Кіріспе

Америкалық қара ұлттық көшбасшы (1948–2001)

Халид Абдул Мұхаммед (туған Харольд Мур кіші; 12 қаңтар 1948 – 17 ақпан 2001) – афроамерикалық мұсылман дін қызметкері және белсенді, ол Ислам ұлтының және кейін Жаңа Қара пантера партиясының көрнекті тұлғасы болды. 1993 жылы Кин колледжінде нәсілдік алауыздық тудыратын сөз сөйлегеннен кейін Луис Фарахан Мұхаммедті Ислам ұлтындағы лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Ол сондай-ақ АҚШ Конгресінің екі палатасынан да айыпталды. Ислам ұлтынан шеттетілгеннен кейін ол 2001 жылы ми аневризмасынан қайтыс болғанға дейін Жаңа Қара пантера партиясының ұлттық төрағасы қызметін атқарды. Ол қаралардың тәуелсіздігін жақтады және жеке өмірінде нәсілдер араласуына қарсы екенін айтты.

Ерте өмір

Харольд Мур-младший Техас штатының Хьюстон қаласында Кэрри Мур Ванн есімді тәтесі тәрбиеледі, онда ол Брюс бастауыш мектебін, Э. О. Смит орта мектебін және толық қара нәсілді оқушылар оқитын Филлис Уитли орта мектебін бітірді. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Мур Луизианадағы Диллард университетіне теологиялық білім алу үшін барып, онда ол Гарольд Ванн деп танылды, бірақ бітірген жоқ. Осы уақытта ол Слоан Мемориал методистік шіркеуінде дін қызметкері болды. 1967 жылы ол Omega Psi Phi бауырластығының (Theta Sigma тарауы) мүшесі болып қабылданды. Кейін Мур Пеппердин университетіне ауысып, бакалавр дәрежесін алды.

Ислам елі

1970 жылы Дилардқа оқуға барғанда Мур сол кезде Илияс Мұхаммед басшылығымен болған Ислам Ұлтына қосылды. Ол өзінің атын Харольд Смит немесе Харольд X деп өзгертті, содан кейін Малик Рушаддин атанды, министр Луис Фараханның шәкірті болды және ұйым ішінде жұмылдырушы ретінде белсенділік танытты. 1978 жылы Рушаддин Ислам Ұлтының Батыс аймақтық министрі және #27 мешіттің басшысы болып тағайындалды. 1983 жылы министр Фарахан оны ислам пайғамбары Мұхаммедтің ізбасары, ислам генералы Халид ибн әл-Уәлид есімімен Халид деп атады, оны «Алланың қылышы» деп сыпаттады. 1984 жылға қарай Мұхаммед Луис Фараханның Ислам Ұлтындағы ең сенімді кеңесшілерінің біріне айналды. Ол Ливияға қаржы жинау мақсатымен сапар шекті, онда сол елдің басшысы Муамар әл-Қаддафимен жақсы танысты. Мұхаммедтің Фараханға және NOI идеологиясына деген адалдығы оған ұлттық өкіл атағын әкелді және 1981 жылы Луис Фараханның жақын достарының бірі деп танылды. 1980 жылдары Нью-Йорк және Атлантадағы Ислам Ұлты мешіттерінде қызмет етті. 1987 жылы федералды сот оны ипотекалық алаяқтық жасағаны үшін айыптап, тоғыз айға түрмеге жіберді. Түрмеден шыққаннан кейін ол қайтадан Ұлтқа оралып, 1991 жылы Фараханның ұлттық кеңесшісі болды.

1993 жылғы сөйлеу және оның салдары

1993 жылы Мұхаммед Нью-Джерси штатының Юнион Тауншип қаласындағы Кин колледжінде сөйлеген сөзінде яһудилерді қара қоғамның "қан сорғыштары" деп атады, Рим папасын "бір жақсы емес ақ адам" деп атады және 24 сағаттық ескертуден кейін елден кетпеген кез келген және барлық ақ Оңтүстік Африкалықтарды өлтіруді жақтады. АҚШ Сенаты мен АҚШ Өкілдер Палатасы да сөзді айыптайтын қарарларды мақұлдауға көп дауыспен келісті. Фарахан Мұхаммедтің сөзін ашық түрде жоққа шығарды. Алайда, министр Фарахан Мұхаммедтің сөзінің "мәнеріне" қарсы екенін, бірақ оның ішіндегі "ақиқатты" мойындағанын айтты. Осыған қарамастан, Мұхаммедтің сөздері Конгресс қара тізіміндегі (CBC) мүшелерінің ғана емес, сонымен қатар CBC төрағасы Квиси Мфуме (D MD) Ислам ұлтымен қарым-қатынасын тоқтатып, одан алшақтауына себеп болды. 1993 жылдың қыркүйегінде Мфуме Ислам ұлты мен CBC мүшелері арасындағы "келісімді" жариялады, ол қара қоғамды күшейту үшін бірлесіп жұмыс істеуді көздеді, бұрын Фараханды қара тізімінің жылдық заңнамалық конференциясында сөз сөйлеуге шақырғаннан кейін. Ол министрлік қызметтен шеттетілді және көп ұзамай NOI-ден уақытша шеттетілді. 1994 жылы Мұхаммед Фил Донахью шоуына қатысты. Ол көпшілік алдындағы мәлімдемелерін түсіндірген кезде яһуди көрермендермен қызу пікірталасқа түсті. 1994 жылдың 29 мамырында Калифорния университетінің Риверсайд қаласындағы сөйлегеннен кейін Мұхаммедті бұрынғы NOI мүшесі Джеймс Бесс атып жаралады. Ол оқтан аман қалды. Мұхаммедтің өзі бұл оқ жарудың құлақтандырудың бір бөлігі екеніне сенді.

