Грекияның Тессалия аймағы: тарихы, географиясы, әкімшілік бөлінісі, қалалары (Лариса). Төрт жарым ғасырлық Осман билігінен кейінгі Грек мемлекетінің құрамына кірген аймақ туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекияның әкімшілік аймағы
Грекияның тарихи және географиялық аймағы
Administrative region of Greece
the historical and geographical region of Greece
Тессалия (Thessalía; Θεσσαλία; көне тессалия: Πετθαλία, Petthalía) – Грекияның дәстүрлі географиялық және қазіргі заманғы әкімшілік аймағы, сол аттас ежелгі аймақтың көп бөлігін қамтиды. Гректердің қараңғы ғасырынан бұрын Тессалия Эолия (Αἰολία, Aiolía) деп белгілі болған, және Гомердің «Одиссеясында» осылайша кездеседі. Тессалия 1881 жылы, төрт жарым ғасырлық Осман үкімшілігінен кейін, қазіргі Грек мемлекетінің құрамына енді. 1987 жылдан бері ол елдің 13 аймағының бірі болып табылады және одан әрі (2011 жылғы Калликратис реформасынан бастап) бес өңірлік бірлікке және 25 муниципалитетке бөлінген. Аймақтың астанасы – Лариса. Тессалия Грекияның солтүстігінде орналасқан, солтүстігінде Македония, батысында Эпир, оңтүстігінде Орталық Грекия және шығысында Эгей теңізімен шектеседі. Тессалия аймағына Спорада аралдары да кіреді.
Thessaly ('/θ//ɛ//s//ə//l//i/ THESSəlee; Θεσσαλία ; ancient Thessalian: Πετθαλία, Petthalía) is a traditional geographic and modern administrative region of Greece, comprising most of the ancient region of the same name. Before the Greek Dark Ages, Thessaly was known as Aeolia (Αἰολία, Aiolía), and appears thus in Homer's Odyssey. Thessaly became part of the modern Greek state in 1881, after four and a half centuries of Ottoman rule. Since 1987 it has formed one of the country's 13 regions and is further (since the Kallikratis reform of 2011) sub divided into five regional units and 25 municipalities. The capital of the region is Larissa. Thessaly lies in northern Greece and borders the regions of Macedonia to the north, Epirus to the west, Central Greece to the south, and the Aegean Sea to the east. The Thessaly region also includes the Sporades islands.
Атауы мен этимологиясы
Тесалия аты ежелгі грек тайпасы – тессалоиялықтардың атымен байланысты. Осы тайпаның атының мағынасы белгісіз, ал оның этимологиясы туралы көптеген теориялар айтылған. Голландиялық тіл білімі маманы Роберт С. П. Бикестің сөзіне қарағанда, бұл атау гректердің бұл аймаққа келгенге дейін пайда болған, және *Kʷʰeťťal түріндегі протогрек тілінен шыққан болуы мүмкін. Грек тіл білімі маманы Георгиос Бабиниотис те тессалиялықтардың атын гректерден бұрынғы заманға жатқызады, бірақ оның этимологиясын түсіндіруге тырыспайды. Ароман тілінде бұл аймақ Тесалия деп аталады.
Thessaly is named after the Thessaloi, an ancient Greek tribe. The meaning of the name of this tribe is unknown, and many theories have been made about its etymology. According to the Dutch linguist Robert S. P. Beekes, the name predates Greek presence in the region and could come from the Proto Greek form reconstructed as *Kʷʰeťťal The Greek linguist Georgios Babiniotis also assigns the origin of the name of the Thessalians to pre Greek times, although he does not try to explain its etymology. In Aromanian it is referred to as Tesalia.
Мифология
Гомердің "Одиссея" эпосында батыр Одиссей Эолияға, Эолус патшалығына сапар жасады, ол ежелгіде Фессалия деп аталған. Оэта/Отрис тауы мен Олимп тауының аралығында жатқан Фессалия жазығы Титан мен Олимпиялықтардың шайқасына куә болған. Аңызға сүйенсек, Ясон мен аргонавттар Алтын жүнді Магнезия түбегінен іздеуді бастады.
