Рафаэль Лемкин – польский юрист, автор термина "геноцид". Изучал и боролся против массовых убийств, особенно Холокоста и армянского геноцида. Конвенция о геноциде.
Polish lawyer who coined the term "genocide" (1900–1959)
Рафаэль Лемкин (Rafał Lemkin; 24 маусым 1900 – 28 тамыз 1959) – еврей тегінен шыққан поляк заңгері, геноцид терминін енгізгенімен және Геноцид конвенциясын қабылдау үшін күш салғанымен белгілі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Еуропадағы Остік державалар басып алған аймақтардағы қатыгездіктерге қарсы халықаралық наразылықты қозғау үшін белсенді түрде жұмыс істеді. Осы кезеңде Лемкин нацистік Германияның еврейлер мен поляктарды жою саясатын сипаттау үшін "геноцид" терминін қолданды. Жас заңгерлік студент ретінде, антисемиттік қудалау туралы терең білімі бар Лемкин Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Осман империясының армян халқын қырғынға ұшыратқаны туралы хабардар болды және осы қылмыстарды жасаған Осман шенеуніктерін жауапқа тарту үшін халықаралық ережелердің болмауына қатты алаңдады. Польшаға неміс басқыншылығынан кейін Лемкин Еуропадан қашып, АҚШ-та пана сұрады, онда ол Дьюк университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Лемкин 1943 немесе 1944 жылы "genos" ( 'отбасы, ру, тайпа, нәсіл, ұрпақ, туысқандық') және "cide" (cīdium, 'өлтіру') деген екі сөзден геноцид терминін жасады. Бұл термин 1944 жылғы "Оқкупацияланған Еуропадағы Остік державалардың үстемдігі" атты зерттеу жұмысына енгізілді, онда Лемкин нацистік Германияның "антерменш" деп санайтын этникалық топтарды жаппай өлтіруін құжаттады. Лемкин "геноцид" ұғымын нацистік Германияның Холокост кезінде еврейлерді жою мақсатымен жүргізген қатыгез жою науқаны ретінде анықтады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лемкин Нюрнберг трибуналында АҚШ-тың бас прокуроры Роберт Х. Джексонның құрамындағы заңгерлер тобында жұмыс істеді. Сол кезде халықаралық құқықта "геноцид" ұғымы болған жоқ, және бұл Лемкиннің сот процесінің этникалық және діни топтарға қарсы нацистік қатыгездіктерді толыққанды жазалауға жеткіліксіз болды деген пікірінің бір себебі болды. Лемкин өмірінің соңына дейін халықаралық конвенцияны қабылдауға күш салды, оның пікірінше, бұл "болашақ Гитлерлердің" пайда болуын болдырмау үшін өте маңызды болды. 9 желтоқсан 1948 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Лемкиннің ұсыныстарына негізделген көптеген баптарды қамтитын Геноцид конвенциясын бекітті.
Raphael Lemkin (Rafał Lemkin; 24 June 1900 – 28 August 1959) was a Polish lawyer of Jewish descent who is known for coining the term genocide and campaigning to establish the Genocide Convention. During the Second World War, he campaigned vigorously to raise international outrage against atrocities in Axis occupied Europe. It was during this time that Lemkin coined the term "genocide" to describe Nazi Germany's extermination policies against Jews and Poles. As a young law student deeply conscious of antisemitic persecution, Lemkin learned about the Ottoman empire's massacres of Armenians during World War I and was deeply disturbed by the absence of international provisions to charge Ottoman officials who carried out war crimes. Following the German invasion of Poland, Lemkin fled Europe and sought asylum in United States, where he became an academic at Duke University. Lemkin coined genocide in 1943 or 1944 from two words: genos (, 'family, clan, tribe, race, stock, kin') and cide ( cīdium, 'killing'). The term was included in the 1944 research work "Axis Rule in Occupied Europe", wherein Lemkin documented mass killings of ethnic groups deemed "untermenschen" by Nazi Germany. In particular, the concept of "genocide" was defined by Lemkin to refer to the vicious extermination campaign launched by Nazi Germany to wipe out Jews in the Holocaust. After the Second World War, Lemkin worked on the legal team of Robert H. Jackson, Chief US prosecutor at the Nuremberg Tribunal. The concept of "genocide" was non existent in any international laws at the time, and this became one of the reasons for Lemkin's view that the trial did not serve complete justice on prosecuting Nazi atrocities targeting ethnic and religious groups. Lemkin committed the rest of his life to push for an international convention, which in his view, was essential to prevent the rise of "future Hitlers". On 9 December 1948, the United Nations approved the Genocide Convention, with many of its clauses based on Lemkin's proposals.
