Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пуэрто-Рикодағы қала және муниципалитет
Town and municipality in Puerto Rico
Наранжито (naɾaŋˈxito) – Пуэрто-Рико аралының орталық аймағында, Тоа-Альтадан солтүстікке, Барранкитас пен Комериодан оңтүстікке, Коросалдан шығысқа және Баямоннан батысқа орналасқан қала және муниципалитет. Наранжито 7 барио және Наранжито Пуэблоға (қаланың орталық бөлігі және әкімшілік орталығы) таралады. Бұл Сан-Хуан-Кагуас-Гуанайбо қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.
Naranjito (naɾaŋˈxito) is a town and municipality of Puerto Rico located in the central region of the island, south of Toa Alta; north of Barranquitas and Comerío; east of Corozal; and west of Bayamón. Naranjito is spread over 7 barrios and Naranjito Pueblo (the downtown area and the administrative center). It is part of the San Juan Caguas Guaynabo Metropolitan Statistical Area.
Тарих
Наранжито муниципалитетін құру ниеті 1810 жылы басталды. Сол кездегі саяси мүдделері күшті болған бірқатар маңызды оқиғалардан кейін 1824 жылдың 3 желтоқсанында Дон Браулио Моралес Наранжито қаласын сәтті құрды. Қала Дона Мануэла Ривера мен Дон Браулио Моралес сыйлаған жер телімінде, сол аттас ауданда құрылды. Моралес "Қоныс капитаны" атағын алып, сонымен бірге дамып келе жатқан қаланың мэрі болып тағайындалды. "Наранжито" атауы Тоа-Альта қаласына ең қысқа жолмен жетуге тырысқан саяхатшылар үшін бағыт нүктесі болған шағын қышқыл апельсин ағашынан шыққан. Құрылған кезде Наранжито бес бариодан/ауданынан тұрды: Ломас, Гуадиана, Ачиоте, Нуэво және Седро. Седро 1853 жылы Седро Ариба және Седро Абахоға бөлінді. Муниципалитеттің негізгі қалалық аймағын Сан-Мигель, Сан-Антонио және Сан-Кристобаль аудандары құрайды. Пуэрто-Рико 1898 жылғы Париж шарты бойынша Испания-Америка соғысынан кейін Испаниядан АҚШ-қа берілді. 1899 жылы АҚШ Соғыс министрлігі Пуэрто-Рикода халық санағын жүргізіп, Наранжито халқы 8101 адамды құрады. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде Мария дауылы Пуэрто-Риконы шарлады. Наранжито толығымен қирап, электр қуаты, байланыс және қираған тас жолдарға байланысты физикалық қолжетімділік жоқ болды. Гуадиана өзені Наранжито қалалық аймағында ауыр су тасқынына әкелді. Дауыл Наранжитода көптеген көшкінге себеп болды. Егде саяхатшылар, әсіресе, қалпына келтіруге күш салды.
The intention to form the municipality of Naranjito began in 1810. After a series of major incidents with powerful political interests of the time, on December 3, 1824, Don Braulio Morales successfully founded the town of Naranjito. The town was founded in the neighborhood of the same name, on a land donated by Doña Manuela Rivera and Don Braulio Morales. Morales was named "Captain Settler" and at the same time was appointed mayor of the town in development. The name "Naranjito" is derived from a small sour orange tree that served as a reference point for travelers looking for in the shortest way to the town of Toa Alta. At the time of its foundation, Naranjito consisted of five barrios/districts: Lomas, Guadiana, Achiote, Nuevo and Cedro. Cedro was divided in 1853 in Cedro Arriba and Cedro Abajo. The municipality's main urban zone is composed by the San Miguel, San Antonio and San Cristobal districts. Puerto Rico was ceded by Spain in the aftermath of the Spanish–American War under the terms of the Treaty of Paris of 1898 and became a territory of the United States. In 1899, the United States Department of War conducted a census of Puerto Rico finding that the population of Naranjito was 8,101. On September 20, 2017 Hurricane Maria struck Puerto Rico. Naranjito was left in complete devastation and isolation, with no electrical power, no communication and no physical access due to destroyed highways. The Guadiana River caused severe flooding in the urban area of Naranjito. The storm triggered numerous landslides in Naranjito. Elderly, especially, struggled to recover.
География
Наранжито орталық таулы аймақта орналасқан.
Naranjito is located in the central mountainous region.
Гидрографиялық
Наранхито өзендері мен ағындарына Рио Канас, Рио Сибуко, Рио Гранде де Манати, Рио Гуадиана және Рио Мавилла кіреді.
Rivers and streams of Naranjito include Río Cañas, Río Cibuco, Río Grande de Manatí, Río Guadiana and Río Mavilla.
Арнайы қауымдастықтар
Пуэрто-Риконың арнайы қауымдастықтары – әлеуметтік оқшалануға ұшыраған маргиналды қауымдастықтар. Картада осы қауымдастықтар мемлекеттің дерлік барлық муниципалитеттерінде кездесетіні көрсетілген. 2014 жылы тізімде болған 742 орынның ішінде Наранхитода келесі бариолар, қауымдастықтар, секторлар немесе аудандар болды: Седро-Арибадағы Ла Пажона (Лос Альварадо), Ломас-Гарсиядағы Лас Парселас, Ломас-Гарсиядағы Лос Памперс (Сико Мартинес), Ломас-Гарсиядағы Бенито-Ньевес/Лос Килес секторы, Лаго-Ла Плата, Ла Колина, Сан-Антонио және Сан-Кристобаль, Каско Урбано (Лас Барриадас), Парселас Эвия, Мулитас секторы, Каито-Риос қауымдастығы, Ломас Ягуас, Седро-Абаходағы Лос Пелуса, Седро-Арибадағы Риито 1 және II қауымдастықтары, Эль-Пальмар қауымдастығы, Седро-Абаходағы Лос Лопес, Ахиотедегі Фондо-дель-Сако және Седро-Абаходағы Ла Сабана.