In Homer's epic, the Odyssey, the hero Odysseus visited Aeolia, the kingdom of Aeolus, which was the old name for Thessaly. The Plain of Thessaly, which lies between Mount Oeta/Othrys and Mount Olympus, was the site of the battle between the Titans and the Olympians. According to legend, Jason and the Argonauts launched their search for the Golden Fleece from the Magnesia Peninsula.
Ежелгі тарих
Фессалияда б.з. алдында 6000-2500 жылдар аралығында кеңінен неолит және халколит мәдениеттері дамыған (қараңыз: Кардиум қыш ыдыстары, Димини және Сескло). Микендік қоныстар да табылды, мысалы, Иолкос, Димини және Сескло (Волос маңында). Архаикалық және классикалық дәуірлерде Тесалияның жазықтары Ларисаның Алеудаесі немесе Краннонның Скопадтары сияқты барондық әулеттердің мекеніне айналды. Б.з. алдында 480 жылдың жазында парсылар Фессалияға шапты. Темпе сарқырамасын қорғаған грек әскері Македонияның Александр I-і тарапынан ескертіліп, жау келгенге дейін жолдан шығарылды. Көп ұзамай Тесалия парсыларға тәуелді болды. Содан кейін Алеуда әулеті парсыларға қосылды. Келесі жылы парсылар Платея шайқасында жеңіліске ұшырап, Тесалияны қоса алғанда, барлық еуропалық иеліктерінен кетуге мәжбүр болды. Б.з. алдында 4 ғасырда, грек-парсы соғыстары аяқталғаннан кейін, Ясон Ферейлік аймақты маңызды әскери күшке айналдырып, ерте архаикалық дәуірдің даңқын қайта жаңғыртты. Одан кейін Филипп II Македондық Тесалияның архоны болып тағайындалды, және Тесалия келесі ғасырлар бойы Македония патшалығымен байланыста болды. Кейіннен Тесалия Рим империясының құрамына Македония провинциясының бөлігі ретінде кірді; провинция бөлінген кезде, бұл атау екі соңғы римдік мұрагерлік провинциясында қайта пайда болды: Thessalia Prima және Thessalia Secunda.
Thessaly was home to extensive Neolithic and Chalcolithic cultures around 6000–2500 BC (see Cardium pottery, Dimini and Sesklo). Mycenaean settlements have also been discovered, for example at the sites of Iolcos, Dimini and Sesklo (near Volos). In Archaic and Classical times, the lowlands of Thessaly became the home of baronial families, such as the Aleuadae of Larissa or the Scopads of Crannon. In the summer of 480 BC, the Persians invaded Thessaly. The Greek army that guarded the Vale of Tempe was alerted by Alexander I of Macedon and evacuated the road before the enemy arrived. Not much later, Thessaly surrendered to the Persians. The Thessalian family of Aleuadae joined the Persians subsequently. The following year, the Persians were decisively defeated at the Battle of Plataea and withdrew from all of their European possessions, including Thessaly. In the 4th century BC, after the Greco Persian Wars had long ended, Jason of Pherae transformed the region into a significant military power, recalling the glory of Early Archaic times. Shortly after, Philip II of Macedon was appointed Archon of Thessaly, and Thessaly was thereafter associated with the Macedonian Kingdom for the next centuries. Thessaly later became part of the Roman Empire as part of the province of Macedonia; when that was broken up, the name resurfaced in two of its late Roman successor provinces: Thessalia Prima and Thessalia Secunda.
