 жылы Стокхайм үйін, Хайдесхайм, Фрамерсхайм, Гау Бикельхайм және Сельзендегі (Алзейге жақын) үйлермен, иеліктерімен және кірістерімен бірге Майнц сайлаушысы Дамиан Хартард фон дер Лейенге (1678 ж. қайтыс болған) және оның мұрагерлеріне сатты. Содан кейін мүлік иелеріне тиесілі болды – 1711 жылдан бастап Лейен графтарына. Олар Мозель және Рейн өзендеріндегі шашыраңқы иеліктерін алдымен Кобленцтен, ал 1773 жылдан бастап Блиэскастельден (Сарпфальц) басқарды және Қамал диірменін мұрагерлік жалға берді. 1677 жылдан 1793 жылға дейінгі кезең туралы ақпарат (1806 жылдан бастап) Лейен княздарының мұрағатында сақталған, ол 1995 жылы Кобленцтегі Рейнланд-Пфальц мемлекеттік мұрағатына жеткізілді, бірақ осы уақытқа дейін осы ақпараттың көп бөлігі қолжетімді болған жоқ.

Қараңғы XIX ғасыр, Кребс, Шон, Шмидт (1793-1920)

18-шы ғасырдың соңынан 19-шы ғасырдың екінші жартысына дейін Касл Миллдің меншік тарихы көптеген сұрақтар тудырады, жауаптардан гөрі. 1793 жылдың 21 қазанында француз революциялық әскерлері Майнц сайлауын басып алды; 1797 жылдың 4 қарашасында Франция Рейннің сол жағалауын аннексиялады; 1801 жылдың 9 ақпанында Германия империясы Луневиль шарты бойынша аймақты Францияға өткізді. Асыл және діни иеліктер француз мемлекетінің меншігіне алынып, аукционға сатылды. Касл Миллдің де осындай тағдырға ұшыраған-ұшырамағаны белгісіз, бірақ 1804 жылдың 25 маусымында Наполеон оны граф Филипп Франц фон дер Лейенге (1829 жылы қайтыс болған) қайтарды, ол кейіннен – 1820 жылдан кешіктірмей – ханзада Орта Рейндегі соңғы иеліктерінен арылып, бірнеше жылдан соң Остгалляудағы Шлосс Ваалды (қамал) сатып алды. Лейн князьдерінің архиві Француз революциясы мен Наполеон соғыстарының салдары туралы, сондай-ақ осыған дейінгі кезең туралы аз мәлімет береді, ал одан кейінгі онжылдықтарда Касл Милл туралы ешқандай ақпарат жоқ. 1812 жылғы және 1841-1843 жылдардағы кадастрлық жоспарлар мүліктің масштабты сызбасын ұсынғанымен, қамалдың иелері туралы ештеңе айтпайды. Муниципалитеттің кадастрлық тіркелімі 1865 жылдың 26 шілдесінде Август Кребс (ө. 1905 ж.?) және оның әйелі Элизабет, тумасы Шмаль, Касл Миллді сауда арқылы сатып алғанын жазбада көрсетеді – кімнен сатып алғаны белгісіз. Карл Штурм Клара Фауербахтың 1970 жылға қарай нотариалды куәлікке ие болғанын хабарлайды, онда оның атасы Август Кребс 1870 жылдың 4 ақпанында Франц Хембестен Касл Миллді 22 000 гульденге сатып алған. Фауербахтың сөзіне сүйенсек, оның ата-анасы 1905 жылға дейін мүлікке ие болған. Сатып алу және сату күндері мен мәміленің жағдайлары кадастрлық тіркелімдегі ресми деректерге қайшы келетіндіктен, бұл мәселеге сақ болу керек. Август Кребс жерінде, ауыл шаруашылығынан басқа, үш диірмен жұмыс істеді: біреуі пилорама, ол, әдетте, Прауменмюльге (оның диірмені емес) жақын оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, екіншісі – негізгі ғимаратта орналасқан астық диірмені және үшіншісі – солтүстіктегі кішкентай тас диірмені, ол 1841 жылға дейін салынған болуы мүмкін, мүліктің батыс қабырғасына сүйеніп тұрған. Майнц-Момбахтағы Ж. Шмитт бу диірменінің 20-шы ғасырдың басында кеңейгеніне байланысты, аймақтағы дәстүрлі су диірмендерінің пайдалылығы азайды және Август Кребстің диірмендері де басқалары сияқты жабылды. Олар оның қайтысымен бірге тоқтаған болуы мүмкін. 1918 жылдың 17 маусымында Август Кребстің мұрагерлері Касл Миллді 48 000 қағаз маркаға немесе 38 400 алтын маркаға Висбаден инженері Майкл Шон мен оның әйелі Мария Сусаннаға сатты. Олар оны бір жылдан кейін, 1919 жылдың 25 маусымында 62 500 қағаз маркаға немесе 19 437 алтын маркаға және 50 пфеннигке Висбаден суретшісі Карл Шмидт пен оның әйелі Луизаға (тумасы Крюгер) сатты, олар жайсыз ғимаратты бояды, бірақ бір жылдан кейін, 1920 жылдың 7 мамырында 180 000 қағаз маркаға немесе 15 822 алтын маркаға Висбаден сотының дәріханашысы Макс Холландерге қайта сатты. Майкл Шон мен Карл Шмидт Касл Миллді сатып алған бағасы және оны қайта сатқан бағасы, олардың бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында мүлікті нақты активтерге немесе спекуляцияға пайдаланғанын көрсетеді. Ешқайсысы да үйін Хайдесхаймға көшірмеді, керісінше, ғимаратты жалға берді. Макс Холландердің жағдайы басқаша болды, денсаулығына байланысты ол Висбаден климатынан қашып, әйелімен бірге Касл Миллге көшіп кетті. Оның байлығы жеткілікті болғаны анық.

