Кіріспе

R 2 (НАТО-ның SS 2 Sibling деп аталатын) – R 1 зымыранынан екі есе ұзаққа ұшатын, және одан екі есе көп қашықтыққа жеткізе алатын советтік баллистикалық зымыра (өзі неміс V 2 зымырасының көшірмесі). 1946-1951 жылдары жасалған R 2 1953 жылы қаруға алынып, 1962 жылға дейін КСРО-ның барлық аймақтарындағы жылжымалы бөлімшелерде орналастырылды. R 2A зымырасының модификациясы 1957 жылы Спутник 2 ғарышкерлік аппаратындағы иттерді тасымалдауға арналған капсуланың прототипін сынақтан өткізді. Сол жылы R 2 Қытай Халық Республикасында өндірілуге лицензия берілді, онда ол Dongfeng 1 деген атпен қолданысқа енгізілді.

Тарих

1945 жылы кеңестік әскерлер бірнеше маңызды A 4 (V 2) зымыраны өндіретін объектілерді басып алды, сондай-ақ жобаға қатысқан неміс ғалымдары мен инженерлерінің қызметтерін пайдаланды. Германиядағы ракеталық операцияларды бақылау үшін Кеңес Одағы құрған Арнайы техникалық комиссияның (OTK) қадағалауымен A 4 зымырандары құрастырылып, зерттелді. Бұл 1946 жылғы 13 мамырдағы Кеңес Министрлер Кеңесінің А-4 зымыранының кеңестік үлгісін жасау туралы қаулысына әкелді, ол отандық өндірістегі алғашқы баллистикалық зымыран болды. 16 мамырдағы тағы бір қаулы бойынша М. И. Калинин атындағы №88 зауыты, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде артиллерия және танктар өндірген, NII 88-ге айналдырылды, оған Кеңес Одағының ұзақ қашықтықтағы ракеталық бағдарламаларын басқару міндеті жүктелді. 1947 жылғы сәуірде Иосиф Сталин V 2 зымыранының кеңестік үлгісі ретінде белгіленген Р 1 зымыранының өндірісін бекітті. NII 88 бас конструкторы Сергей Королев Р 1 зымыранының жасалуын қадағалады, ал Р 1 зымыран жүйесі 1950 жылғы 28 қарашада Кеңес Армиясының қару қатарына енгізілді. 1946 жылдың екінші жартысында Королев және ракета инженері Валентин Глушко, неміс инженерлерінің көп көмегімен, R 1-ге жаңаша, кеңейтілген корпус және Глушко жасаған жаңа қозғалтқышы бар жаңа зымыранның жобасын жасады. Корпустың максималды диаметрі Р 1 зымыранының диаметрімен бірдей болды. 1952 жылғы сынақтар үшін 54-ші және 56-шы бригадалар сияқты алғашқы екі R 2 әскери бөлімдері құрылды. 1953 жылдан бастап дивизиялар Житомир, Коломия, Медведь (Шимский ауданы), Новгород облысы, Камышин (Волгоград облысы), Сиаулай (Литва КСР), Жамбыл (Қазақ КСР) және Орджоникидзе қалаларына, сондай-ақ алыс Шығысқа орналастырылды.

R-2A зондтау зымыраны

R-2 зымыранының ең жоғары биіктігі R-1 зымыранынан екі есе артық болды. Бұл оны сыртқы ғарышты зерттеу үшін әлдеқайда ыңғайлы құралға айналдырды. ОКБ-1 1956 жылы R-2A зондтық зымыранының жобасын жасады. Бұл жаңа зымыранға екі ит пен ғылыми эксперименттер үшін қосымша екі контейнер орналастырылу жоспарланған. Алғашқыда ОКБ-1 R-2A капсуласын адамдарды сынау үшін бейімдеу жұмыстарын жүргізді. Бұл адамның орбитаға ұшуы 60-жылдардың ортасына дейін мүмкін болмайды деген болжамға негізделген. Алайда, R-7 «Семёрка» құрлық аралық баллистикалық зымыранының құрылысы аяқталғаннан кейін, адамдардың орбитаға ұшуы күтілгеннен әлдеқайда ертерек болатыны анық болды, сондықтан бұл жоспардан бас тартты. 1958 жылдың тамызында ОКБ-1-дің аға инженерлері мен бірнеше R-2 зымыраны Қытайдың жаңа баллистикалық зымырандар бағдарламасына көмек көрсету үшін жіберілді. Бұл команда 1960 жылдың 2 тамызында Кеңес Одағы мен Қытай арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты елге қайтарылды.