Ерте өмір
Рафаль Лемкин 1900 жылдың 24 маусымында Ресей империясының Гродно губерниясының Волковский уезіндегі Безодне ауылында (қазіргі Беларусь) дүниеге келді. Ол Польшалық еврей отбасында Волковиск маңындағы үлкен шаруа қожалығында өскен. Әкесі фермер, ал анасы – әдебиет және тарих кітаптарының мол жинағы бар зиялы, суретші, тіл білгісі және философия студенті болған. Лемкин мен оның екі інісі (Эляз бен Самуил) анасының жетекшілігімен үйде оқытылды. Жастық шағында Лемкин қатыгездіктерге қызығушылық танытып, анасынан Карфагеннің шабуылға ұшырауы, моңғол шапқыншылығы және гугеноттарды қуғындау сияқты оқиғалар туралы жиі сұрап отырды. Лемкин жаппай зұлымдықтар туралы түсінікті 12 жасында Генрих Сенкевичтің "Quo Vadis" романын оқығанда, әсіресе Неронның христиандарды арыстанға тастаған эпизодын оқығанда алды. Осы оқиғалар туралы Лемкин былай деп жазды: "Рим аренасынан бастап Францияның дарға асу орындарына, Белосток қастандығына дейін қанды із созылып жатыр". Өзінің жазбаларында Лемкин өмір бойы ойын анықтаған маңызды қағиданы көрсетті: Польшаның шығысындағы еврейлердің күйзелісі тарих бойына және бүкіл әлемге тараған әділетсіздік пен зорлық-зомбылықтың үлкен үлгісінің бір бөлігі болды. Лемкин отбасының шаруа қожалығы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей және Германия әскерлері арасында шайқастар болған аймақта орналасқан. Олар жақын жердегі орманға тығылғаннан бұрын кітаптары мен құнды заттарын жерледі. Соғыс кезінде артиллерия оғы олардың үйін қиратты, ал неміс әскерлері олардың егіндерін, жылқыларын және малдарына қол жеткізді. Лемкиннің інісі Самуил соңында пневмония мен азық-түлік жетіспеушілігінен көз жұмды, ал отбасы орман ішінде қалды. Белосток қаласындағы жергілікті кәсіптік училищені бітіргеннен кейін Лемкин Львовтағы (қазіргі Львов, Украина) Ян Казимир университетінде тіл білімі саласын зерттеуді бастады. Ол тоғыз тілде еркін сөйлейтін және он төрт тілде оқи алатын полиглот еді. Оның алғашқы жарияланған кітабы 1926 жылы Хаим Нахман Биаликтың "Нұх пен Маринка" повесін еврей тілінен поляк тіліне аударған туындысы болды. Лемкин Осман империясындағы армян геноциді туралы, содан кейін 1933 жылғы Симеле қырғынында Иракта өлтірілген ассириялықтардың тағдыры туралы білгеннен кейін Białystok қаласында жаппай зұлымдықтарға қарсы заңдарға қызығушылық танытты. Ол 1921 жылы Талаат пашаны өлтіргені үшін Согхомон Теһлирианның соты туралы естігеннен кейін соғыс қылмыстарына қызығушылық танытты. 1921 жылы Берлинде армян геноцидінің басты кінәлісі Талаат пашаны Согхомон Теһлирианның қолынан қаза тапқанын оқығаннан кейін Лемкин профессор Юлиус Макаревичтен неліктен Талаат пашаның қылмыстары үшін неміс сотында сотталмағанын сұрады. Егер олар ассимиляцияға баруға қарсы болса, еврейлер мен украиндықтарды Польшадан қуғынға салу керек деп сенетін ұлттық консерватор Макаревич, мемлекеттік егемендік доктринасы үкіметтерге ішкі істерді өздері қалағандай жүргізуге құқық береді деп жауап берді: "Шырағы тауықтарды өсіретін фермердің жағдайын қарастырайық. Ол оларды өлтіреді, бұл оның ісі. Егер сіз бұған аралассаңыз, онда сіз шектен шығасыз". Лемкин: "Бірақ армян халқы тауық емес" деп жауап берді. Оның соңғы қорытындысы: "Егемендік, мен дәлелдедім, миллиондаған бейкүнә адамдарды өлтіру құқығы ретінде қарастырылмауы керек". Содан кейін Лемкин философияны оқу үшін Германиядағы Гейдельберг университетіне оқуға барып, 1926 жылы заңгер мамандығын алу үшін Львовқа оралды.
