Кіріспе

1997 жылы Том Шэдиактың американдық фантастикалық комедиясы.

Өндіріс

1994 жылы Пол Гуэй мен Стивен Мазур жазған бастапқы сценарий клиенттерге үйлер туралы жалған айтатын, жарамсыз жылжымайтын мүлік агентінің төңірегінде болды және ол Стив Мартинге арналған рөл ретінде жазылған. Кейіннен оны заңгерді қосу үшін, есімдері көрсетілмеген Джуд Апатов қайта жазды, бұл рөл "35 жастан аспайтын" жас актерлерге арналған, мысалы Джим Керри, Майк Майерс немесе Эдди Мерфи. Майерс оның орнына «Остин Пауэрс: Халықаралық құпия агент» фильміне түсуге келісті, ал Керри сол фильмдегі Доктор Злодей рөлінен бас тартып, оның орнына «Өтірікші, өтірікші» фильміне түсуге келісті, бірақ режиссер және досы Том Шэдьяк режиссерлік жасаса ғана. Ал «Твистер» фильміндегі актер Кэри Элвес Калифорнияның Голливуд қаласында Керри мен Шэдьакқа кездейсоқ соқтығысқанда таңдалды; ол олардың немен айналысып жатқанын сұрағанда, Керри: «Біз жаңа фильм түсіріп жатырмыз, сіз де қатысқыңыз келе ме?» деп жауап берді. Элвес сценарийді оқымай-ақ келісті. Фильм 1996 жылдың 8 шілдесінен 16 қазанына дейін Лос-Анджелесте түсірілді. Керри берген сұхбатында фильмді түсірудің оған физикалық тұрғыдан өте қиын болғанын айтты, «өйткені ол үнемі мазасыздық пен қорқынышты басу, үнемі толығымен қорқыныш сезімі болды. Мен үйде толыққанды шаршап, құлап жатар едім». Керридің айтуынша, оның импровизациясына адамдар бақылаусыз күлгендіктен, фильмнің «бір миллион футтан» астам пленкасы ысырапқа салынды.

Кассалық жинақ

Фильм – Кэрри мен Шадьактың үш бірлескен жұмысының екіншісі, олардың барлығы кассада үлкен табыс әкелді: премьералық демалыс күні 2845 кинотеатрда 31 423 025 доллар жинады. Бұл Universal компаниясы үшін ең табысты үш күндік дебют болды, тек «Журасик паркі» ғана одан жоғары тұрды. Фильм сондай-ақ «ЖасNinja Тасбақаларынан» асып, наурыз айындағы ең үлкен дебюттік демалысқа ие болды. Сол кезде «Өтірікші» фильмі Imagine Entertainment компаниясының ең табысты дебюті болды, «Құпиялы» фильмінен кейін екінші орынды иеленді. 1997 жылдың сәуір айының соңына қарай «Өтірікші» «Жұлдызды соғыстардың» арнайы нұсқасын озып, жылдың ең табысты фильміне айналды. Солтүстік Америкада ол 181 410 615 доллар, ал басқа елдерде 121 300 000 доллар жинады, жалпы сомасы 302 710 615 долларға жетті.

Сыни жауап

Фильм сыншылардан жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтында 63 сынға негізделген 83% рейтингке ие, орташа бағасы 6,90/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Сюжеті жұқа болғанымен, "Өтірікші" фильмі Джим Кэрридің қуатты физикалық юморымен көтеріліп, комедия жанрындағы актердің танымалдығын арттырған көңілді комедияға айналды". Metacritic сайтында 20 сыншының бағасы бойынша 100-ден 70 ұпай жинады, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер A+ дейін F шкаласы бойынша "A−" бағасын берді. Chicago Sun Times газетінің сыншысы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, "Мен бірте-бірте Джим Кэрри маған ұнай бастады деген күдікке ие болып жатырмын, немесе тіпті одан қорқамын" деді, өйткені ол актердің бұрынғы фильмдері "Екі ақымақ" және "Эйс Вентура: Жануарларды іздеуші" туралы жағымсыз пікір білдірген еді. Кейбір сыншылар сюжеттің "The Twilight Zone" сериалының "The Whole Truth" атты эпизодымен ұқсас екенін атап өтті, онда қолданылған автомобиль сатушысы көлікке ие болып, оның иесі болғанша шындықты айтуға мәжбүр болады. Атап айтқанда, "Өтірікші" фильміндегі бір көрініс, сатушының ассистенты жалақыны көтеруді сұрағанда, ол жалақының көтерілмейтінін мәжбүрлі түрде мойндауымен ұқсас.

Үй медиасы

Фильм 1997 жылғы 30 қыркүйекте Universal Studios Home Video компаниясы тарапынан VHS және Laserdisc форматтарында жарық көрді. DVD 1998 жылғы 20 қаңтарда толық экранды форматта шығарылды. DTS толық экранды және коллекционерлік басылым кең экранды нұсқалары келесі жылы DVD-де жарық көрді. Multi Format (цифрлық көшірме және UltraViolet қоса) Blu-ray 2013 жылғы 9 шілдеде шығарылды. Ол сондай-ақ 1990-жылдардың ең үздік онжылдығына арналған басылымда Blu-ray форматында шығарылды және 2018 жылғы 16 қазанда қайта жарық көрді. Universal Pictures Home Entertainment компаниясы 2016 жылғы 10 мамырда жаңа DVD-ді қайта шығарды. 25 жылдық мерекеге арналған жаңартылған нұсқасы Shout! Factory арқылы 2022 жылғы 18 қаңтарда Blu-ray форматында жарық көрді.