Византия дәуірі
Фессалия батыстағы Рим билігінің құлдырауынан кейін Шығыс Рим "Византия" империясының құрамында қалды және кейіннен көптеген шабуылдарға ұшырады, мысалы, 7-ші ғасырда Белегезиттер славян тайпасының шабуылы. Аварлар 550-ші жылдардың соңында Еуропаға келді. Олар көптеген ұсақ тайпаларға бөлінген көптеген славяндарға билік етті. Аварлар көптеген славяндарды тиімді жаяу әскерге айналдырды. 7-ші ғасырда авар-славян одағы Византия империясына шабуыл жасады, Салониканы және тіпті императорлық астана Константинопольді қоршауға алды. 8-ші ғасырға қарай славяндар Балқанның көп бөлігін, Австриядан Пелопоннеске дейін, Адриатикадан Қара теңізге дейін, жағалау аймақтары мен грек түбегінің кейбір таулы аймақтарын қоспағанда, басып алды. Славяндар мен гректер арасындағы қарым-қатынас, алғашқы қоныстану мен аралық көтерілістерден басқа, көбінесе бейбіт болды. Егіншілікпен айналысқандықтан, славяндар гректермен қалаларда сауда жасады. Осы байланыс арқылы қайта эллиндеу процесі басталған болуы мүмкін. Бұл процесті жаңадан жанданған Византия империясы аяқтады. Араб-византиялық соғыстардың аяқталуымен Византия империясы протославян тайпалары басып алған Грекияның сол аймақтарындағы билігін нығайта бастады. Византиялық генерал Стауракийдің 782–783 жылдардағы жорықтарынан кейін Византия империясы Тесалияны қайтарып алды және көптеген славяндарды тұтқынға алды. Славяндарға қарсы әскери экспедициялардан басқа, Никефор I кезінде басталған қайта эллиндеу процесі халықтарды (көбінесе күшпен) көшіруді де қамтиды. Көптеген славяндар империяның басқа бөліктеріне, мысалы Анатолияға көшіріліп, әскери қызметке тартылды. Ал, Сицилия мен Кіші Азиядан көптеген гректер Грекияның ішкі аймақтарына әкелінді, императордың қол астындағы қорғаушылардың санын арттыру және славяндардың шоғырлануын азайту үшін.
Thessaly remained part of the East Roman "Byzantine" Empire after the collapse of Roman power in the west, and subsequently suffered many invasions, such as by the Slavic tribe of the Belegezites in the 7th century AD. The Avars had arrived in Europe in the late 550s. They asserted their authority over many Slavs, who were divided into numerous petty tribes. Many Slavs were galvanized into an effective infantry force, by the Avars. In the 7th century the Avar Slav alliance began to raid the Byzantine Empire, laying siege to Thessalonica and even the imperial capital Constantinople itself. By the 8th century, Slavs had occupied most of the Balkans from Austria to the Peloponnese, and from the Adriatic to the Black seas, with the exception of the coastal areas and certain mountainous regions of the Greek peninsula. Relations between the Slavs and Greeks were probably peaceful apart from the (supposed) initial settlement and intermittent uprisings. Being agriculturalists, the Slavs probably traded with the Greeks inside towns. It is likely that the re Hellenization had already begun by way of this contact. This process would be completed by a newly reinvigorated Byzantine Empire. With the abatement of Arab Byzantine Wars, the Byzantine Empire began to consolidate its power in those areas of mainland Greece occupied by Proto Slavic tribes. Following the campaigns of the Byzantine general Staurakios in 782–783, the Byzantine Empire recovered Thessaly, taking many Slavs as prisoners. Apart from military expeditions against Slavs, the re Hellenization process begun under Nicephorus I involved (often forcible) transfer of peoples. Many Slavs were moved to other parts of the empire such as Anatolia and made to serve in the military. In return, many Greeks from Sicily and Asia Minor were brought to the interior of Greece, to increase the number of defenders at the Emperor's disposal and dilute the concentration of Slavs.
Орта ғасырдың соңы