From the end of the 18th on into the latter half of the 19th century, the Castle Mill's ownership history raises more questions than it answers: on 21 October 1793, French Revolutionary troops occupied Electoral Mainz; on 4 November 1797, France annexed the Rhine's left bank; on 9 February 1801 the German Empire ceded the area to France in the Treaty of Lunéville. Noble and ecclesiastical holdings were seized for the French State and publicly auctioned. Whether or not the Castle Mill met with this fate, it was restored on 25 June 1804 by Napoleon to Count Philipp Franz von der Leyen (d. 1829), and he later sold it – no later than 1820 – when the prince was getting rid of his last holdings on the Middle Rhine, only to acquire Schloss Waal (a castle in Ostallgäu) a few years later. The archives of the Princes of the Leyen are yielding as little about the upheavals of the French Revolution and the Napoleonic Wars as about the time before this, and as for the decades that followed, no information is forthcoming about the Castle Mill. Although the cadastral plans from 1812 and 1841 to 1843 offer a scale drawing of the property, they say nothing about the castle's owners. The municipality's cadastral register lays down in writing on 26 July 1865 that the estate owners were August Krebs (d. 1905?) and his wife Elisabeth, née Schmahl, who had acquired the Castle Mill by way of trade – from whom it is unknown. Karl Sturm reports that Klara Fauerbach owned a notarielle Beurkundung (“notarized certification”) about 1970 according to which her grandfather August Krebs “bought the Castle Mill property on 4 February 1870 for 22,000 Gulden from Franz Hembes, mayor and estate owner in Ober Olm, who had earlier acquired it from the miller Michael Hembes for 20,000 Gulden. According to information from Mrs. Fauerbach, her grandparents were then in possession of the property until 1905 ”. Since the buying and selling dates and the circumstances of the transaction are at odds with the official data in the cadastral register, the whole business must be approached with caution. August Krebs ran on the lands, besides agricultural operations, three mills: one sawmill, which was most likely housed in the southwest in the area bordering the Praumenmühle (not one of his mills), a gristmill, which without doubt was housed in the main building, and an oil mill, which might have been found in the little quarrystone building in the north leaning against the property's west perimeter wall and dating from before 1841. As the J. Schmitt steam mill in Mainz Mombach expanded in the early years of the 20th century, the traditional watermills in the area became ever less profitable, and August Krebs's mills shut down as surely as the rest. It is likely that they stopped running with his death. On 17 June 1918 August Krebs's heirs sold the Castle Mill for 48,000 paper marks or 38,400 gold marks to the Wiesbaden engineer Michael Schön and his wife Maria Susanna, née Zahn. They sold it again only a year later, on 25 June 1919 for 62,500 paper marks or 19,437 gold marks – and 50 Pfennigs – to the Wiesbaden master painter Karl Schmidt and his wife Luise, née Krüger, who provided the rather shabby building with a coat of paint, but less than a year later they sold it again, on 7 May 1920 for 180,000 paper marks or 15,822 gold marks, to the Wiesbaden court apothecary Max Holländer. The prices that Michael Schön and Karl Schmidt paid for the Castle Mill and for which they sold it bespeak their use of the property at the end of the First World War in the run on tangible assets or for speculation. Neither took any measures to move his household to Heidesheim, and instead let the building. Not so Max Holländer; for health reasons he was obliged to flee the Wiesbaden climate and move with his wife into the Castle Mill. Wealth was obviously something that he did not lack.