Lemkin was born Rafał Lemkin on 24 June 1900 in Bezwodne, a village in the Volkovyssky Uyezd of the Grodno Governorate of the Russian Empire (present day Belarus). He grew up in a Polish Jewish family on a large farm near Wolkowysk and was one of three children born to Józef Lemkin and Bella née Pomeranz. His father was a farmer and his mother an intellectual, painter, linguist, and philosophy student with a large collection of books on literature and history. Lemkin and his two brothers (Eliasz and Samuel) were homeschooled by their mother. As a youth, Lemkin was fascinated by the subject of atrocities and would often question his mother about such events as the Sack of Carthage, Mongol invasions and conquests and the persecution of Huguenots. Lemkin apparently came across the concept of mass atrocities while, at the age of 12, reading Quo Vadis by Henryk Sienkiewicz, in particular the passage where Nero threw Christians to the lions. About these stories, Lemkin wrote, "a line of blood led from the Roman arena through the gallows of France to the Białystok pogrom." In his writings, Lemkin demonstrated a belief central to his thinking throughout his life: the suffering of Jews in eastern Poland was part of a larger pattern of injustice and violence that stretched back through history and around the world. The Lemkin family farm was located in an area in which fighting between Russian and German troops occurred during World War I. The family buried their books and valuables before taking shelter in a nearby forest. During the fighting, artillery fire destroyed their home and German troops seized their crops, horses and livestock. Lemkin's brother Samuel eventually died of pneumonia and malnutrition while the family remained in the forest. After graduating from a local trade school in Białystok Lemkin began the study of linguistics at the Jan Kazimierz University of Lwów (now Lviv, Ukraine). He was a polyglot, fluent in nine languages and reading fourteen. His first published book was a 1926 translation of the Hayim Nahman Bialik novella Noah and Marinka from Hebrew into Polish. It was in Białystok that Lemkin became interested in laws against mass atrocities after learning about the Armenian genocide in the Ottoman Empire, then later the experience of Assyrians massacred in Iraq during the 1933 Simele massacre. He became interested in war crimes upon learning about the 1921 trial of Soghomon Tehlirian for the assassination of Talaat Pasha. After reading about the 1921 assassination of Talat Pasha, the main perpetrator of the Armenian genocide, in Berlin by Soghomon Tehlirian, Lemkin asked Professor Juliusz Makarewicz why Talat Pasha could not have been tried for his crimes in a German court. Makarewicz, a national conservative who believed that Jews and Ukrainians should be expelled from Poland if they refused to assimilate, answered that the doctrine of state sovereignty gave governments the right to conduct internal affairs as they saw fit: "Consider the case of a farmer who owns a flock of chickens. He kills them, and this is his business. If you interfere, you are trespassing." Lemkin replied, "But the Armenians are not chickens". His eventual conclusion was that "Sovereignty, I argued, cannot be conceived as the right to kill millions of innocent people". Lemkin then moved on to Heidelberg University in Germany to study philosophy, returning to Lwów to study law in 1926.