977 жылы Византия Тесалиясына Болгария империясы шабуыл жасады. 1066 жылы салық саясатына наразылық Тесалияның аромандар мен болгар халқының жергілікті билеуші Николитзас Дельфина басшылығымен Византия империясына қарсы көтеріліске шығуына себеп болды. Ларисада басталган көтеріліс, жақын арада Трикалаға, содан кейін солтүстікке қарай Византияның Болгария шекарасына дейін тарады. 1199–1201 жылдары тағы бір сәтсіз көтеріліске Византия императоры Алексий III Ангелостың күйеу баласы Мануэль Камыцес жетекшілік етті, оған Просектің тәуелсіз билеушісі Добромир Хрисос қолдау көрсетті. Камыцес императорлық әскерден жеңілгенге дейін Солтүстік Тесалияда қысқа мерзімдік княздық құруға үміттенді. Константинопольді қоршаудан кейін және 1204 жылғы сәуірде төртінші крест жорығының салдарынан Византия империясы таратылғаннан кейін Тесалия, Франкократия аясында, Монферраттың Бонифацийінің Фессалоника патшалығына қарасты. Гректермен байланысы бар Бонифаций грек халқының және маңызды грек отбасыларының қолдауын алды. 1212 жылы Эпир билеушісі Михаил I Комнен Дукас әскерін Тесалияға бастап кірді. Лариса және Тесалияның көп бөлігі Эпироттардың билігіне көшті, осылайша Фессалониканы Оңтүстік Грекиядағы крестшілердің иеліктерінен бөліп алды. Михаилдың бастамасын оның жартылай інісі және мұрагері Теодор Комнен Дукас аяқтады, ол 1220 жылға қарай бүкіл аймақты қайта басып алып, пронояларды аристократиялық грек отбасыларына берді. Тесалияның валахтары (аромандықтар) (бастапқыда көшпенді, роман тілінде сөйлейтін халық) алғаш рет 11 ғасырдағы византиялық дереккөздерде, яғни Кекауменнің «Стратегиконында» және Анна Комнененің «Алексиадасында» кездеседі. 12 ғасырда еврей саяхатшысы Бенджамин Тудела шығыс Тесалиядағы Халмирос маңындағы «Влахия» ауданының бар екенін жазды, ал византиялық тарихшы Никетас Хониат «Ұлы Влахияны» Метеора маңында деп атады. Бұл терминді 13 ғасырдың ғалымы Джордж Пахимер де қолданды, және ол 1276 жылы оның губернаторы (кефале) болған кезде ерекше әкімшілік бірлік ретінде пайда болды. 1271 жылдан 1318 жылға дейін Тесалия Акарнания мен Этолияға дейін созылған тәуелсіз деспотат болды, оны Иоанн I Дукас негіздеген әулет басқарды. Иоанн 1271 жылдан 1289 жылы қайтыс болғанға дейін билік жүргізді, содан кейін оның ұлдары Константин мен Феодор билікке келді. Осы кезде Тесалия Византияның бағыныштылығына көшті, бірақ тәуелсіздігін сақтап қалды. Константин 1303 жылы қайтыс болғаннан кейін, 1318 жылы қайтыс болғанға дейін Иоанн II Дукас билік жүргізді. 1306 жылдан 1310 жылға дейін Альмогаварлар немесе Шығыс Каталондық әскері (Societas Catalanorum Magna) Тесалияны тонады. 1310 жылы олар оңтүстіктегі бірнеше қамалдарын басып алды. Содан кейін олар Герцог Вальтер I шақырған Афина герцогтігіне бет бұрды, оны соңынан шайқаста өлтіріп, Афина герцогтігін өздеріне қаратып алды. 1318 жылы Иоанн II қайтыс болғаннан кейін Тесалияның тәуелсіздігі аяқталды, Альмогаварлар Сидерокастронды және Оңтүстік Тесалияны (1319) басып алып, Неопатрия герцогтігін құрды. Тесалияның қалған бөліктері Византия билігіне көшті немесе өздерінің ақсүйектерімен басқарылды. Бұл жергілікті билеушілер бір-бірімен соғыса бастады. Оңтүстіктегі Волостың Мелисенос отбасы каталондықтардан көмек сұрады, ал солтүстіктегі Трикаланың Гаврилопулос отбасы Византияға бет бұрды. Осы кезде Тесалияның кейбір порты Венеция билігіне көшті. 1332 жылы Тесалияның көп бөлігі Андроник III Палеологтың жорығынан кейін Византиялықтар басып алды. Ол оны келесі 10 жыл бойы басқаратын Михаил Мономахосқа тапсырды. Албандардың топтары 1268 жылға дейін Михаил Дукастың жалдамалы әскерлері ретінде Тесалияға көшіп келді. 14 ғасырдың басында император Иоанн VI Кантакузеннің «Тарихында» Буа, Малакасиои және Мазараки албан тайпалары Тесалия тауларында тұратын «басқармас» көшпелілер ретінде сипатталды. Олардың саны шамамен он екі мыңға жетеді. Кантакузен олардың Византия императорына қызмет ету және оған салық төлеу туралы келісім жасағанын, соның шарты бойынша олар жаз айларында Тесалияның жазық жерлерін пайдалануға рұқсат алғанын айтады. 1330 жылдары албандық топтарға Фанариде әскери иеліктер берілді, ал 14 ғасырдың соңында Осман империясы аймақты басып алған кезде олар Тесалияның әскери құрылымының ажырамас бөлігі болды. Византиялық дереккөздерде Петр және Иоанн Севастопулос деп аталған олардың екі әскери басшысы Фарсала және Домокос қалаларын басқарды. 1348 жылы Тесалияға Штефан Душанның әскері басып кірді, оған генерал Прелюб жетекшілік етті. Соңғысы 1356 жылы қайтыс болғаннан кейін, аймақты жергілікті грек халқының қолдауын алған Никефор Орсини басып алды. Ол үш жылдан кейін қайтыс болғаннан кейін, аймақты өзін-өзі жариялаған серб императоры Симеон Урош басып алды. Симеонның ұлы Иоанн Урош 1370 жылы билікке келді, бірақ 1373 жылы тақтан бас тарды, ал Тесалияны Осман империясының басып алуына дейін, шамамен 1393 жылға дейін, грек Ангелои Филантропенои тайпасы басқарды.