Макс және Софи Холандер (1920-1929) Макс және Йоханна Холандер (1930-1938)

1920-1929 жылдар аралығында Макс пен Софи Холландерлер қираған Касл Милльді нағыз әшекейге айналдырды. 1929 жылы Макс пен Софи Холландер ажырасып, 1930 жылы Макс Холландер Йоханна Холландермен үйленді. 1934 жылы Николаус Хаупт муниципалитеттің жаңалықтарында жөндеу туралы баяндады: “Жұмыс негізгі жертөле күмбездерінен бастап, мұнда-мына жерде екі метрден астам қалыңдығы бар іргетастан бастап, төбе басына дейін жүргізілді және ол түбегейлі түрде орындалды. Үш қабатты үйдің төменгі қабаты да тұрғын бөлмелерге айналды. Маңызды жұмыстарды толығымен дерлік Хайдесхайм шеберлері орындады. Бұл негізінен ғимараттың сипатына сай жасалған және мамандардың көп көңіл бөлген және мақұлдаған көркем қабырғалар мен төбелерді жабу мәселесі. Бұл шығармалар бұрынғы қолданбалы өнер студенті, қазіргі шебер балташының Питер Шлицтің шеберлігі мен жетістіктерінің құрметті куәлігі болып табылады. Орталық ғимараттың кіреберісінің жанында сол жақ қанатында бұрынғы Кассель шіркеуі орналасқан. Тіпті, мұның иесі оны бұрынғы мақсатына қайтаруға ниетті. Осылайша, мүлік жалпы алғанда, қайта жаңарту және мұқият өңдеу арқылы Хайдесхайм муниципалитеті ішіндегі маңызды асыл тасты білдіреді.”

