Кіріспе

Ұлыбританияның заңдық қайырымдылық ұйымы Support Through Court (бұрынғы The Personal Support Unit (The PSU)) – сотта өзін-өзі қорғауға мәжбүр болған адамдарға көмек көрсететін Ұлыбританияның заңдық қайырымдылық ұйымы. Ұйымның мақсаты – "заңгерсіз азаматтық және отбасылық сот жүйесімен бетпе-бет келетін адамдардың кемсіздігін азайту, оларға әділдікке қол жеткізуге мүмкіндік беру" және "ешкім сотқа жалғыз бармауы керек" деген сенімді ұстану. Support Through Court заңдық кеңес бермейді, бірақ клиенттерге түрлі тәсілдермен қолдау көрсетеді: сот жүйесінің қалай жұмыс істейтінін түсіндіру, сот құжаттарын толтыруға көмектесу және клиенттерді сот отырысына сүйемелдеу.

Тарих

PSU 2001 жылы Диана Кописароу OBE, Майкл Найш және Марк Шелдон CBE басшылығымен құрылды. Олд Бейлиде куәгерлік қызметінде ерікті болып жұмыс істеген кезде леди Кописароу Корольдік соттарда өзінің қорғаушысы жоқ ажырасу ісін қарастырып жатқан бір әйелге көмектесті. Әйел сот жүйесінің түсініксіздігіне, судья алдында пайда болуға қатысты белгісіздікке және сот процесінің тудырған жалпы сезімдерге тап болды, бұл өте қиын жағдай болды. Осы тәжірибелер леди Кописароу, Майкл Найш және Марк Шелдонды сотқа жалғыз және заңгерлік көмексіз келген адамдардың адамдық, заңдық емес қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін PSU құруға итермеледі. PSU 2007 жылдан бастап қарқынды дамыды. 2012 жылы заң көмегіне енгізілген өзгерістерден кейін, PSU қызметтеріне деген сұраныс артып, қазір Англия мен Уэльстегі 17 қаладағы 23 соттан жұмыс істейді. 2014 жылы PSU Guardian журналының «Шағын қайырымдылық, үлкен өзгеріс» сыйлығын жеңіп алды. 2017 жылдың ақпан айында ұйым 200 000-нан астам рет көмек көрсеткен маңызды жетістікке қол жеткізді. 2019 жылдың қазан айында PSU «Сот арқылы қолдау» деп қайта аталды, бұл өз қызметтерін сотқа келген адамдарға тиімдірек жеткізу мақсатында жасалды. 2020 жылдың ақпан айында «Сот арқылы қолдау» ұлттық желі телефонын іске қосты, бұл кеңселерге баруға мүмкіндігі жоқ адамдарға қызметтерге қол жеткізудің басқа жолын ұсынды. 2020 жылдың сәуір айында «Сот арқылы қолдау» SME News-тің «2020 жылғы Англия мен Уэльстегі ең үздік заңгерлік қолдау еріктілері» сыйлығын жеңіп алды.

Әсері

Сот арқылы қолдау волонтерлері азаматтық сот ісінің кез келген мәселесіне көмектеседі: Сот арқылы қолдау көрсеткендердің жартысынан астамы отбасылық дауларға қатысты, олардың үштен екісі балаларға байланысты; шамамен 17% іс ақша талаптарымен байланысты; ал 14% тұрғын үй мәселелеріне қатысты, бұл көбінесе адамдарды баспанасыз қалу қаупіне ұшыратады. Олардың көптеген клиенттері осал және әлеуметтік жағдайы нашар, сондықтан Сот арқылы қолдау волонтерлерінен көмек, сенім және бағыт-бағдар алады. Көптеген клиенттер заңгерге ақша төлей алмайды және заңдық көмек алуға құқығы жоқ. 2017-2018 жылдары ұйым рекордтық 65 мың рет клиенттерге көмек көрсетті. Сот арқылы қолдау волонтерінің көмегінен кейін, клиенттердің 98%-ы Сот арқылы қолдау оларға әділ сот отырысын өткізуге көмектесті деп мәлімдейді.