Кіріспе
Бір буынның немесе ағзаның ішінара орын ауысуы – хиропрактикалық сублюксация ұғымы. Сублюксация – буынның немесе ағзаның толық емес немесе ішінара орын ауысуы. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, сублюксация – "маңызды құрылымдық орын ауыстыру" болып табылады және сондықтан рентген сәулелері сияқты статикалық бейнелеу зерттеулерінде көрінеді. Шын сублюксациялардан өзгеше, хиропрактикалық "омыртқа сублюксациясы" туралы псевдоғылыми түсінік рентгенде көрінуі де, көрінбеуі де мүмкін. Бұл термин медицина, стоматология және хиропрактика салаларында қолданылады. Хиропрактикалық сублюксациялардың бар екендігіне ғылыми дәлелдер жоқ, сондай-ақ олардың немесе оларға жасалатын емнің денсаулыққа қандай да бір әсері де дәлелденбеген.
the concept of a chiropractic subluxation
A subluxation is an incomplete or partial dislocation of a joint or organ. According to the World Health Organization, a subluxation is a "significant structural displacement" and is therefore visible on static imaging studies, such as X rays. Unlike real subluxations, the pseudoscientific concept of a chiropractic "vertebral subluxation" may or may not be visible on x rays. The term is used in the fields of medicine, dentistry, and chiropractic. There is no scientific evidence for the existence of chiropractic subluxations or proof they or their treatment have any effects on health.
Бөлшектер
Буынның жарым шығуы – бұл байланыстыратын сүйек буыннан ішінара шығып кеткен жағдай. Толық буынның ажырауы болып табылатын шығудан (люксация) айырмашылығы, жарым шығу көбінесе денсаулық сақтау маманының қосымша көмегінсіз өздігінен қалыпты жағдайына оралады. Буынның жарым шығуының мысалы – «медбикенің шынтағы», яғни радиус басының сақина тәрізді байламнан жарым шығуы. Жарым шығуға бейім буындарға иық, саусақтар, тізе қапшықтары, қабырғалар, білезік, тобық және жамбас дисплазиясы бар жамбас буындары жатады. Омыртқаның жарым шығуы рентген суретінде көрінеді және кейде омыртқа жүйке тамырларын қысып, олармен қамтамасыз етілетін аймақтарда белгілер тудыруы мүмкін. Омыртқада мұндай ығысуға жарақат, спондилолистез, ревматоидты артрит, қауырсынды артрит, құлау, апаттар және басқа да жарақаттар себеп болуы мүмкін.
Офтальмология
Көздің ішкі линзасының жарымжан шығуы эктопия лентис деп аталады, онда линза өз орнынан ығысып немесе дұрыс емес орналасады. Жарымжан шыққан линзалар көбінесе көз жарақаттарын басынан өткерген және Марфан синдромы, Элерс-Данлос синдромы, Лоис-Диетс синдромы және гомоцистинурия сияқты белгілі бір жүйелік аурулары бар адамдарда кездеседі. Кейбір жарымжан шыққан линзаларды, әсіресе еркін қозғалатын немесе көмескіленіп, катарактаға айналған линзаларды алып тастау қажет болуы мүмкін.
Тіс дәрігері
Тіс сублюксациясы – тістің қозғалмалығы артатын, бірақ төменгі және жоғарғы жақ сүйектерінен орын аудармаған тіс жарақаты. Бұл жиі кездесетін жағдай және тіс травмасының ең көп таралған түрлерінің бірі. Тіс сублюксациясы – тіс дәрігеріне 24 сағат ішінде қаралу қажет емес, себебі ол күрделі денсаулық проблемаларына әкеп соқпайды, демек, денсаулықты сақтау мақсатында консервативті емдеу қолданылады: 0,12% хлоргексидин глюконат ерітіндісімен ауызды шаю, жұмсақ және суық тамақтану, сондай-ақ бірнеше күн бойы темекі шегуден аулақ болу. Сублюксация жақ сүйегінің буын ойысынан да пайда болуы мүмкін. Жақ алдыңғы, артқы, бүйірлік немесе жоғарғы жаққа қарай орын аударып шығуы мүмкін. Орын ауысу сипаттамасы – кондилдің жақ буынының ойысына қатысты орналасуына негізделген.
Хиропрактика
Нағыз сублюксациялардан өзгеше, хиропрактикалық "омыртқа сублюксациясы" туралы псевдоғылыми ұғым рентгенде көріне де, көрінбе де мүмкін. Ол айқын орын ауыстыруға, тіпті ауыруға немесе анық дисфункцияға да себеп болмауы мүмкін. Тәуелді хиропрактиктер омыртқа сублюксациясы денсаулыққа маңызды әсер етеді деп санайды және осы анықтамаға ішкі органдарға қатысты компонентті қосады. Қазіргі медицина және кейбір хиропрактиктердің араласып жұмыс істейтіндері бұл идеяларды псевдоғылыми деп есептейді және осы мәлімдемелерге қарсы шығады, себебі хиропрактикалық сублюксациялардың бар екеніне ғылыми дәлелдер жоқ, сондай-ақ олардың немесе оларға жасалатын емнің денсаулыққа қандай да бір әсері дәлелденбеген.