1938 жылы Макс Холландер яһуди ретінде Германияда қала алмайтынын мойындауға мәжбүр болғанда, ол жариялады: “Рейндегі сарайлы мүлік дереу сатылады, Майнцке жақын! Қайта өрлеу дәуіріндегі ғимарат! Әуесқойлар заты! Сирек кездесетін құндылық! Темір жол стансасынан 5 минут қашықтықта орналасқан бұл нысан – Базель-Голландия, Франкфурт-Париж желілері – бір жоспардағы толық бүтіндікті құрайды, ол 11 000 м² жерді қамтиды, құрылыс салынған жер, жеміс бақшасы мен көкөніс бақшасы (арнайы жеміс, бадам ағаштары, таңдаулы қаштан), үйден жылумен қамтамасыз етілетін 2 жұмыс ғимараты. Бұл жердің өз бұлағы бар, сондықтан бақ өз суымен суғарады. Бұл бұрғы электр қуатын өндіру үшін де пайдаланылуы мүмкін.” “Қалада, 1160 жылы, қайта өрлеу дәуіріндегі, бұрыштарында квиндермен бітірілген карьерлік тастардан салынған, тік шиферлі шатыр және қайта өрлеу дәуіріндегі биік қақпақтар бар, мыналар бар: жертөледе: күмбезді қорлар жертөлесі, шараптар жертөлесі, кокстар жертөлесі бар жылыту жертөлесі (су жылыту); жертөледе: кіреберіс залы, қабылдау бөлмесі, 4 кең бөлме, 2 қызметші қыздар бөлмесі, үй қызметшілері үшін ванна, WC; бірінші қабатта: 4 кең қонақ бөлмесі, 2 ас үй бөлмесі, 1 үгіту бөлмесі, WC; екінші қабатта: 5 кең қонақ бөлмесі / жатын бөлмесі, ванна, WC; төбеде: еден кеңістігі (ауыр дуадан жасалған ағаштан жасалған ас үй); 1 жақтағы ғимарат: кір жуу, баушылар, баубақтар, баспаналар; 1 үйде: қоражай (аттар мен мал үшін), 1 ғимарат: құс үй; одан әрі: құс үй-жай, ванна, электр жылыту бөлмесі, газ, радио, жылыту, газ, жылыту және суық қорауы бар. Өлкен көркемдік және тарихи құндылығы - замоктың құрылыс стиліне сәйкес келетін, қабырғалары мен төбелері ағаштан жасалған, бөлмелер қабырғалары барқыттан жасалған жеке бөлмелердің сәнді ішкі безендіруі, сондай-ақ жеке бөлмелердің үй сипатына сәйкес келетін шынайы стильдегі жиһаздары. Иесі сәндік талғаммен және ең жақсы стильдік сезімталдығымен үйді әшекейлеп жасақтады. Керемет шебер суреттер, нағыз кілемдер және осы мүлiктiң бүкiл бейнесiн одан да толықтырады, оның бірегейлiгi мен мәдени тарихи құндылығы қамалдың консервацияға орналасуымен белгіленеді.”

In 1938, when Max Holländer had to accept that as a Jew he could no longer remain in Germany, he announced:“Castle property on the Rhine for sale immediately, Near Mainz! Renaissance building under conservation! Enthusiast’s item! Rarity value! The property, some 5 minutes away from the railway station – Basel Holland, Frankfurt Paris lines – forms a complete whole in one plan, utterly enclosed, and comprises over 11 000 m² estate area, built up area, orchard and vegetable garden (choice fruit, almond trees, choice chestnuts), 2 work buildings supplied by heat from the house. The property has its own spring flowing through it, so that the garden is watered with its own water. The spring can also be used to generate electric power. “The castle, a Renaissance building from the time about 1160, in finished quarrystones with quoins at the corners, steep slate roof and high Renaissance gables, contains the following: In the cellar: vaulted stock cellar, wine cellar, heating cellar with coke cellar (water heating); on the ground floor: entrance hall, reception room, 4 spacious rooms, 2 maids’ rooms, adjoining bath for household servants, WC; on the first floor: 4 spacious livingrooms, 2 kitchen rooms, 1 ironing room, WC; on the second floor: 5 spacious livingrooms/bedrooms, bath, WC; in the loft: floor space (woodwork made of heavy oak); 1 side building contains: washkitchen, gardener’s dwelling, storage space; 1 stable building contains: stable (for horses and cattle, swine), garage, hay floor; 1 further side building contains: chicken coop, equipment room – electric lighting, gas, sewerage, bath, in the rooms running warm and cold water, heating, telephone, radio at hand. “Of high artistic and historical worth is the tasteful interior décor, which also matches the castle’s building style, of individual rooms with wall and ceiling coverings made of wood, in parts velvet covering on the room walls, as well as the genuine style furnishings, which also fit the house’s character, of individual rooms. With much artistic taste and finest style sensitivity the owner has decorated the property. Wonderful master paintings, much genuine carpets and much more complete the whole image of this property, whose uniqueness and cultural historical worth is marked by the fact that the castle has been placed under conservation ”

Макс пен Софи және Йоханна Холландерлер экономикалық қиын кезеңде Хайдесхайм шеберлеріне жұмыс жасағаны жеткіліксіз болды; олар өздерін лайықты деп дәлелдеуі керек болды, және мұны олар мол жасады: Макс Холландер – егер мүлдем өзімшіл болмаса – өз қаражаты есебінен Граббенштрассаны (жол) төсеген, оның жүргізушісі оны әр таңертең Висбаденге алып барып, кешке қайтарып отырды. Рождество күні Холандер ханым қолдарына себет алып, балалар үшін сыйлықтар таратып, Грейбенштрасседен төмен қарай жүреді. Ежелгі замандастарымыз бүгін: “Жақсы жүректі әйел!” деп еске алады. 1933 жылдан бастап ерлі-зайыптыларға яһуди ретінде жасалып жатқан қысымдар одан да нашарлай түсті:

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Йоханна Холландер 1933 жылдың мамыр айында Бинген гестапосының күйеуі мен одан ақша талап еткенін хабарлады. Бір айдан кейін Хайдесхайм қаласының әкімі оның жүргізушісі танытқан Макс Холландерді тұтқындап, Оштофен концлагеріне жіберді. Бірнеше аптадан кейін оны сол жердегі әйелінің тұтқынына ауыстырды. Он аптаға жуық уақыттан кейін екеуіне де полиция бақылауымен Бад-Наухайм қаласындағы санаторийге баруға рұқсат берілді. Қыркүйек айының соңында 1933 жылы, Майнц аймақтық соты ерлі-зайыптыларды ақтап шығарды. 1934 жылдың 1 сәуір күнінен бастап Макс пен Йоханна Холландерлер қайтадан Касл Милльде тұрды. Бірақ муниципалитеттің әкімшілігінің қиындықтары одан әрі күшейді. 1938 жылы ерлі-зайыптылар мүлікті ашық түрде сатуға ниеттенді (жоғарыда қараңыз) – тым кеш. 1938 жылдың 10 қарашасында – Кристаль түнінен кейін бір күн өткен соң – Макс пен Йоханна Холландерлер жиналған заттары отырғанда, гестапо мен муниципалитет қызметкерлері күшпен Касл Милльге кірді, Макс Холландерді тұтқындап, қалалық әкімдікке алып кетті. Сонда қала әкімі, кеңесші және нотариус оны қысым көрсету арқылы барлық мүлкін муниципалитетке сыйлауға мәжбүр етті. Сонымен қатар, ерлі-зайыптылар Хайдесхаймде кетіп бара жатқанын хабарлауға және келесі пойызбен Висбаденге баруға мәжбүр болды. Сонда Макс Холландер теміржол стансасында тұтқындалып, Бухенвальд концлагеріне жіберілді. 14 күннен кейін босатылып, ерлі-зайыптылар 1939 жылдың мамыр айының соңында эмиграция жасауға үлкерді. Олардың жолы Филиппин арқылы Нью-Йоркке жетті, онда 1941 жылдың 10 желтоқсанында Макс Холландер қайтыс болды.

Хайдесхайм қаласы (1938-1956)

1938 жылдың 11 қарашасында Макс пен Йоханна Холландерлер тұтқындалғаннан кейін бір күн өткенде Гау Алгесхайм, Хайдесхайм және Вакернхайм қауымдастығының жаңалықтарында «Хайдесхайм муниципалитетіне тиесілі ежелгі тарихи ғимарат» деген тақырыппен мақала жарияланды. Ол мақала ең көптеген жекқұрылыс пен ашкөздікке толы болды: «Касл Милл – Хайдесхайм муниципалитетінің ең көне ғимараты – 10 қарашада Хайдесхайм муниципалитетінің меншігіне қайырымдылық ретінде берілді. Кеше, сағат 12:45-те, осы уақытқа дейін ғимараттың иесі болған Макс Холландер, уақытша келісім арқылы ғимаратты муниципалитетке берді – өз еркімен және ешқандай тараптың ықпалы болмады. Осылайша, бұл мүлік бір күні муниципалитетке берілуіне қатысты ұзақ жылдар бойы күтілген арман орындалды. Холландер бұл ғимаратты Хайдесхайм муниципалитетіне беру туралы ұзақ уақыттан бері ойлап келген».