Соғыс аралығындағы Польшадағы мансап
Лемкин Бжежаны (1945 жылдан бастап Бережаны, Украина) және Варшаваның аудандық сотында прокурордың көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін Варшавада жеке заңгерлік практикамен айналысты. 1929 жылдан 1934 жылға дейін Лемкин Варшаваның аудандық сотының прокуроры болды. 1930 жылы Бжежаныдағы жергілікті соттың прокурорының орынбасары болып тағайындалды. Прокурор қызметін атқарып жүргенде Лемкин Польша Республикасының заңдарын кодификациялау комитетінің хатшысы болды, бұл комитет Польшаның қылмыстық кодекстерін кодификациялады, сонымен қатар Варшавадағы Тахемони колледжінде заң пәнін оқытты. Лемкин Дьюк университетінің заң профессоры Малкольм Макдермотпен бірлесіп, 1932 жылғы Польшаның қылмыстық кодексін поляк тілінен ағылшын тіліне аударды. 1933 жылы Лемкин Мадридте өткен Халықаралық қылмыстық құқық жөніндегі Ұлттар Лигасының Заң кеңесінде баяндама жасады, осы мақсатта варварлықты халықаралық құқыққа қарсы қылмыс ретінде қарастыратын эссе дайындады. 1934 жылы Лемкин Мадрид конференциясындағы пікірлеріне байланысты Польша Сыртқы істер министрінің қысымымен қызметінен кетіп, Варшавада жеке адвокат болды. Варшавада Лемкин Эмиль Станислав Раппапорт пен Вацлав Маковскийдің сабақтарын қоса, Ұлттық Польша университеті ұйымдастырған көптеген лекцияларға қатысты. 1937 жылы Лемкин Парижде өткен қылмыстық құқық жөніндегі 4-ші конгресске Польша миссиясының мүшесі болып тағайындалды, онда қылмыстық құқық арқылы бейбітшілікті қорғау мүмкіндігін де ұсынды. Осы кезеңдегі ең маңызды еңбектерінің қатарында Польшаның қылмыстық салық заңнамасының жинағы, Prawo karne skarbowe (1938) және халықаралық сауда құқығына қатысты француз тіліндегі еңбек, La réglementation des paiements internationaux (1939) бар.
Lemkin worked as an Assistant Prosecutor in the District Court of Brzeżany (since 1945 Berezhany, Ukraine) and Warsaw, followed by a private legal practice in Warsaw. From 1929 to 1934, Lemkin was the Public Prosecutor for the district court of Warsaw. In 1930 he was promoted to Deputy Prosecutor in a local court in Brzeżany. While Public Prosecutor, Lemkin was also secretary of the Committee on Codification of the Laws of the Republic of Poland, which codified the penal codes of Poland, and taught law at Tachkemoni College in Warsaw. Lemkin, working with Duke University law professor Malcolm McDermott, translated The Polish Penal Code of 1932 from Polish to English. In 1933 Lemkin made a presentation to the Legal Council of the League of Nations conference on international criminal law in Madrid, for which he prepared an essay on the Crime of Barbarity as a crime against international law. In 1934 Lemkin, under pressure from the Polish Foreign Minister for comments made at the Madrid conference, resigned his position and became a private solicitor in Warsaw. While in Warsaw, Lemkin attended numerous lectures organized by the Free Polish University, including the classes of Emil Stanisław Rappaport and Wacław Makowski. In 1937, Lemkin was appointed a member of the Polish mission to the 4th Congress on Criminal Law in Paris, where he also introduced the possibility of defending peace through criminal law. Among the most important of his works of that period are a compendium of Polish criminal fiscal law, Prawo karne skarbowe (1938) and a French language work, La réglementation des paiements internationaux, regarding international trade law (1939).
