Кіріспе

Эфиопиялық саясаткер және дипломат (1949–2021)

Сейюм Месфин Гебредингель (SAYyoom MEHSfihn; , ; 25 қаңтар 1949 – 13 қаңтар 2021) – эфиопиялық саясаткер және дипломат. Ол 1991 жылдан 2010 жылға дейін Эфиопияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарды және 2011 жылдан 2017 жылға дейін Эфиопияның Қытайдағы елшісі болды.

Ерте өмір және білім

Сейюм 1949 жылдың 25 қаңтарында Эфиопияның Тигрэй аймағында Амбай Месфин болып дүниеге келген. Кейіннен ол Амбай есімін Сейюмға, соғыс лақабы ретінде өзгертті.

Саяси мансап

Ол Тигрэй халықтық азаттық майданының (TPLF) негізін қалаушылардың бірі болды. Сейюм 1980-ші жылдары Эфиопия халықтық революциялық демократиялық майданының (ЭРДҚ) Сыртқы істер комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Ол Марксистік-лениндік Тигр лигасының (MLLT) мүшесі болды және ұйымды құрметтеу үшін әндер жазды. 2013 жылдың 23 наурызында Сейюм TPLF Орталық Комитетінің 11-ші мәжілісінде өкілеттігінен бас тартты.

Сыртқы істер министрі

Сейюм 1991 жылдан бастап 2010 жылғы парламент сайлауынан кейін ауыстырылғанға дейін шамамен 20 жыл Эфиопияның сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Ол сондай-ақ ЭХЖТ Орталық комитетінің атқарушы мүшесі болды. Ол Эритрея-Эфиопия соғысына зор ықпал етті және 2000 жылдың 18 маусымында Сейум Месфин мен оның эритреялық әріптесі Хайле Вольдетенсае соғысты аяқтаған бейбіт келісімге қол қойды. 2004 жылдың 28 желтоқсанында Месфин Нью-Йорктегі БҰҰ Бас Ассамблеясында аймақтағы саясат, әсіресе Эфиопияның Эритрея және Сомалимен қарым-қатынасы туралы сөз сөйледі. 2007 жылы Сейум Эритреяның соғысты аяқтаған келісімдерді бұзғанын және Эфиопия осы келісімдердің барлығын немесе бір бөлігін тоқтатуға құқылы екенін мәлімдеді. Ол сонымен қатар Адиграт округін Халық өкілдері палатасында өкілдік етті.

Қытайдағы елші

2010 жылы үкіметтен кеткеннен кейін Сейум Қытайдағы елші болып тағайындалды. Ол 2012 жылдың желтоқсанында Сингапурге сапар шегіп, Эфиопия-Сингапур арнайы экономикалық аймағын құру мүмкіндігін қарастырды және авиация саласындағы ынтымақтастықты кеңейтуді көздеді. 2015 жылы Сейум Оңтүстік Суданның ИГАД (IGAD) көмегімен жүргізілген бейбіт келіссөздерінің бас делдалы болды. Ол екі тарапқа да жаулықты тоқтатуға және өтпелі үкімет құруға шақырды. 2016 жылдың 12 сәуірінде Білім министрлігінің құрамындағы Зерттеу, диалог және ынтымақтастық орталығын (CRDC) құрды. Сейум 2000 жылдан 2009 жылдың басына дейін Тигрэйді қалпына келтіру қорының бас директоры қызметін атқарды. Сейум 2011 жылға дейін он жыл бойы төрағалық етті және Эфиопия әуе компаниясының басқару кеңесінің мүшесі болды.

Картер орталығының кеңесшісі

2018–2020 жылдар аралығында Сейум Картер орталығының Африка, АҚШ және Қытай ынтымақтастығын арттыруға бағытталған бастамасының Африка бойынша жетекшісі болды. Ол АҚШ, Қытай және Африканың түрлі елдерінен қатысушылармен Йоханнесбург пен Аддис-Абебада өткен екі халықаралық 1.5 деңгейдегі диалогтарды бірлесіп жүргізді. Сейум бұл диалогтарды бастаманың қытайлық жетекшісі, елші Чжун Цзяньхуамен бірге төрағалық етті. Сейум Қытайдың Эфиопиядағы бұрынғы елшісі және Қытай үкіметінің Африка ісі жөніндегі арнайы өкілі болған елші Чжун Цзяньхуамен тығыз байланыста жұмыс істеді.

Отбасылық және жеке өмірі

Сейюм үйленген және төрт баласы болған – үш ұлы мен бір қызы. Олмен бірге тағы екі ТЖҰҚ (ТPLF) шенеунігі қаза тапты, ал тағы бес шенеунік тұтқынға алынды. ТЖҰҚ (TPLF) ардагерлер, Сейюмды қоса, бірден-бір атқыланды деп мәлімдеді.