Макс пен Йоханна Холландерлер қуып шығарылғаннан кейінгі жексенбіде, 1938 жылдың 20 қарашасында муниципалитет Касл Миллді ашты, кіру билеті он пфенниг болды, соның арқасында азаматтар еврейлердің «сасып жұмсаған» байлығын көріп, этникалық немістер аштықтан зардап шегуіне куә бола алды. 1000-нан астам адам жиналды. Халық тым көп болғандықтан, келесі жексенбіде бұл көрініс «халықтың сұрауымен» қайталанды. Содан кейін Касл Милл туралы әңгіме тоқталды. Әрине, муниципалитет өзінің ұзақ жылдар бойы аңсаған мүлігімен дұрыс қадам жасамағанын түсінді, әсіресе Бинген аудандық кеңсесі сыйға тартуды күмәндандырды, себебі еврейлерден сыйлық қабылдау нацистік принциптерге қайшы келді – егер мұндай принциптер болған болса. Тек 1940 жылы меншік құқықтары нақтыланды, онда Хайдесхайм муниципалитеті «эмигрант» Макс Холландердің тоңдырылған шотына 3930 рейхсмарка төледі, осылайша сыйлық көрінісі сатуға айналды. Бірақ муниципалитет бұл ғимаратты Майнцтегі әскери билікке тұру үшін көп бұрын жалға берген болатын. Содан кейін Майнцтен бомбадан зардап шеккен отбасылар мен босқындар келді – барлығы сегіз топқа дейін. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Йоханна Холландер 1949 жылдың 20 мамырында Нью-Йорктан өтемақы алу үшін сотқа жүгінді. Ол Касл Миллді қайтарып алуды және 100 000 герман маркасы көлемінде зиянды өтеуді талап етті. Висбаденге оралғаннан кейін, ашуланған әйел бұл істі табандылықпен және күшпен жалғастырды. 1954 жылдың 22 шілдесінде Майнц облыстық сотының бесінші азаматтық палатасы оған Касл Миллді және 1949 жылдың 20 мамырынан бастап 4% пайызбен қоса 49 400 DM мөлшеріндегі зиянды өтеуді тағайындады, ол бұл шешімге шағымдануға мәжбүр болды. Сот процесі ұзаққа созылды және Кобленцтегі мемлекеттік соттың үшінші азаматтық сенатының төрағасы болған бас судьяның ұсынысымен, бірқатар сарапшылар пікірлері мен қылмыс орнына барулардың нәтижесінде 1956 жылдың 19 қарашасында келісімге келді. Йоханна Холландер бастапқыда талап еткен 100 000 DM зиянды өтеумен және 1949 жылдың 20 мамырынан бастап 4% пайызбен Касл Миллді қайтарып алды. Сот процесіне кеткен шығындарды есептегенде, Хайдесхайм муниципалитеті шамамен 150 000 герман маркасын төлеуге мәжбүр болды.

On the Sunday after Max and Johanna Holländer had been driven out – 20 November 1938 – the municipality opened the Castle Mill with admission at ten Pfennigs so that the citizens could themselves get an idea of the opulence in which the Jews “splurged”, while ethnic Germans were starving. More than 1,000 people gathered. So big was the throng that the spectacle was repeated the next Sunday “by popular demand”. Thereafter it became oddly quiet about the Castle Mill. Obviously the municipality knew that it had started nothing right with its long yearned for property, the more so as the Bingen district office brought the donation into doubt, since it was against Nazi principles – if such things could be said to exist – to accept gifts from Jews. Only in 1940 were the ownership relationships clarified, when the Municipality of Heidesheim paid 3,930 Reichsmark into “emigrant” Max Holländer's frozen account, thus changing the apparent donation into a sale. The municipality, though, had long before let out the Castle Mill to the military authorities in Mainz for dwelling purposes. There followed bombed out families and refugees from Mainz – all in all up to eight parties. After the end of the Second World War, Johanna Holländer filed suit – obviously from New York – on 20 May 1949 for compensation. In the case of the Castle Mill she sought to get it back and to be paid damages in the amount of DM100,000. Once she had come back to Wiesbaden, the embittered woman pursued the case doggedly and forcefully. When on 22 July 1954 the Fifth Civil Chamber of the Mainz Regional Court awarded her the Castle Mill and damages amounting to DM49,400 together with 4% interest since 20 May 1949, she launched an appeal. The case was long and drawn out and ended in a settlement, which after a series of expert opinions and various crime scene visits was drawn up on 19 November 1956 after being suggested by the Chief Magistrate presiding at the Third Civil Senate of the Koblenz Chief State Court. Johanna Holländer got the Castle Mill back together with the originally sought damages of DM100,000 and 4% interest since 20 May 1949. Together with the cost of the legal battle, the Municipality of Heidesheim had roughly DM150,000 to bear in costs.

