Кіріспе

Түрікменстан КСР-інің туы Түрікмен КСР-і 1953 жылғы 1 тамызда қабылданды. Совет Одағының туына ұқсас болғанымен, орналасуы 1:2 қатынасындағы Қырғыз КСР-інің туымен бірдей. Қызыл түстің арасындағы екі көк жолақ (1/20 бөлігі) Аму-Дарья және Сыр-Дарья өзендерін көрсетеді, қызыл түс – «еңбекшілердің революциялық күресін», балға мен орақ – шаруалар мен жұмысшылардың бірлігін, ал қызыл жұлдыз – биліктегі Коммунистік партияның символы. 1926 жылы Түрікменстанның туы Совет Одағының туы сияқты, сол жақ жоғарғы бұрышында үлкен алтын балға мен орақпен қызыл түсті болды. 1937 жылдан бастап ту қызыл түсті, сол жақ жоғарғы бұрышында алтын түсті латын әріптері (T. S. S. R.) безсериф қаріппен жазылған. 1940 жылдан бастап ту сол күйінде қалды, бірақ әріптер кириллицада ТССР (TSSR) болып жазылды. 1973 жылғы 26 қыркүйекте Түрікмен КСР Жоғарғы Кеңесінің Президиумы Түрікмен КСР-інің туы ережесін өзгертті. Жұлдыз бен балға-орақ тудың тіреуіне жақындатылды. 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан бастап 1992 жылғы ақпанда жаңа ту қабылданғанға дейін бұл ту тәуелсіз Түрікменстанның ұлттық туы болып қала берді.

Жобаның алғашқы белгілері

Түрікмен КСР Конституциясы жасалып жатқан кезде, Түрікмен КСР туының эскизі дайындалды. Ұсынылған ту – қызыл түсті тіктөртбұрыш, онда қызыл бес қабырғалы жұлдыздың астында алтын дән мен балға бейнеленген, ал негізгі тудың үстінде төрт кілем ою-өрнегі салынған. Бірақ жоба талқыланғанда бұл ұсыныс қабылданбады.

Екінші нұсқа

1937 жылғы 2 наурызда Түрікмен КСР Кеңестерінің VI Төтенше съезі Түрікмен Кеңестік Социалистік Республикасының жаңа Конституциясын қабылдады. Конституцияның X тарауының 122-бабында Түрікмен КСР туы сипатталған:

Қайта қарау

1940 жылы мамыр айында түрікмен жазуы латын әліпбиінен орыс әліпбиіне негізделген әліпбиге ауыстырылды. 1940 жылы 19 шілдеде Түрікмен КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының "Түрікмен КСР-інің ұлттық туындағы жазу туралы" қаулысымен "жаңа әліпбиге сәйкес жазу мәтінін өзгерту" бекітілді. Осы қаулысқа сәйкес 122-бап өзгертілді:

Қайта қарау

1974 жылғы 23 қыркүйекте Түрікмен КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен 1956 жылғы Түрікмен КСР Мемлекеттік Туының Ережесіне түзету енгізілді. Бұл түзету соққы мен балғаға арналған шаршының қабырғасын жалау енінің 1/4 бөлігінен 1/6 бөлігіне дейін қысқартуды, сондай-ақ жұлдыз, соққы және балғаның тік осінен матаның тіреуіш жиегіне дейінгі қашықтықты жалау енінің 1/4 бөлігінен 1/10 бөлігіне дейін қысқартуды қамтыды. Нәтижесінде соққы мен балға белгісінің мөлшері кішірейіп, жалау тіреуішіне жақындады. 1978 жылғы 13 сәуірде Түрікмен КСР Жоғарғы Кеңесінің кезектен тыс 9-шы сессиясы Түрікмен КСР-нің жаңа Конституциясын қабылдады. Тудың сипаттамасы Конституцияның 169-бабында келтірілген:

Тудың осы сипаттамасы 1978 жылғы 6 мамырда Түрікмен КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен 1956 жылғы Түрікмен КСР Мемлекеттік Туының Ережесіне қосылды, ол 1974 жылғы 23 қыркүйектегі Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен өзгертілген болатын.