Тилман Рименшнайдер: Немец суретшісі және ағаш оюшысы
Tilman Riemenschneider
Тилман Рименшнайдер (1460-1531) – неміс мүсіншісі, ағаш өңдеуші. Кеш готика мен Солтүстік Ренессанс өнері арасындағы маңызды тұлға, Würzburg қалалық кеңесінің мүшесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1460 – 1531 жылдары өмір сүрген неміс мүсіншісі және ағаш кескіш. Тильман Рименшнайдер (1460 – 7 шілде 1531) 1483 жылдан бастап Вюрцбург қаласында қызмет еткен неміс мүсіншісі және ағаш кескіш. Ол кеш готика дәуіріне жақын болған және Солтүстік ренессанс өнері арасындағы кезеңнің ең өнімді және жан-жақты мүсіншілерінің бірі, тас және липа ағашын шебер өңдеген. Ол сонымен қатар Вюрцбург кеңесіндегі жергілікті саясаткер болды. Оның туындыларының көп бөлігі діни мазмұнда, оның ішінде бірнеше аса ірі және әсем ағаштан жасалған тұғырлар, сондай-ақ тастан қиылған қабірлер мен мүсіндер бар. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай ұмытқа бірақ 19 ғасырда өнер тарихшылары оны қайта ашты.
German sculptor and woodcarver (c.1460–1531)
Tilman Riemenschneider ( 1460 – 7 July 1531) was a German sculptor and woodcarver active in Würzburg from 1483. He was one of the most prolific and versatile sculptors of the transition period between the Late Gothic, to which he essentially belonged, and Northern Renaissance art, a master in stone and limewood. He was also a local politician in the council of Würzburg. Most of his subjects are religious, including several very large and spectacular carved wood altarpieces, as well as tombs in stone, and statues. He was largely forgotten soon after his death, but rediscoved by art historians in the 19th century.
Өмірбаян
Тильман Рименшнайдер шамамен 1460 жылы қазіргі Тюрингиядағы Хейлигенштадт-им-Айхсфельд қаласында дүниеге келген. Рименшнайдер бес жасқа толғанда, оның әкесі зор саяси қақтығысқа қатысты, сол себепті отбасы Хейлигенштадтты және барлық мүлкін тастап кетуге мәжбүр болды. Олар Остеродеде қоныстанды, онда әкесі монета сарайының басшысы болды (сол кезде бұл жақсы лауазым еді) және Рименшнайдер балалық шағын өткізді. Рименшнайдер алғаш рет 1478/79 жылдары 18 жасында Вюрцбургке келген болуы мүмкін. 1490 жылы Мюннерштадт қалалық кеңесі Мария Магдалена шіркеуі үшін алты періштесі бар Мария Магдаленаның бейнесін қоса алған алтарь жасауға тапсырыс берді. Алтарь 1492 жылы орнатылды. 1491 жылы Вюрцбург қалалық кеңесі кеңес шіркеуінің (1493 жылы салынған) оңтүстік есігі үшін Адам мен Хауаның толық мөлшердегі екі тас мүсінін жасауды тапсырыс етті. Екі айдан кейін Тильман және кеңес мүшелерінің қалғаны мүлкінің көп бөлігін жоғалтып, босатылды. Осыдан кейін ол алған жалғыз тапсырыс 1527 жылы Китцингендегі бенедиктиндік монастырьдегі жұмыс болды. 1531 жылдың 7 шілдесінде Вюрцбургте қайтыс болғанға дейін төртінші әйелімен зейнеткерлік өмір сүрді. Оның екінші некеден туған ұлы Жорг, оның өлімінен кейін шеберхананы жалғастырды. Әлеуметтік статусын жоғалтқандықтан, Рименшнайдер суретші ретінде көп ұзамай ұмытылды, Вюрцбург соборындағы епископтар Рудольф фон Шеренберг пен Лоренц фон Бибраның қатар тұрған екі қабір тасынан басқа. Тек 1822 жылы Вюрцбург соборы мен Ноймюнстер арасында оның қабір тасы табылғанда ғана готикалық мүсінта жасаудағы оның ерекше орны кең аудиторияға танылды. Альбрехт Дюрер мен Вейт Стосс сияқты, Рименшнайдер өлімнен кейін ғана нағыз даңққа ие болды.
Tilman Riemenschneider was born around the year 1460 at Heiligenstadt im Eichsfeld in present day Thuringia. When Riemenschneider was about five years old, his father was involved in a violent political conflict, the , so the family had to leave Heiligenstadt and all their possessions. They resettled in Osterode, where his father became Master of the Mint (a good position at that time) and where Riemenschneider spent his childhood years. Riemenschneider likely came to Würzburg for the first time at the age of 18 in 1478/79. In 1490, the town council of Münnerstadt ordered an altarpiece for the altar of St Maria Magdalena, the parish church, which included a carving of Mary Magdalene with six angels. It was set up in 1492. In 1491, the town council of Würzburg ordered two life sized stone figures of Adam and Eve for the south portal of the council's church, the Marienkapelle (erected in 1493). Together with the rest of the council, Tilman was set free after two months, with loss of most of his property. The only order he is known to have received after this was work in 1527 for a Benedictine nunnery at Kitzingen. Until his death on 7 July 1531 at Würzburg, he led a retired life with his fourth wife. His son Jörg from his second marriage continued the workshop after his death. Due to his loss of status, Riemenschneider was soon forgotten as an artist, other than for the two gravestones of Bishops Rudolf von Scherenberg and Lorenz von Bibra side by side in Würzburg Cathedral. Only when his gravestone was discovered in 1822 between Würzburg Cathedral and Neumünster was his outstanding position in Gothic sculpture recognized by a wider audience. Unlike Albrecht Dürer or Veit Stoss, Riemenschneider acquired true fame only posthumously.