Comunidades Especiales de Puerto Rico (Special Communities of Puerto Rico) are marginalized communities whose citizens are experiencing a certain amount of social exclusion. A map shows these communities occur in nearly every municipality of the commonwealth. Of the 742 places that were on the list in 2014, the following barrios, communities, sectors, or neighborhoods were in Naranjito: La Pajona (Los Alvarado) in Cedro Arriba, Las Parcelas in Lomas García, Los Pampers (Sico Martínez) in Lomas García, Sector Benito Nieves/Los Quilés in Lomas García, Comunidad Lago La Plata, La Colina, San Antonio y San Cristóbal, Casco Urbano (Las Barriadas), Parcelas Hevia, Sector Mulitas, Comunidad Cayito Ríos, Lomas Jaguas, Los Pelusa in Cedro Abajo, Comunidades Riíto 1 y II in Cedro Arriba, Comunidad El Palmar, Los López in Cedro Abajo, Fondo del Saco in Achiote and La Sabana in Cedro Abajo.
Экономика
Наранжитоның дәстүрлі негізгі ауыл шаруашылығы дақылдары – кофе мен темекі. Соңғы жылдары банан, апельсин, папайя және басқа тропикалық жемістер де өнім беруде; қаладағы құс фабрикасы да өте танымал, әсіресе сүт малдары (жаңа сүт). Наранжитода көптеген зауыттар бар, олардың көпшілігі киім шығарады.
Traditionally the main agricultural crops of Naranjito are coffee and the tobacco. In recent years have borne fruits such as bananas, oranges, papayas, and other tropical fruits; also in the town the poultry factory has been very popular, specifically the dairy cattle (fresh milk). Naranjito has many factories, most of these factories make garments (clothing).
Спорт
Наранхито Чангос, көбінесе Лос Чангос Де Наранхито деп танылатын, - Наранхито қаласында орналасқан кәсіби ерлер волейбол командасы. Бұл команда Пуэрто-Рикодағы ең табысты спорт франшизаларының бірі.
The Naranjito Changos, better known as Los Changos De Naranjito, are a professional male volleyball team based in Naranjito. The team is one of the most successful sports franchises in Puerto Rico.
Үкімет
Пуэрто-Рикодағы барлық муниципалитеттерді әр төрт жыл сайын сайланатын мэр басқарады. 2008 жылдың 4 қарашасында Орландо Ортиз Шеврес (Жаңа прогрессивті партиясынан) сайлауда жеңіске жетті. Қала Пуэрто-Риконың VI сенаторлық округіне кіреді, оны екі сенатор ұсынады. 2012 жылы Мигель Перейра Кастильо және Анхель М. Родригес округтік сенаторлар болып сайланды.
All municipalities in Puerto Rico are administered by a mayor, elected every four years. On November 4, 2008, Orlando Ortíz Chevres (of the New Progressive Party), won the elections. The city belongs to the Puerto Rico Senatorial district VI, which is represented by two senators. In 2012, Miguel Pereira Castillo and Angel M. Rodríguez were elected as District Senators.
Көлік
Наранжитода 19 көпір бар.
There are 19 bridges in Naranjito.
Таңбалар
Муниципионың ресми туы мен елтаңбасы бар.
The municipio has an official flag and coat of arms.
Ту
Наранжитоның туы жоғары және төменгі жиектеріне жақын екі тар жасыл жолақпен қиылысқан қызғылт сары түсті тудан тұрады. Тудағы қызғылт сары түс Наранжито қаласын (кішкентай апельсин ағашын) символдайды, ал жасыл түс – оның жасыл тауларын білдіреді.
Naranjito's flag consists of an orange flag crossed by two narrow green stripes close to the superior and inferior edges. The orange color in the flag symbolizes the town of Naranjito (little orange tree), while the green symbolizes its green mountains.
Елтаңба
Герб – қызыл крест, ол Наранджитоның қасиетті қамқоршысы, періште Михаилдың символы. Крестпен бірге бейнеленген жер шары – Құдайдың күші мен билігін көрсетеді. Екінші және үшінші бөліктердегі алтын және қызыл жолақтар Гуадиана әулетінің бастапқы белгісін құрайды. Лилияның бұтақтары – Падуандық Антонийдің құрметіне, ол шіркеудің мойынсоңы және докторы. Апельсин ағашы – қаланың атын берген кішкентай ағашты бейнелейді, сол себепті қаланың аты Наранжито деп қойылған. Таж – қала тұрғындарының рухани бірлігінің символы.
The coat of arms is a red cross, the symbol of the angel Saint Michael, patron of Naranjito. The globe with the cross symbolizes the power and sovereignty of God. The gold and red stripes that appear in the second and third quarters, constitute the primitive baton of the Guadiana lineage. The lily twigs are a tribute of Saint Anthony of Padua, confessor and doctor of the Church. The orange tree represents the small tree that gave the town's name, Naranjito. The crown is symbol of moral unit of the town.
Наранжито туралы кітаптар
Ел Чанго. Наранжито халқының тарихи жазбалары 1824-1998 жылдар, Авторы: Сильвестр Ж. Моралес, 1999 жыл.
El Chango. Apuntes Historicos del Pueblo de Naranjito 1824 1998, Author: Silvestre J. Morales 1999