Кіріспе

Бельгиялық суретші (шамамен 1375 – 1444)

Роберт Кампен (шамамен 1375 – 26 сәуір 1444), қазір көбінесе Флемаль шебері (бұрынғы Мерод триптихінің шебері, одан кейін тағы үш ұқсас панельдер табылғанға дейін) деп танылады, Ян ван Эйкпен бірге ерте Нидерланд сурет мектебінің дамуын бастаған шебер суретші болды, бұл ерте Солтүстік Ренессанстың маңызды қадамы еді. Роберт Кампен деп аталатын өте табысты суретшінің болғаны сол кезең үшін жеткілікті дәрежеде құжатталған, бірақ оның туындыларын қолтаңбасы немесе замандас жазбалары арқылы анықты анықтау мүмкін емес. Көптеген суреттер, мерзімі көрсетілмеген, ұзақ уақыт бойы оған жатқызылды, ал тағы бір топ бұрын белгісіз "Флемаль шеберіне" тиесілі деп есептелді. Қазір екі топтың да Кампеннің туындылары екені қабылданған, бірақ бұл мәселе ондаған жылдар бойы дау тудырды. 19 ғасырда Флемальдегі монастырьдан келген деген үш діни панель атынан белгісіз "Флемаль шебері" деп аталатын туындылар жиынтығы бар. Олардың әрқайсысы триптихтердің немесе полиптихтердің қанаттары деп саналады: Лондондағы оттықпен Бойжеткен мен Бала, Франкфурттағы Кресттегі Залыммен панель фрагменті және Мерод алтарінің Брюссель нұсқасы. Кампен 1406 жылдан бастап қазіргі Бельгиядағы Турнай қаласында шебер суретші ретінде жұмыс істеді және 30 жыл бойы сол қаланың жетекші суретшісі болды. Ол 1410 жылы азаматтық құқыққа ие болды. 1419 жылға қарай оның даңқы соншалықты артты, ол үлкен және табысты шеберхана басқарды. Ол Лорэнс Поль есімді әйелмен заңсыз қарым-қатынас жасады, бұл оның түрмеге қамалуына әкелді. Дегенмен, ол 1444 жылы қайтыс болғанға дейін өзінің беделін және шеберханасын сақтап қалды. Кампеннің алғашқы панельдері Халықаралық готикалық суретшілер, Limbourg ағайындыларының (1385–1416) және Мельхиор Бродерламның (шамамен 1350 – шамамен 1409) ықпалын көрсетеді, бірақ ол майлы бояуларды қолданудағы жаңалықтар арқылы бұрынғы суретшілерге қарағанда реалистік бейнелеуге қол жеткізді. Ол өмірінде табысқа жетті және көптеген азаматтық тапсырыстарды алды. Кампен Рожиер ван дер Вейденге (осы ерте жазбаларда оның аты Рожелет де ла Пастур деп, француз тілінде берілген) және Жак Даретке сабақ берді. Ол Ян ван Эйктің замандасы болды және олар 1427 жылы кездесті. Кампеннің ең танымал туындысы – шамамен 1425–28 жылдарға жатқан Мерод алтарі.

Өмір

Кампин алғаш рет 1405-06 жылғы мұрағаттарда Турнеде қоныстанғандығы туралы мәліметтер кездеседі, ол алтын шеберлері мен суретшілер гильдиясының еркін шебері болған. Оның тегі мен туған жері туралы көптеген болжамдар бар, бірақ оның нақты туған жері белгісіз, кейде оны Валенсиенде туған деп көрсетеді. 1408 жылы ол 1406 жылдан бері жалға алып келген үйді Турне соборының жанында сатып алды. 1410 жылы ол толыққанды азаматтық құқыққа ие болды. Мұрағаттарда жеке тұлғалар мен гильдиялар, сондай-ақ шіркеу және азаматтық билік органдарынан көптеген тапсырыстар тіркелген. Кампин бірнеше үйге ие болды, қала облигацияларын сатып алды және ипотекаға инвестиция жасады. Орталық панельде оның сол кездегі мүсін өнеріне деген қарызы көрсетілген (Кампин бірнеше мүсінді бояумен әрлегені белгілі). Содан кейін ол шамамен 1420-1425 жылдары "Құдай ананың үйленуі" (Museo del Prado, Мадрид) және "Шығу" (Musée des Beaux Arts de Dijon) картиналарын жасайды. 1425-1428 жылдары Кампин жеке пайдалану үшін тапсырыс берілген үш бөліктен тұратын алтарьлық сурет – Мероде алтарь суретін салды. Орталық панельде "Жариялану" бейнеленген. Бас періште Ғабірейіл кітап оқып отырған Марияға жақындап барады. Ол жақсы күтіммен ұсталған фламандтық орта таптың үйінде бейнеленген. Эрмитажда Роберт Кампинге жатқызылатын бірнеше туындыларды көруге болады, оның ішінде "Қасиетті Үштік" және "Балалы Құдай ана" бейнеленген диптих панельдері бар. Басқа да туындылары Прадо және Лондонның Ұлттық галереясында қойылған. Кампин басқа суретшілермен де ынтымақтастық жасады, мысалы, Жан Делемермен бірлесіп, қазіргі уақытта Турнедегі Сен-Квентин шіркеуінде сақталатын "Жариялану" екі ағаш мүсінін жасады (деген болжам бар, олар сурет салған).