Жоханна Холландер және К. Х. Борингер Сонн (1956-қазіргі уақыт)

1957 жылғы 26 сәуірде қала әкімі Джозеф Диллманн муниципалитеттің газетінде банкроттық туралы мәлімдеме жасады: “Муниципалитеттің заңды өкілі муниципалитет кеңесінде сөйлегеннен кейін, мүдделі тараптар тарапынан жан-жақты қарастырылып, ауыр жүрекпен келісімге қол жеткізілді. Алайда, муниципалитеттің құқықтық жағдайы нашар болғандықтан, 7 жылға созылған сот дауы одан әрі жалғастырыла алмайды. Төленген залап ақысы муниципалитет жауапкершілікке тартылатын зиянды өтеуге ғана бағытталған; Касл Милл талапкердің меншігінде қалады. Залап ақысы ғимараттарға, бау-бақша шаруашылығына және пайдаланылмаған кезеңге келтірілген зиянды өтеуден тұрады. Бұл қаржылық жүктеме муниципалитеттің бюджеттік экономикасына елеулі қиындықтар тудырады. Дегенмен, муниципалитеттің одан әрі дамуы үшін қажетті шаралар жалғастырылуы керек. Залап ақысын жабу үшін тек қысқа мерзімді муниципалды кредит алуға болады. Амортизация және пайыз төлемдері тұрақты бюджеттен жүзеге асырылуы тиіс. Сондықтан, мүлік және бизнес салығын орташа мемлекеттік ставкаларының 200 немесе 300 пайызына дейін арттырудан қашынбаймыз.”

Содан кейін кешіккен мойындау келді: “Мүмкін, жауаптылар да олардың – әлдебір қателікпен – қатысқан әділетсіздігін мойындап, муниципалитетке тигізген зор зиянды түсінер. Ештеңені жасырудың қажеті жоқ. Бұл қылмыс еді және оның салдарын бүкіл муниципалитет сезінуі керек. Өкінішке орай, басты кінәлі өтемақы төлеуге жарамсыз, өйткені ол ештеңеге ие емес.”

Оқиғаның қалған бөлігін тез айтуға болады: Йоханна Холландердің Касл Миллді қайта көргені күмәнді. Ол мүлікте әлі де қолдануға жарамды заттарды алып келді. Бірақ ол өте аз болды, себебі соғыстан кейінгі қиын жылдары ағаш панельдер отын ретінде пайдаланылды, ал қабырғалардағы барқыт жабындылар балалар киімдеріне айналдырылды. Одан бөлек, ол толығымен қираған мүліктен түсетін жалға алу табысына қанағаттанды. Йоханна Холландер 1969 жылғы 29 қаңтарға дейін қайтыс болды. Осы күні Касл Милл Хайдесхайм тізіліміне оның мұрагерлеріне тиесілі деп жазылды: жартысы Гессендегі еврей қауымдастықтарының мемлекеттік лигасына (Landesverband der Jüdischen Gemeinde in Hessen) және Тель-Авивтегі Irgim Olèg Merkaz Europa-ға бұйырды. Олар мүлікпен көп нәрсе істей алмады және 1970 жылғы 11 наурызда ол Хайдесхаймдегі құрылыс кәсіпкері Теодор Киеске сатылып кеткенде қуанышты болды. Ол екі аптадан кейін оны Ингельхаймдегі C. H. Boehringer Sohn фармацевтикалық компаниясына өткізді. C. H. Boehringer Sohn компаниясы мүлдем тозығы жеткен мүлікті компанияның басқарма мүшесі үшін өкілдік резиденция ретінде қайта жаңартудан өтті. Жұмыс көп ілгерілеген кезде, 1971 жылғы 1 қыркүйекте негізгі және қосалқы ғимараттар іргетасы мен сыртқы қабырғаларына дейін өртенді. Кінәлінің кім екені анықталған жоқ. Ескерткіштерді қорғау басқармасының қатаң талаптарымен C. H. Boehringer Sohn Касл Миллді қайтадан салдырды. 1976 жылдан 2000 жылға дейін негізгі ғимарат презентациялар мен семинарлар үшін пайдаланылды. 2000 жылдан бері ол бизнес қауымдастығының және акционерлердің қорының кеңсесін орналастырды: Boehringer Ingelheim Fonds, негізгі медициналық зерттеулер қоры; Boehringer Ingelheim Stiftung; және Geschwister Boehringer Ingelheim, гуманитарлық ғылымдар қоры.