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде
1939 жылы 6 қыркүйекте Варшавадан шығып, солтүстік-шығысқа қарай Волковискке бет алды. Ол батыстан келген немістер мен шығыстан жақындаған кеңес әскерлерінің арасында қалды. Польшаның тәуелсіздігі Сталин мен Гитлер арасындағы келісім шартымен жойылды. Ол неміс тұтқынына түсуден мүшкілмен құтылып, 1940 жылдың көктеміне дейін Литва арқылы Швецияға жетті. Стокгольм университетінде дәріс оқыды. Нацистік үкіметтің орнатылу жолына қызығушылық танытып, нацистік жарлықтар мен бұйрықтарды жинауға кірісті, себебі ресми құжаттарда тікелей айтылмаған жағдайда да, олардың ішіндегі мақсаттар көрінеді деп сенді. Стокгольмнің орталық кітапханасында көп уақытын өткізіп, жинаған құжаттарды жинады, аударды және талдады, немістердің мінез-құлқының заңдылықтарын іздеді. Лемкиннің жұмысы оны немістер бақылауына алған ұлттарды толығымен жоюды жалпы мақсат ретінде қарастыруға әкелді. Лемкин талдаған құжаттардың кейбіреулеріне Гитлердің өзі қол қойған, олар "Менің күресім" кітабындағы идеяларды, немістердің жаңа тұру кеңістігі – Lebensraum туралы жүзеге асырды. Соғысқа дейінгі әріптесі Макдермотттың көмегімен Лемкин 1941 жылы АҚШ-қа кіруге рұқсат алды. 1942 жылдың жазында Вирджиния университетінің Әскери үкімет мектебінде дәріс берді. Сондай-ақ, "Еуропадағы әскери үкімет" атты еңбегін жазды, ол екі жылдан кейін "Оккупацияланған Еуропадағы Осьтік билік" атты шедевр туындысының бастапқы нұсқасы болды. 1943 жылы Лемкин АҚШ Экономикалық соғыс жөніндегі кеңесі мен Сыртқы экономикалық басқару кеңесінің консультанты болып тағайындалды, ал кейіннен халықаралық құқықтағы біліктілігіне байланысты Соғыс министрлігінің сыртқы істер жөніндегі арнайы кеңесшісі болды. 1944 жылдың қарашасында Карнеги халықаралық бейбітшілік қоры "Оккупацияланған Еуропадағы Осьтік билік" кітабын жариялады. Бұл кітапта Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германия басып алған елдердегі неміс үкіметінің құқықтық талдауы, сондай-ақ геноцид терминінің анықтамасы берілген. Лемкиннің геноцидті халықаралық құқыққа қарсы қылмыс ретінде қарастыруы халықаралық қауымдастық тарапынан қабылданды және Нюрнберг процесінің құқықтық негіздерінің бірі болды. 1945-1946 жылдары Лемкин АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы және Нюрнберг процесінің бас прокуроры Роберт Х. Джексонның кеңесшісі болды. Бұл кітап Холокостты зерттеу, тоталитаризм, жаппай зорлық-зомбылық және геноцидті зерттеу салаларындағы негізгі мәтіндердің біріне айналды.
He left Warsaw on 6 September 1939 and made his way north east towards Wolkowysk. He was caught between the invaders, the Germans in the west, and the Soviets who then approached from the east. Poland's independence was extinguished by terms of the pact between Stalin and Hitler. He barely evaded German capture, and traveled through Lithuania to reach Sweden by early spring of 1940. There he lectured at the University of Stockholm. Curious about the manner of imposition of Nazi rule he started to gather Nazi decrees and ordinances, believing official documents often reflected underlying objectives without stating them explicitly. He spent much time in the central library of Stockholm, gathering, translating and analysing the documents he collected, looking for patterns of German behaviour. Lemkin's work led him to see the wholesale destruction of the nations over which Germans took control as an overall aim. Some documents Lemkin analysed had been signed by Hitler, implementing ideas of Mein Kampf on Lebensraum, new living space to be inhabited by Germans. With the help of his pre war associate McDermott, Lemkin received permission to enter the United States, arriving in 1941. During the Summer of 1942 Lemkin lectured at the School of Military Government at the University of Virginia. He also wrote Military Government in Europe, a preliminary version of what would become, in two years, his magnum opus, entitled Axis Rule in Occupied Europe. In 1943 Lemkin was appointed consultant to the US Board of Economic Warfare and Foreign Economic Administration and later became a special adviser on foreign affairs to the War Department, largely due to his expertise in international law. In November 1944, the Carnegie Endowment for International Peace published Axis Rule in Occupied Europe. This book included an extensive legal analysis of German rule in countries occupied by Nazi Germany during the course of World War II, along with the definition of the term genocide. Lemkin's idea of genocide as an offence against international law was widely accepted by the international community and was one of the legal bases of the Nuremberg Trials. In 1945 to 1946, Lemkin became an advisor to Supreme Court of the United States Justice and Nuremberg Trial chief counsel Robert H. Jackson. The book became one of the foundational texts in Holocaust studies, and the study of totalitarianism, mass violence, and genocide studies.
