Кіріспе
Ламинаны хирургиялық жолмен алу, ламинаны толық алу.
the complete removal of a lamina
Ламинектомия – омыртқаның ламина деп аталатын бөлігін алып тастауға арналған хирургиялық процедура, ол омыртқа арнасының жоғары жағын құрайды. Бұл омыртқаның күрделі операциясы болып табылады, нәтижесінде жаралы тіндер қалады және постламинектомиялық синдромға алып келуі мүмкін. Проблеманың сипатына қарай, консервативті емдеу әдістері (мысалы, кішкентай эндоскопиялық процедуралар, сүйек алып тастамай) қолдануға болады.
Әдіс
Ламина – бұл омыртқа сүйегінің артқы аркасы, тікенекті процес (ортадан шығып тұрған) және әр омыртқаның бүйірлік тақташалары мен көлденең процесстері арасында орналасқан. Ламиналар жұбы тікенекті процеспен бірге сүйекті омыртқалық каналдың артқы қабырғасын құрайды. Ламинектомияның тура мағынасы – «ламинаны кесу» болғанымен, нейрохирургия мен ортопедиядағы дәстүрлі ламинектомияда омыртқа үстілік байланысы мен кейбір немесе барлық тікенекті процесстің кесілуі қарастырылады. Бұл құрылымдарды ашық тәсілмен алып тастау үшін оларға бекітілген көптеген арқа бұлшық еттерін ажырату қажет. Минималды инвазивті омыртқа хирургиясы ретінде жасалатын ламинектомия – бұл ұлпаны сақтауға бағытталған хирургия, ол бұлшықеттің көбірек бөлігін сақтап, тікенекті процессті сақтайды. Ламинотомия деп аталатын тағы бір процедура – бір ламинаның орталық бөлігін алып тастау. Оны дәстүрлі ашық тәсілмен немесе құбырлы ретракторлар мен эндоскоптарды қолдана отырып, минималистік түрде жасауға болады. Ламинаны алып тастау себебі, егер де болса, өте сирек кездеседі, себебі ламинаның өзі ауруға шалдыққан жағдайда ғана жасалады; керісінше, бұл омыртқалық каналдың қатты сақинасының үздіксіздігін бұзу үшін жасалады, бұл каналдың ішіндегі жұмсақ тіндерге: 1) кеңеюге (декомпрессиялауға); 2) омыртқа бағанасының контурын өзгертуге; немесе 3) омыртқалық каналдың ішіндегі терең тіндерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ламинектомия – бұл омыртқа операциясының атауы, ол әдетте бір немесе екі ламинаны, сондай-ақ омыртқа бағанасының басқа да артқы тірек құрылымдарын, соның ішінде байланыстар мен қосымша сүйектерді алып тастауды қамтиды. Сүйекті нақты алып тастау әртүрлі хирургиялық құралдармен, соның ішінде дрельдермен, ронжерлермен және лазерлермен жүзеге асырылуы мүмкін. Ламинектомияның сәттілігі операцияның нақты себебіне, сондай-ақ науқасты дұрыс таңдауға және хирургтың техникалық шеберлігіне байланысты. Алғашқы ламинектомияны 1887 жылы Лондон университетінің хирургия профессоры Виктор Александр Хаден Хорсли жасаған. Ламинектомия омыртқа миы немесе жүйке тамырларына қысымды жеңілдету арқылы ауыр омыртқа стенозын емдеуге, омыртқа миының ішінде немесе оның айналасында жатқан ісікке немесе басқа массаға қол жеткізуге немесе омыртқа бағанасының контурын түзетуге көмектеседі, мысалы кифоз сияқты омыртқа деформациясын түзетуге. Белдік дискектомияның бір бөлігі ретінде омыртқа дискінің алынуы немесе қайта қалыптастырылуы үшін ламинектомияның жиі кездесетін түрі жасалады. Бұл – дискідегі ісік, көтерілген немесе дегенерацияланған дискіге арналған емдеу. Ламинектомиядан кейінгі қалпына келтіру кезеңі нақты операциялық техникаға байланысты, минималды инвазивті процедуралар ашық хирургияға қарағанда айтарлықтай қысқа қалпына келтіру кезеңін қамтиды. Сүйек пен тіндердің көп мөлшерін алып тастау үшін омыртқаны тұрақтандыру үшін омыртқалық біріктіру сияқты қосымша процедуралар қажет болуы мүмкін және әдетте қарапайым ламинектомиядан гөрі ұзақ қалпына келтіру кезеңін қажет етеді. Омыртқаның біріктірілуі кезінде қалпына келтіру уақыты ұзағырақ болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда ламинектомия мен омыртқаның біріктірілуінен кейін қалыпты қызметке оралу үшін бірнеше ай қажет болуы мүмкін. Алайда, егер омыртқа бағанасы тұрақсыз болса және біріктіру қажет болса, қалпына келтіру кезеңі бірнеше айдан бір жылдан астам уақытқа созылуы мүмкін, ал симптомдардың жеңілдеуінің ықтималдығы айтарлықтай төмендеуі мүмкін.
Нәтижелер
Бел және кеуде омыртқаларының ламинектомиясының көптеген жағдайларында, науқастардың жазылуы баяу болады, қайталамалы ауырсыну немесе омыртқаның тарылуы процедурадан кейін 18 айға дейін сақталуы мүмкін. 2001 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жүргізген санақ бойынша, бел ламинектомиясынан өткен көптеген науқастар операциядан кейін бір жыл ішінде қалыпты қызметін қалпына келтірді. Арқа операциясы омыртқаға түсетін қысымды жеңілдетсе де, омыртқа тарылуының толыққанды емдеуі емес. Операциядан кейін бірден күшті ауырсыну сезілуі мүмкін, және ауырсыну ұзақ мерзімге созылуы да ғажап емес. Кейбір адамдар үшін жазылу апталар немесе айларға созылуы мүмкін және ұзақ мерзімді кәсіби және физикалық терапияны қажет етуі мүмкін. Операция дегенеративтік процесті тоқтата алмайды және бірнеше жыл ішінде белгілер қайтадан пайда болуы мүмкін.