Кіріспе

Мақсатқа кедергі келтіретін сынның әдеби элементі. [[File:Boys King Arthur N. C. Wyeth p306. jpg|thumb|Көркем шығармадағы қақтығыс түрлі болады. "Адамға қарсы адам" мысалы, мұнда бейнеленгендей, Артюр патша мен Мордред арасындағы шайқас, дәстүрлі әдебиетте, ертегілерде және мифтерде жиі кездеседі. Бір оқиғада бірнеше қақтығыс болуы мүмкін, себебі кейіпкерлердің бірнеше тілегі болуы немесе бірнеше қарсы күштермен күресуі мүмкін. Қақтығыс шешілгенде және оқырман қай күштің немесе кейіпкердің жеңгенін білгенде, жабылу сезімі туады. Қақтығыстар оқиғаның кез келген жерінде шешілуі мүмкін, әсіресе бірнеше қақтығыс болғанда, бірақ әңгімелер әрқашан барлық қақтығысты шешпейді. Егер оқиға негізгі қақтығысты шешпей аяқталса, онда ол "ашық" соңы деп аталады. Ашық соңы, оқырманды қақтығысты жеке ойлауға шақыруға мүмкіндік береді, оларды толық қанағаттандырмауы мүмкін, бірақ нақты қақтығыстың шешілуі оқырмандарды оқиғадан көңілі тоймауы да мүмкін.

Жіктеу

Көркем әдебиеттегі қарама-қайшылықтың негізгі түрлері әдетте "адамға қарсы адам", "адам табиғатқа қарсы" және "адам өзіне қарсы" деп аталады. Бұл үш түрдегі қақтығыс жиі еске алынса да, олар барлық жағдайда қабылданбайды. Мысалы, Айн Рэнд "адам табиғатқа қарсы" дегенді қақтығыс деп санамайды, себебі табиғаттың еркін ерікке ие болуы мүмкін емес, демек ол шешім қабылдай алмайды. Кейде төртінші негізгі қақтығыс – "адам қоғамға қарсы" деп сипатталады. Сондай-ақ, басқа да қақтығыс түрлері бар, мысалы "адам машинаға қарсы" ("Терминатор", "Батыл жаңа әлем"), "адам тағдырға қарсы" ("Эдип Рекс"), "адам табиғаттан тыс күштерге қарсы" ("Шырақ") және "адам Құдайға қарсы" ("Лейбовицке арналған ән").