Соғыстан кейінгі
Соғыстан кейін Лемкин АҚШ-та қалуды жөн көрді. 1948 жылдан бастап ол Йель университетінде қылмыстық құқық бойынша дәріс берді. 1955 жылы ол Ньюарктағы Рутгерс заң мектебінде заң профессоры болды. Лемкин сондай-ақ, 1933 жылғы Мадрид конференциясынан бері қолдаған геноцидті анықтап, оған тыйым салатын халықаралық заңдар үшін күресін жалғастырды. Ол 1945 жылы Париж бейбітшілік конференциясында адамзатқа қарсы қылмыстарға да ұқсас тыйым салуды ұсынды, бірақ оның ұсынысы қабылданбады. Лемкин бірқатар елдерге геноцид туралы конвенцияға қатысты резолюцияны қолдауға көндіру үшін жобасын ұсынды. АҚШ-тың қолдауымен бұл қарар Бас Ассамблеяның қарауына берілді. Геноцид қылмысын алдын алу және жазалау туралы конвенция 1948 жылғы 9 желтоқсанда ресми түрде ұсынылып, қабылданды. 1951 жылы Лемкин өзінің мақсатына толыққанды қол жеткізе алмады, өйткені геноцид қылмысын алдын алу және жазалау туралы конвенция 20-шы мемлекет келісімді ратификациялағаннан кейін күшіне енді. Лемкиннің "Осіс ережесі" кітабында баяндалған геноцидке қатысты кең ауқымды алаңдаулары физикалық емес, яғни геноцидтің психологиялық әрекеттерін де қамтиды. Кітапта геноцидті іске асыру үшін қолданылған түрлі тәсілдер де егжей-тегжейлі сипатталған. 1953-1957 жылдар аралығында Лемкин Мысыр сияқты бірнеше үкімет өкілдерімен тікелей жұмыс істеді, осы елдердің ішкі қылмыстық кодекстері арқылы геноцидтің қылмыстық жазаға тартылуын қамтамасыз етті. Лемкин Біріккен Ұлттар Ұйымындағы араб елдерінің заңгерлерімен бірлесіп, француз шенеуніктерін Алжирдегі геноцид үшін соттауға қатысты іс құру үшін жұмыс істеді. Ол 1953 жылы Нью-Йоркте сөйлеген "Украинадағы кеңестік геноцид" атты мақаласында "геноцид" терминін қолданды. Сөзінде "Голодомор" сөзі айтылмаса да, Лемкин аштық арқылы жойылған халықтың бағдарламасы Украинаның кеңестік русиялануының "үшінші бағаны" болғанын, ал сол кездегі Украинадағы шағын шаруашылықтардың басым украин этникалық құрамына байланысты осы өлімдерді жай ғана апатты экономикалық саясат деп қарастыруға болмайды деп мәлімдеді.
