Кіріспе

Қазақ КСР-інің туы Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының үкіметі 1953 жылдың 24 қаңтарында қабылдаған. Ту Совет Одағының туына ұқсас, бірақ төменгі жағында 2/9 бөлігі көк (лазурь) түсті горизонталь жолақпен және ортасына жақын жерде балға мен орақ бейнеленген.

Тарих

1937 жылдан бастап 1940 жылы аталған ту қабылданатынға дейін, ту қызыл түсті болған, жоғарғы сол жақ бұрышында алтын балға мен орақ бейнеленген. Алтын түсті латын әріптері QAZAQ SSR және кириллица әріптері КАЗАХСКАЯ ССР (KAZAKHSKAYA SSR) балға мен орақтан төмен, қатар орналасқан. Екінші ту 1940 жылғы 10 қарашада қабылданды, ол қызыл түсті, жоғарғы сол жақ бұрышында алтын балға мен орақ, ал оң жағында алтын түсті Қазақ ССР (Qazaq SSR) және Казахская ССР (Kazakhskaya SSR) кириллица әріптерімен болды. Бұл қазақ жазуын орыс алфавитіне көшіру туралы заңды қабылдаумен және эмблемадағы жазудың сәйкес өзгертілуімен бірге жүрді. 1953 жылғы 24 қаңтарда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының қаулысымен Қазақ КСР-інің жаңа туы бекітілді. Бұл Совет Одағының туы болды, матаның төменгі жағында көк түсті көлденең жолақпен. Көк жолақтың ені тудың енінің 2/9 бөлігіне, ал тудың төменгі жиегінен оған дейінгі арақашықтық – 1/9 бөлігіне тең болды. Қазақ КСР мемлекеттік туының ережесі 1981 жылғы 28 тамызда бекітілді. Онда балға мен орақ, сондай-ақ қызыл жұлдыздың пропорциялары көрсетілді: балға мен орақ тудың еніне тең қабырғалы шаршының ішінде орналасқан, балғаның сабының ұзындығы шаршының диагоналінің 3/4 бөлігіне, ал жұлдыз шеңбердің диаметріне тең, ол тудың енінің 1/8 бөлігін құрайды. Жұлдыздың вертикаль осінің тудың тіреуінен қашықтығы – тудың енінің 1/4 бөлігі, ал жұлдыздың ортасынан жоғарғы жиекке дейінгі қашықтық – 1/8 бөлігі. Бұл ту 1992 жылғы 4 маусымда жаңа ту қабылданғанға дейін Қазақстанның бірінші туы ретінде қолданыста болды.