Кіріспе

1460 – 1531 жылдары өмір сүрген неміс мүсіншісі және ағаш кескіш. Тильман Рименшнайдер (1460 – 7 шілде 1531) 1483 жылдан бастап Вюрцбург қаласында қызмет еткен неміс мүсіншісі және ағаш кескіш. Ол кеш готика дәуіріне жақын болған және Солтүстік ренессанс өнері арасындағы кезеңнің ең өнімді және жан-жақты мүсіншілерінің бірі, тас және липа ағашын шебер өңдеген. Ол сонымен қатар Вюрцбург кеңесіндегі жергілікті саясаткер болды. Оның туындыларының көп бөлігі діни мазмұнда, оның ішінде бірнеше аса ірі және әсем ағаштан жасалған тұғырлар, сондай-ақ тастан қиылған қабірлер мен мүсіндер бар. Ол қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай ұмытқа бірақ 19 ғасырда өнер тарихшылары оны қайта ашты.

Өмірбаян

Тильман Рименшнайдер шамамен 1460 жылы қазіргі Тюрингиядағы Хейлигенштадт-им-Айхсфельд қаласында дүниеге келген. Рименшнайдер бес жасқа толғанда, оның әкесі зор саяси қақтығысқа қатысты, сол себепті отбасы Хейлигенштадтты және барлық мүлкін тастап кетуге мәжбүр болды. Олар Остеродеде қоныстанды, онда әкесі монета сарайының басшысы болды (сол кезде бұл жақсы лауазым еді) және Рименшнайдер балалық шағын өткізді. Рименшнайдер алғаш рет 1478/79 жылдары 18 жасында Вюрцбургке келген болуы мүмкін. 1490 жылы Мюннерштадт қалалық кеңесі Мария Магдалена шіркеуі үшін алты періштесі бар Мария Магдаленаның бейнесін қоса алған алтарь жасауға тапсырыс берді. Алтарь 1492 жылы орнатылды. 1491 жылы Вюрцбург қалалық кеңесі кеңес шіркеуінің (1493 жылы салынған) оңтүстік есігі үшін Адам мен Хауаның толық мөлшердегі екі тас мүсінін жасауды тапсырыс етті. Екі айдан кейін Тильман және кеңес мүшелерінің қалғаны мүлкінің көп бөлігін жоғалтып, босатылды. Осыдан кейін ол алған жалғыз тапсырыс 1527 жылы Китцингендегі бенедиктиндік монастырьдегі жұмыс болды. 1531 жылдың 7 шілдесінде Вюрцбургте қайтыс болғанға дейін төртінші әйелімен зейнеткерлік өмір сүрді. Оның екінші некеден туған ұлы Жорг, оның өлімінен кейін шеберхананы жалғастырды. Әлеуметтік статусын жоғалтқандықтан, Рименшнайдер суретші ретінде көп ұзамай ұмытылды, Вюрцбург соборындағы епископтар Рудольф фон Шеренберг пен Лоренц фон Бибраның қатар тұрған екі қабір тасынан басқа. Тек 1822 жылы Вюрцбург соборы мен Ноймюнстер арасында оның қабір тасы табылғанда ғана готикалық мүсінта жасаудағы оның ерекше орны кең аудиторияға танылды. Альбрехт Дюрер мен Вейт Стосс сияқты, Рименшнайдер өлімнен кейін ғана нағыз даңққа ие болды.

Өнер

Тильман Рименшнайдердің мүсіндері мен ағаш оюлары кеш готика стиліне жатады, бірақ оның кейінгі туындылары маньеризмнің белгілерін көрсетеді. Атап айтқанда, Лоренц фон Бибраның қабірі (төменде қараңыз) готикадан Ренессанс өнеріне өтуді көрсететін туындылардың бірі саналады. Оның жұмыстарын мүсіндердің бет-әлпеттерінің экспрессиясымен (көбінесе «өзінің портретіндегідей» ішкі көзбен қарауы), сондай-ақ олардың егжей-тегжейлі және әсем бүктемелі киімдерімен сипаттауға болады. Ішкі сезімдерді беруге жасалған баса назар Рименшнайдердің туындыларын оның тікелей ізашарларынан ерекшелендіреді. Рименшнайдердің мүсінші ретінде ерте жетістігіне оның жұмыстарының пластикалық бейнесі, киімдердің бүктемелерін жасауға көрсетілген үлкен қамқорлық себеп болды. Киімдерді мүсіндеудің осы әдісі, сондай-ақ ерекше сопақша бет пішіндері мен бадам тәрізді көздер 1470 жылдардағы Жоғарғы Рейн аймағының өнеріне негізделген, бұл Рименшнайдер өзінің кәсібін сол жерде немесе Ульмде үйренген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кейінгі жұмыстар ерте туындылардың көлемін жоғалтып, өндірісті тиімді етуге мүмкіндік берді. Рименшнайдер бүгін 15 ғасырдағы барлық мүсіндерін боямаған алғашқы мүсіншілердің бірі ретінде танылады. 1490 жылдарға дейін дерлік әрбір мүсін басқа суретші тарапынан бірнеше қабатқа боялған, және көбінесе мүсіншіге қарағанда суретшіге көбірек қызығушылық танытылған. Ағаш көрінетін өнердің жаңа түріне көшудің себептері әлі де өнер тарихшылары арасында талқыланып жүр. Рименшнайдер ағашпен де, таспен де жұмыс істеді. Ол алдымен тас кесуді үйреніп, кейін ағаш кесуге көшкен деп есептеледі. Кейбір ағаш мүсіндер, оның өзі жасағандығына күмән болмаса да, ағаш таңдау немесе өңдеуде кейбір кемшіліктерді көрсетеді. Сурен Меликиан Рименшнайдердің ең жақсы туындыларын, мысалы, Жарнаманы тыңдап отырған Марияны, Альбрехт Дюрердің майлы бояуларымен бірдей деңгейде санайды. Өнер тарихшысы Кеннет Кларк Рименшнайдердің мүсіндерін 15 ғасырдың соңындағы Германиядағы жеке діни сенімнің күшін көрсететін және алдағы Реформацияның жаршысы ретінде қарастырады. Оның ізбасарлары мен/немесе шәкірттерінің арасында Петер Брюер (ағаш кесуші) және Филипп Кох болды.