After the war, Lemkin chose to remain in the United States. Starting in 1948, he gave lectures on criminal law at Yale University. In 1955, he became a Professor of Law at Rutgers School of Law in Newark. Lemkin also continued his campaign for international laws defining and forbidding genocide, which he had championed ever since the Madrid conference of 1933. He proposed a similar ban on crimes against humanity during the Paris Peace Conference of 1945, but his proposal was turned down. Lemkin presented a draft resolution for a Genocide Convention treaty to a number of countries, in an effort to persuade them to sponsor the resolution. With the support of the United States, the resolution was placed before the General Assembly for consideration. The Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide was formally presented and adopted on 9 December 1948. In 1951, Lemkin only partially achieved his goal when the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide came into force, after the 20th nation had ratified the treaty. Lemkin's broader concerns over genocide, as set out in his Axis Rule, also embraced what may be considered as non physical, namely, psychological acts of genocide. The book also detailed the various techniques which had been employed to achieve genocide. Between 1953 and 1957, Lemkin worked directly with representatives of several governments, such as Egypt, to outlaw genocide under the domestic penal codes of these countries. Lemkin also worked with a team of lawyers from Arab delegations at the United Nations to build a case to prosecute French officials for genocide in Algeria. He also applied the term 'genocide' in his 1953 article "Soviet Genocide in Ukraine", which he presented as a speech in New York City. Although the speech itself does not use the word "Holodomor", Lemkin asserts that an intentional program of starvation was the "third prong" of Soviet Russification of Ukraine, and disagrees that the deaths were simply a matter of disastrous economic policy because of the substantially Ukrainian ethnic profile of small farms in Ukraine at the time.
Өлім және мұра
Өмірінің соңғы жылдары Лемкин Нью-Йорктегі бір пәтерде кедейлікте өмір сүрді. 1959 жылы 59 жасында Нью-Йорк қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Риверсайд шіркеуінде өткен жерлеу рәсіміне тек бірнеше жақын адамдар қатысты. Лемкин Флашингте, Куинс округіндегі Маунт Хеброн зиратында жерленді. Қайтыс болған кезде Лемкин бірнеше аяқталмаған еңбектерді қалдырды, оның ішінде Геноцидті зерттеуге кіріспе және жетпіс ұсынылған тараудан тұратын, сондай-ақ Нюрнбергтегі нацистік соғыс қылмыстарын кітап көлемінде талдаған үш томдық Геноцид тарихы. Лемкиннің қабылдаған елі – АҚШ, оның тірілігінде Геноцид туралы конвенцияны ратификацияламады. Ол геноцидтің алдын алуға жасаған күш-жігері сәтсіз аяқталды деп сенді. "Шындығында, менің еңбегімнің нөсері құнарсыз далаға түсті, – деп жазды ол, – бірақ бұл нөсер әлемдегі сегіз миллион бейкүнә адамның қаны мен жасының қоспасы еді. Оған сондай-ақ менің ата-анам мен достарымның жасы да қосылды". Лемкин 1990-шы жылдарға дейін кеңінен танылмады, ол кезде бұрынғы Югославия және Руандадағы қасіреттерге жауап ретінде геноцидтің халықаралық қудалауы басталды және "геноцид" барлық қылмыстардың ең ауыр қылмысы ретінде түсініле бастады.
In the last years of his life, Lemkin was living in poverty in a New York apartment. In 1959, at the age of 59, he died of a heart attack in New York City. Only several close people attended his funeral at Riverside Church. Lemkin was buried in Flushing, Queens at Mount Hebron Cemetery. At the time of his death, Lemkin left several unfinished works, including an Introduction to the Study of Genocide and an ambitious three volume History of Genocide that contained seventy proposed chapters and a book length analysis of Nazi war crimes at Nuremberg. The United States, Lemkin's adopted country, did not ratify the Genocide Convention during his lifetime. He believed that his efforts to prevent genocide had failed. "The fact is that the rain of my work fell on a fallow plain," he wrote, "only this rain was a mixture of the blood and tears of eight million innocent people throughout the world. Included also were the tears of my parents and my friends." Lemkin was not widely known until the 1990s, when international prosecutions of genocide began in response to atrocities in the former Yugoslavia and Rwanda, and "genocide" began to be understood as the worst crime of all crimes.
