Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үш бөлікке бөлінген сурет
Artwork divided into three parts
Триптих ( /t/r/ɪ/p/t/ɪ/k/ TRIPtik) – әдетте панельді сурет түрінде болатын, үш бөлікке бөлінген немесе бір-біріне жалғасқан, жабылатын немесе ашық көрсетілетін үш ойылған панельден тұратын көркем туынды. Сондықтан, триптих – көп панельдік жұмыстардың барлығын атайтын полиптихтің бір түрі. Ортаңғы панель әдетте ең үлкені болып келеді және екі кішірек, мазмұны байланысты жұмыспен шектеседі, бірақ бірдей өлшемдегі панельдерден тұратын триптихтер де кездеседі. Бұл форма әшекейлік зергерлік бұйымдар үшін де қолданылуы мүмкін. Көркем өнермен байланысты болмаса, бұл термин кейде үш бөлігі бар кез келген нәрсені білдіру үшін, әсіресе егер ол бір тұтасқа біріктірілген болса, қолданылады.
A triptych ('/t//r//ɪ//p//t//ɪ//k/ TRIPtik) is a work of art (usually a panel painting) that is divided into three sections, or three carved panels that are hinged together and can be folded shut or displayed open. It is therefore a type of polyptych, the term for all multi panel works. The middle panel is typically the largest and it is flanked by two smaller related works, although there are triptychs of equal sized panels. The form can also be used for pendant jewelry. Beyond its association with art, the term is sometimes used more generally to connote anything with three parts, particularly if integrated into a single unit.
Этимология
"Триптих" сөзі ағылшын тілінде "tri" префиксін "diptych" сөзімен біріктіру арқылы қалыптасқан. "Diptych" сөзі латын тіліндегі "diptycha" сөзінен алынған, ал ол сөз кейін грек тіліндегі δίπτυχα сөзінен туындаған. δίπτυχα – грек тіліндегі δίπτυχος сөзінің көпше түрі.
The word triptych was formed in English by compounding the prefix tri with the word diptych. Diptych is borrowed from the Latin diptycha, which itself is derived from the Late Greek δίπτυχα δίπτυχα is the neuter plural of δίπτυχος .
Өнер саласында
Үшбұрышты формат ерте христиан өнерінде пайда болды және орта ғасырдан бастап алтарь суреттері үшін танымал стандартты формат болды. Оның географиялық ареалы шығыстағы Византия шіркеулерінен батыстағы кельт шіркеулеріне дейін созылды. Византия кезеңінде триптихтер иконалар сияқты басқа да қасиетті заттармен бірге жеке құлшылық ету үшін жиі қолданылды. Ренессанс суретшілері, мысалы, Ханс Мемлинг және Иероним Бош бұл форматты пайдаланды. Мүсіншілер де оны қолданды. Триптихтерді тасымалдау оңай. Готика кезеңінен бастап, Еуропа мен басқа жерлерде шіркеулер мен кафедральдардағы алтарьлар көбінесе триптих түрінде болды. Мұндай кафедральдардың бірі – Лландаф кафедралы. Бельгияның Антверпен қаласындағы Біздің ханым кафедралында Рубенстің екі туындысы бар, ал Париждің Нотр-Дам соборы сәулетте триптихті қолданудың тағы бір мысалы. Бұл формат көптеген шіркеулердегі витраждардың құрылымын қайталайды. Триптихтің тасымалдану қасиеті Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайдаланылды, сол кезде АҚШ-тағы азаматтар комитеті суретшілер мен мүсіншілерге христиан және еврей американдық әскерлер үшін діни қызметтерде пайдалануға арналған үш бөліктен тұратын, жиналмалы алтарьлар жасауды тапсырды. Соғыс аяқталғанға дейін 70 суретші 460 триптих жасады. Олардың ең өнімділері Вайолет Оукли, Нина Барр Уилер және Хилдрет Мейер болды. Триптих форматы христиандық емес діндерде де қолданылды, оның ішінде иудаизм, ислам және буддизм. Мысалы, Италияның Рим қаласындағы Шығыс өнері ұлттық мұражайында көрсетілген Хилдже ш-Шериф триптихі және Түркияның Стамбул қаласындағы Түрік және ислам өнері мұражайындағы Құран беті Османдық діни өнерінің мотивті бейімдеуін көрсетеді. Тибет буддистері де оны дәстүрлі алтарьларда пайдаланды. Көптеген жағдайларда діни алтарь форматы ретінде танылса да, триптихтер осы контекстен тыс жағдайларда да жасалды, олардың ең танымал мысалдары Макс Бекман және Фрэнсис Бэконның туындылары. Бэконның 1969 жылғы «Люсиан Фрейдтің үш зерттеуі» триптихі 2013 жылы 142,4 миллион долларға сатылып, сол кезде аукционда сатылған өнер туындысы үшін ең жоғары баға болды. Бұл рекорд 2015 жылдың мамыр айында Пабло Пикассоның 1955 жылғы «Алжир әйелдері» картинасы үшін 179,4 миллион долларға жетті.
The triptych form appears in early Christian art, and was a popular standard format for altar paintings from the Middle Ages onwards. Its geographical range was from the eastern Byzantine churches to the Celtic churches in the west. During the Byzantine period, triptychs were often used for private devotional use, along with other relics such as icons. Renaissance painters such as Hans Memling and Hieronymus Bosch used the form. Sculptors also used it. Triptych forms also allow ease of transport. From the Gothic period onward, both in Europe and elsewhere, altarpieces in churches and cathedrals were often in triptych form. One such cathedral with an altarpiece triptych is Llandaff Cathedral. The Cathedral of Our Lady in Antwerp, Belgium, contains two examples by Rubens, and Notre Dame de Paris is another example of the use of triptych in architecture. The form is echoed by the structure of many ecclesiastical stained glass windows. The triptych form's transportability was exploited during World War Two when a private citizens' committee in the United States commissioned painters and sculptors to create portable three panel hinged altarpieces for use by Christian and Jewish U. S. troops for religious services. By the end of the war, 70 artists had created 460 triptychs. Among the most prolific were Violet Oakley, Nina Barr Wheeler, and Hildreth Meiere. The triptych format has been used in non Christian faiths, including, Judaism, Islam, and Buddhism. For example: the triptych Hilje j Sherif displayed at the National Museum of Oriental Art, Rome, Italy, and a page of the Qur'an at the Museum of Turkish and Islamic Arts in Istanbul, Turkey, exemplify Ottoman religious art adapting the motif. Likewise, Tibetan Buddhists have used it in traditional altars. Although strongly identified as a religious altarpiece form, triptychs outside that context have been created, some of the best known examples being works by Max Beckmann and Francis Bacon. When Bacon's 1969 triptych, Three Studies of Lucian Freud, was sold in 2013 for $142.4 million, it was the highest price ever paid for an artwork at auction at that time. That record was broken in May 2015 by $179.4 million for Pablo Picasso's 1955 painting Les Femmes d’Alger.
Фотографияда
Фотографиялық триптих – қазіргі заманғы коммерциялық өнерде жиі қолданылатын стиль. Фотосуреттер көбінесе олардың арасында қарапайым жиекпен орналастырылады. Мұндай туынды бір тақырыптағы түрлі суреттерден немесе үш бөлікке бөлінген бір үлкен суреттен құралуы мүмкін.
A photographic triptych is a common style used in modern commercial artwork. The photographs are usually arranged with a plain border between them. The work may consist of separate images that are variants on a theme, or may be one larger image split into three.