Яһудилер зираты

Дитер Криенке, ред., Майнц-Бинген округі. Bingen және Ingelheim қалалары, Budenheim қауымы, Gau Algesheim, Heidesheim, Rhein Nahe және Sprendlingen Gensingen аймақтық бірлестіктері, Worms 2007 (= Германия Федеративтік Республикасының ескерткіштер топографиясы, Рейнланд-Пфальц мәдени ескерткіштері, 18.1 том) 322-бет.

Тұрақты оқиғалар

Мамыр айының бірінші жексенбісінде керамис (жергіліктілер Керб деп атайтын шіркеуді қадірлеу мерекесі) өткізіледі. Қазан айының бірінші жексенбісінде егін жинау мерекесі (Erntedankfest) болады, оған үлкен шеру, жеміс-жидектер мен ауыл шаруашылығы өнімдерінің көрмесі және Франция мен Германияның әріптес қалаларынан келген қонақтар қатысады.

Клубтар

Көптеген неміс ауылдары мен шағын қалалары сияқты, Хайдесхаймда көптеген қауымдастықтар, клубтар мен топтар бар, неміс тілінде "Vereine" деп аталады. Олар азаматтық өмірдің маңызды бөлігін құрайды және адамдардың бос уақытын әртүрлі қызығушылықтармен толтыруға мүмкіндік береді:

1. Футбол, хоккей, жеңіл атлетика, теннис сияқты көптеген бөлімдері бар спорттық бірлестік.
2. Ерлер, әйелдер, балалар хорлары, шіркеу хорлары және аралас хорлар.
3. Марш-оркестрлер тұрақты түрде концерттер өткізеді, жергілікті және аймақтық мерекелерде өнер көрсетеді, сонымен қатар музыкалық аспаптарды үйренуге ниеттенген жастарға жан-жақты оқытуды ұсынады.
4. Шіркеу жастар мен ересектер тобының құрамында барлық жастағы және екі жыныстағы адамдар бар. Мысалдар: KJG және KFD.
5. Ит күтушілер, құс шаруашылығы, шахмат, тарихи ескерткіштерді сақтау (әсіресе Сент-Джордж шіркеуін), фотосурет және тағы да басқалары сияқты арнайы қызығушылықтар клубтары бар.

Көлік

Хайдесхайм А 60 автобанында орналасқан, оған 16 (батыс) және 17 (шығыс) түйіскендері арқылы жетуге болады. Улерборн және Хайдесхайм (Райнхессен) екі теміржол станциясы арқылы Батыс Рейн теміржолының (KBS 470) жергілікті теміржол көлігіне екі байланыс бар. Ең жақын қашықтықтағы екі алыс қашықтыққа арналған теміржол станциялары – Бинген және Майнц Hauptbahnhof. Хайдесхайм сондай-ақ Ингельхайм/Майнц автобус жүйесімен (620 маршрут) байланысты, ол батысқа Ингельхаймға, ал шығысқа Буденхаймға, Майнц Момбахқа және Майнц Hauptbahnhofқа қатынайды, демек, көбінесе пойыздың бағытын ұстанады. Қазірге дейін Майнцтың көршілес аудандары Гонсенхайм мен Финтенге тікелей автобус қатынасы жоқ. Алайда, бастамалар бар.

Кәсіпорындардың құрылуы

Ухлерборн сауда аймағында бау-бақша орталығы (Дэхнер), екі супермаркет (Альди, Эдека) және екі нан пісіру орны орналасқан. Бұдан басқа, баспахана, ағаш өңдеу шеберханасы, құрылыс фирмасы және бірнеше шағын кәсіпорын бар.