Өнер
Тильман Рименшнайдердің мүсіндері мен ағаш оюлары кеш готика стиліне жатады, бірақ оның кейінгі туындылары маньеризмнің белгілерін көрсетеді. Атап айтқанда, Лоренц фон Бибраның қабірі (төменде қараңыз) готикадан Ренессанс өнеріне өтуді көрсететін туындылардың бірі саналады. Оның жұмыстарын мүсіндердің бет-әлпеттерінің экспрессиясымен (көбінесе «өзінің портретіндегідей» ішкі көзбен қарауы), сондай-ақ олардың егжей-тегжейлі және әсем бүктемелі киімдерімен сипаттауға болады. Ішкі сезімдерді беруге жасалған баса назар Рименшнайдердің туындыларын оның тікелей ізашарларынан ерекшелендіреді. Рименшнайдердің мүсінші ретінде ерте жетістігіне оның жұмыстарының пластикалық бейнесі, киімдердің бүктемелерін жасауға көрсетілген үлкен қамқорлық себеп болды. Киімдерді мүсіндеудің осы әдісі, сондай-ақ ерекше сопақша бет пішіндері мен бадам тәрізді көздер 1470 жылдардағы Жоғарғы Рейн аймағының өнеріне негізделген, бұл Рименшнайдер өзінің кәсібін сол жерде немесе Ульмде үйренген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кейінгі жұмыстар ерте туындылардың көлемін жоғалтып, өндірісті тиімді етуге мүмкіндік берді. Рименшнайдер бүгін 15 ғасырдағы барлық мүсіндерін боямаған алғашқы мүсіншілердің бірі ретінде танылады. 1490 жылдарға дейін дерлік әрбір мүсін басқа суретші тарапынан бірнеше қабатқа боялған, және көбінесе мүсіншіге қарағанда суретшіге көбірек қызығушылық танытылған. Ағаш көрінетін өнердің жаңа түріне көшудің себептері әлі де өнер тарихшылары арасында талқыланып жүр. Рименшнайдер ағашпен де, таспен де жұмыс істеді. Ол алдымен тас кесуді үйреніп, кейін ағаш кесуге көшкен деп есептеледі. Кейбір ағаш мүсіндер, оның өзі жасағандығына күмән болмаса да, ағаш таңдау немесе өңдеуде кейбір кемшіліктерді көрсетеді. Сурен Меликиан Рименшнайдердің ең жақсы туындыларын, мысалы, Жарнаманы тыңдап отырған Марияны, Альбрехт Дюрердің майлы бояуларымен бірдей деңгейде санайды. Өнер тарихшысы Кеннет Кларк Рименшнайдердің мүсіндерін 15 ғасырдың соңындағы Германиядағы жеке діни сенімнің күшін көрсететін және алдағы Реформацияның жаршысы ретінде қарастырады. Оның ізбасарлары мен/немесе шәкірттерінің арасында Петер Брюер (ағаш кесуші) және Филипп Кох болды.
The sculptures and woodcarvings of Tilman Riemenschneider are in the late Gothic style, although his later work show mannerist characteristics. Notably the tomb for Lorenz von Bibra (see below) is considered as one of the pieces marking the transition from Gothic to Renaissance art. His work is characterized by the expressiveness of the figurines' faces (often shown with an inward look, as in the 'self portrait') and by their detailed and richly folded clothing. The emphasis on expression of inner emotions sets Riemenschneider's work apart from that of his immediate predecessors. Riemenschneider's early success as a sculptor was due to the plasticity of his works, with great care being taken of modeling the folds of garments. This way of sculpting the garments as well as the typical oval faces and almond shaped eyes were modelled on art from the Upper Rhine region of the 1470s, implying that Riemenschneider may have learned his trade either there or at Ulm. Later works lost some of the volume of the early sculptures, allowing a more efficient production. Riemenschneider is seen today as one of the first sculptors of the 15th century who did not have all his figures painted. Prior to the 1490s, almost every sculpture had been painted in several layers by a different artist, who often attracted more admiration than the sculptor. The reasons for shifting to a new type of art, where the wood was visible, are still debated by art historians. Riemenschneider worked in both wood and stone. It is assumed he learned stone carving first and only later turned to wood carving. Some wooden figures, though unmistakably his own work, show some signs of less than perfect choice of wood or handling. Souren Melikian places Riemenschneider's best work, such as the Virgin listening to the Annunciation, in the same league as the oil paintings of Albrecht Dürer. Art historian Kenneth Clark views the Riemenschneider figures as showing the serious personal piety in Germany in the late fifteenth century and as harbingers of the coming Reformation. Among his successors and/or pupils were Peter Breuer (woodcarver) and Philipp Koch.