Кіріспе

Американдық математик Майкл Хартли Фридман (21 сәуір 1951 жылы туған) – Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің Microsoft Station Q зерттеу тобындағы американдық математик. 1986 жылы ол 4 өлшемді жалпыланған Пуанкаре болжамын дәлелдегені үшін Филдс медалімен марапатталды. Фридман мен Робион Кирби экзотикалық R⁴ манифольдінің бар екенін көрсетті.

Өмір және мансап

Фридман АҚШ-тың Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте дүниеге келген. Оның әкесі Бенедикт Фридман – американдық еврей авиациялық инженер, музыкант, жазушы және математик болған. Оның анасы Нэнси Марс Фридман актриса ретінде танымал болды, сонымен қатар суретші мамандығын меңгерген. Оның ата-анасы бірлесіп бірнеше роман жазды. Ол Берклидегі Калифорния университетіне қабылданды, бірақ екі семестрден кейін оқуын тастады. Сол жылы ол сол кездегі Принстон университетінің профессоры Ральф Фоксқа хат жолдап, университет аспирантурасына қабылданды, онда 1968 жылы оқуын жалғастырып, 1973 жылы Уильям Браудердің жетекшілігімен жазылған «Кодименсиялық екі хирургия» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғап, доктор ғылымын алды. Бітірген соң Фридман Берклиге қайтып келді, онда 1975 жылға дейін математика кафедрасында лекция оқыды. Берклиден кетіп, Принстон Жоғары оқу институмының (IAS) мүшесі болды. 1976 жылы Сан-Диегодағы Калифорния университетінің математика кафедрасында доцент болып тағайындалды. 1980/81 жылдары ИАС-та болды, содан кейін UCSD-ге оралды, онда 1982 жылы профессор атағын алды. 1985 жылы UCSD-де математика кафедрасының Чарльз Ли Пауэлл атындағы профессоры болып тағайындалды. Фридман көптеген сыйлықтар мен наградаларға ие болды, оның ішінде Слоан және Гуггенхайм стипендиялары, Макартур стипендиясы және Ұлттық ғылым медалі бар. Ол Ұлттық ғылым академиясының сайланған мүшесі, Америка өнер және ғылым академиясының және Америка математикалық қоғамының мүшесі. 1986 жылы Берклиде өткен Халықаралық математиктер конгресінде (ICM) Филдс медалімен марапатталды, сондай-ақ 1983 жылы Варшавада өткен ICM-де және 1998 жылы Берлинде өткен ICM-де шақырылған спикер ретінде сөз сөйледі. Қазіргі уақытта ол Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің Microsoft Station Q-да жұмыс істейді, онда оның командасы топологиялық кванттық компьютерді әзірлеумен айналысады.

Жарияланымдар

Майкл Х. Фридман және Фрэнк Квинн, 4 манифольдтың топологиясы, Принстон математикалық сериясы, 39-том, Принстон университетінің баспасы, Принстон, Нью-Джерси, 1990. Фридман, Майкл Х.: Z2 систолалық еркіндік. Кирбифесттің материалдары (Беркли, Калифорния, 1998), 113–123, Geom. Topol. Monogr., 2, Geom. Topol. Publ., Ковентри, 1999. Фридман, Майкл Х.; Мейер, Дэвид А.; Луо, Фенг: Z2 систолалық еркіндік және кванттық кодтар. Кванттық есептеу математикасы, 287–320, Comput. Math. Ser., Chapman & Hall/CRC, Бока-Ратон, Флорида, 2002.