Тану
Халықаралық құқық және соғыс қылмыстарын алдын алу жөніндегі жұмысы үшін Лемкин көптеген наградалар алды, оның ішінде 1950 жылы Карлос Мануэль де Сеспедес орденінің Кубалық Ұлы кресті, 1951 жылы Америкалық еврей конгресінің Стивен Вайс сыйлығы және 1955 жылы Германия Федеративтік Республикасының Еңбегі үшін кресті. Конвенция күшіне енген күнінің 50 жылдығында Лемкин БҰҰ Бас хатшысы тарапынан «әдептік міндеттемеге берілген шабытты үлгі» ретінде құрметпен еске алынды. Ол Нобель бейбіт сыйлығына он рет ұсынылды. 1989 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, Дін бостандығы үшін Төрт бостандық сыйлығымен марапатталды. Лемкин Кэтрин Филлудың «Лемкиннің үйі» (2005) және Роберт Склоттың «Егер дене толығымен өлсе: Рафаэль Лемкин және геноцидке қарсы шарт» (2006) пьесаларының тақырыбы болды. Сондай-ақ ол 2014 жылғы «Watchers of the Sky» американдық деректі фильмінде де көрсетілді. Жыл сайын «Т’руа» (T’ruah) Рафаэль Лемкиннің Адам құқықтары сыйлығын өзінің еврейлік құндылықтарына сүйене отырып, адам құқықтарын қорғау саласында жетекшілік ететін адамға табыс етеді. 2015 жылдың 20 қарашасында Лемкиннің «Украинадағы кеңестік геноцид» мақаласы Ресейде таратылуына тыйым салынған «экстремистік басылымдар» тізіміне енгізілді. 2018 жылдың 15 қыркүйегінде Украиналық-Канадалық Азаматтық бостандықтар қоры (www.ucclf.ca) және оның АҚШ-тағы қолдаушылары Лемкиннің 1932-1933 жылдардағы Совет Одағындағы ашаршылық – Голодоморды танығаны үшін әлемдегі алғашқы украин/ағылшын/иврит/идиш тілдеріндегі ескерткіш тақтасын ашты. Бұл шара Нью-Йорктегі Американың украин институтында Лемкиннің «Украинадағы кеңестік геноцид» деген сөз сөйлеген күнінің 75 жылдығына орай ұйымдастырылды.
For his work on international law and the prevention of war crimes, Lemkin received a number of awards, including the Cuban Grand Cross of the Order of Carlos Manuel de Cespedes in 1950, the Stephen Wise Award of the American Jewish Congress in 1951, and the Cross of Merit of the Federal Republic of Germany in 1955. On the 50th anniversary of the Convention entering into force, Lemkin was also honored by the UN Secretary General as "an inspiring example of moral engagement." He was nominated for the Nobel Peace Prize ten times. In 1989 he was awarded, posthumously, the Four Freedoms Award for the Freedom of Worship. Lemkin is the subject of the plays Lemkin's House by Catherine Filloux (2005) and If The Whole Body Dies: Raphael Lemkin and the Treaty Against Genocide by Robert Skloot (2006). He was also profiled in the 2014 American documentary film, Watchers of the Sky. Every year, The Rabbinic Call for Human Rights (T’ruah) gives the Raphael Lemkin Human Rights Award to a layperson who draws on his or her Jewish values to be a human rights leader. On 20 November 2015, Lemkin's article Soviet genocide in Ukraine was added to the Russian index of "extremist publications," whose distribution in Russia is forbidden. On 15 September 2018 the Ukrainian Canadian Civil Liberties Foundation (www. ucclf. ca) and its supporters in the US unveiled the world's first Ukrainian/English/Hebrew/Yiddish plaque honouring Lemkin for his recognition of the tragic famine of 1932–1933 in the Soviet Union, the Holodomor, at the Ukrainian Institute of America, in New York City, marking the 75th anniversary of Lemkin's address, "Soviet Genocide in the Ukraine".
Шығармалары
Лемкин, Рафаэль (2014). Украинадағы кеңестік геноцид. Кингстон: Каштан Пресс.
Lemkin, Raphael (2014). Soviet Genocide in the Ukraine. Kingston: Kashtan Press.