Кіріспе

саяси құрылым

аймақтар және тәуелсіз емес елдер

Еуропалық Одақ Еуропаның аймақтарын ұлттық мемлекет деңгейінен төменгі деңгейдегі ЕО мемлекеттік басқару деңгейі ретінде ұсыну үшін Аймақтар комитетін құрды. Комитет Брюссельде орналасқан. Мұның себептері мыналар:

Еуропалық Одақтың көптеген аймақтарында автономияға қатысты тарихи және мәдени талаптар, сондай-ақ осы аймақтардың саяси және экономикалық жағдайын күшейту.

Бұған мысал ретінде Францияда Корсикаға берілетін автономия мәселесі бойынша жүргізіліп жатқан келіссөздерді келтіруге болады. Кейбір мемлекеттер тарихи тұрғыдан бері күшті аймақтарға ие, мысалы, Германия Федеративтік Республикасы немесе Испанияның автономды қауымдастықтары. Ал кейбіреулері ұлттық және коммуналдық басқару негізінде құрылған, аралық деңгейлердің аз болуымен. Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі кезінде "аймақ" термині Англия, Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландияны да қамтыды, британ үкіметі оларды ресми түрде елдер деп атайды.

Саяси ықпал

Өңірлік саясат жалпы еуропалық деңгейде де әсер етті. Еуропаның өңірлері, әсіресе Германияның жерлері, Еуроодақ ісіне көбірек қатысуға ұсыныс жасады. Осының нәтижесінде Маастрихт шарты бойынша Өңірлер комитеті құрылды және мүше мемлекеттерге өздерінің өңірлік үкіметтерінен министрлер арқылы кеңесте өкілдік ету мүмкіндігі берілді. Еуропа кеңесінде де жергілікті және өңірлік билік органдарының, Еуроодақтың Өңірлер комитетіне ұқсас конгресі бар. Қоғамдық бірлестіктер арасындағы экономикалық бәсекелестікті күшейту Еуроодақта нақты өңірлердің құрылуына көмектеседі және Еуроодақтың көптеген мүше мемлекеттері жақында немесе қазір әкімшілік құрылымдарын бәсекеге қабілетті Еуроодақ өңірлерін құру үшін қайта ұйымдастырып жатыр. Көбінесе бұл өңірлер мәдениет пен ерекшеліктерді, сондай-ақ ортақ мүдделерді жақсырақ көрсетеді. Еуропа өңірлерін ұсынатын ірі ұйымдардың ішіндегі ең ірісі – Еуропа өңірлері ассамблеясы (ЕАӨ). 1985 жылы құрылған бұл ұйым қазіргі таңда Еуропаның 33 елінен 270-тен астам өңірді және 16 аймақаралық бірлестікті біріктіреді. ЕАӨ аймақтардың Еуропа аренасындағы саяси дауысы ретінде маңызды рөл атқарады, сонымен қатар экономикалық даму, әлеуметтік саясат, денсаулық сақтау, мәдениет, білім беру және жастар салаларындағы өңірлік құзыреттің көптеген салаларында аймақаралық ынтымақтастық үшін платформа болып табылады. Бұдан өзге, ұйым Еуропадағы бағыныштылық принципін қорғауда маңызды рөл атқарады, оны Еуроодақ шарттарына енгізу үшін лоббилік жұмыс жүргізеді және "Бағыныштылық – сөз" атты бүкіл әлемдік қозғалыс арқылы сөздіктерде осы терминді тануды талап етеді. Еуроодақ институттарының сыртында, Еуропалық муниципалитеттер мен өңірлер кеңесі (ЕО МККК) – Еуропадағы жергілікті және өңірлік биліктің ең ірі ұйымы болып табылады. Оның құрамына 35 елдегі қалалардың, муниципалитеттердің және өңірлердің ұлттық қауымдастықтары кіреді. Бұл қауымдастықтар барлығы 100 000-ға жуық жергілікті және өңірлік билік органдарын білдіреді. ЕО МККК жергілікті және өңірлік өзін-өзі басқару мен демократияға негізделген біртұтас Еуропаны дамытуға жұмыс істейді. Осы мақсатқа жету үшін ол Еуропаның болашағын қалыптастыруға, жергілікті және өңірлік үлес енгізуді күшейтуге, еуропалық заңнама мен саясатқа ықпал етуге, жергілікті және өңірлік деңгейде тәжірибе алмасуға және әлемнің басқа аймандарымен ынтымақтастық орнатуға тырысады.