Жаңа Қара пантералар партиясы

NOI өкілі лауазымынан босатылғаннан кейін Мұхаммед Жаңа Қара Пантер партиясының ұлттық төрағасы болды. 1997 жылғы 21 мамырда ол Сан-Франциско мемлекеттік университетінде өткен жиынға қатысып, еврейлерді, ақ түсті адамдарды, католиктерді және гомосексуалистерді сынаған қызу сөз сөйледі. 1998 жылы Мұхаммед Нью-Йорк қаласында "Миллион жастың шеруін" ұйымдастырды, оған шамамен 6000 адам қатысты. Нью-Йорк қаласының мэрі Рудольф Джулиани ұйымдастырушыларға рұқсат бермеді, оны жеккөрушілік шеру деп атады. Сот осы шараны өткізуге рұқсат берді, бірақ оның ұзақтығы мен масштабын қысқартты. Митинг соңында, Мұхаммед сахнаға шығып сөйлеуге кіріскенде, полиция вертолеті төмен ұшып демонстрацияны тоқтатты. Мұхаммедтің сөзінше, бұл 3000-нан астам тәртіп сақшысының, оның ішінде атты полицияның, жиналған халықты таратуға берген сигнал болды. Мұхаммед митингке қатысушыларды қарсы келе жатқан полицияға шабуылдауға, рельстермен ұрып-соғуға және өз қаруларымен атуға үндеді. Оннан астам адам қамауға алынып, 30 полицей және бес азамат жарақаттанды. Мэр Джулиани бұл шерудің өзінің күткенінше болғанын айтты: "Бұл шеру жеккөрушілікке, қорқынышты, сұмдық, антисемиттік және басқа да ақ нәсілділерге қарсы сөздерге, сондай-ақ адамдарды өлтіруге шақыруларға толы болды. Бүгін айтылған сөздер ешқандай жерде орын алмауы керек".

Музыкалық әсер

Көрнекті афроцентрист және Африка тарихы туралы лектор ретінде Мұхаммед бірнеше хип-хоп әртістерінің қызығушылығын тудырды, олар оны өз әндерінде үлгі ретінде пайдаланды. Public Enemy 1988 жылғы "It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back" альбомындағы "Night of the Living Baseheads" әнінің кіріспесінде оның сөздерін келтірді: "Бізді осында әкелгеннен кейін, бізді есімімізден, тілімізден айырды. Біз дінімізді, мәдениетімізді, құдайымызды жоғалттық, ал көбіміз, мінез-құлқымызбен тіпті санамызды да жоғалттық." Ол Ice Cube-тің "Death Certificate" (1991) және "Lethal Injection" (1993) альбомдарында қонақ рэпер ретінде де пайда болды. Бұл альбомдардың біріншісінде Мұхаммед "Death" және "The Birth" тректерінде, екіншісінде ақ нәсілді әйелдерді сықаққа алатын "Cave Bitch" әнінде ойнады. Scarface-тің "Hand of the Dead Body" әнінде Ice Cube Мұхаммедті атап өтіп: "Қалид Абдул Мұхаммедке қарсымын / Оның інісі бар ма? Енді мен оның орнындамын" деді. MC Ren-нің 1996 жылғы "The Villain in Black" альбомында Мұхаммед "Muhammad Speaks" трегінде афроамерикалықтардың құқықтары тарихы туралы сөйледі. Мұхаммедтің өлімінен кейін оның сөздеріне жасалған музыкалық сілтемелерге The Used-тің 2009 жылғы "Artwork" альбомындағы "Ақ адамды өлтіру" сөзінен алынған цитата, Chase & Status-тың "Hocus Pocus" әнінде Луис Тероумен жасаған сұхбатының үлгісі және 2014 жылғы "Black Messiah" альбомындағы D'Angelo-ның "1000 Deaths" әнінде Иса туралы айтқан сөздерінен алынған үзінділер кіреді.

Жеке өмір

Мұхаммедтің бес баласы болды, соның ішінде Чикаго қаласының оңтүстік бөлігінде өскен Фарра Грей. Грей әкесін сирек кездесетін болса да, оның өзіне сенімділік рухын сіңіргені үшін Мұхаммедке алғыс айтады. Грей кедейлікте өсіп, сәтті кәсіпкер атанды, бірақ әкесінің саяси қызметіне қатыспады.

Өлім

2001 жылы Мохаммед 53 жасында Аталанта, Джорджия штатында ми аневризмасынан күтпеген жерден қайтыс болды. Ол Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі Фернклиф зиратында, Малкольм Х-тің қабіріне жақын жерленді.