In 977 Byzantine Thessaly was raided by the Bulgarian Empire. In 1066 dissatisfaction with the taxation policy led the Aromanian and Bulgarian population of Thessaly to revolt against the Byzantine Empire under the leadership of a local lord, Nikoulitzas Delphinas. The revolt, which began in Larissa, soon expanded to Trikala and later northwards to the Byzantine Bulgarian border. In 1199–1201 another unsuccessful revolt was led by Manuel Kamytzes, son in law of Byzantine emperor Alexios III Angelos, with the support of Dobromir Chrysos, the autonomous ruler of Prosek. Kamytzes managed to establish a short lived principality in northern Thessaly, before he was overcome by an imperial expedition. Following the siege of Constantinople and the dissolution of the Byzantine Empire by the Fourth Crusade in April 1204, Thessaly passed to Boniface of Montferrat's Kingdom of Thessalonica in the wider context of the Frankokratia. With his Greek ties, Boniface won the support of the Greek population and of various important Greek families. In 1212, Michael I Komnenos Doukas, ruler of Epirus, led his troops into Thessaly. Larissa and much of central Thessaly came under Epirote rule, thereby separating Thessalonica from the Crusader principalities in southern Greece. Michael's work was completed by his half brother and successor, Theodore Komnenos Doukas, who by 1220 completed the recovery of the entire region, and assigned pronoiai to aristocratic Greek families. The Vlachs (Aromanians) of Thessaly (originally a chiefly transhumant Romance speaking population) first appear in Byzantine sources in the 11th century, in the Strategikon of Kekaumenos and Anna Komnene's Alexiad). In the 12th century, the Jewish traveller Benjamin of Tudela records the existence of the district of "Vlachia" near Halmyros in eastern Thessaly, while the Byzantine historian Niketas Choniates places "Great Vlachia" near Meteora. The term is also used by the 13th century scholar George Pachymeres, and it appears as a distinct administrative unit in 1276, when the pinkernes Raoul Komnenos was its governor (kephale). From 1271 to 1318 Thessaly was an independent despotate that extended to Acarnania and Aetolia, run by the dynasty founded by John I Doukas. John ruled from 1271 until his death in 1289 and was succeeded by his sons Constantine and Theodore. At this time, Thessaly came under Byzantine suzerainty, though it largely retained its independence. After Constatine's death in 1303, it was ruled by John II Doukas until his death in 1318. From 1306 to 1310, the Almogavars or Catalan Company of the East (Societas Catalanorum Magna), plundered Thessaly. In 1310, they occupied a series of forts in the south. From there they departed to the Duchy of Athens, called by the duke Walter I, whom they eventually killed in battle and took over the Duchy of Athens. In 1318, with the death of John II, Thessalian independence came to an end, and the Almogavars occupied Siderokastron and southern Thessaly (1319) and formed the Duchy of Neopatria. The other parts of Thessaly either came under Byzantine rule or were ruled by their own nobility. These local magnates eventually started fighting amongst themselves. Those in the south, such as the Melissenos family of Volos, sought the help of the Catalans, while those in the north, such as the Gavrilopoulos family of Trikala, turned towards Byzantium. At this time, some of Thessaly's ports came under Venetian rule. In 1332, most of Thessaly was taken by the Byzantines following a campaign by Andronikos III Paleologos. He left its administration to Michael Monomachos, who governed it for the next 10 years. Groups of Albanians moved into Thessaly as early as 1268 as mercenaries of Michael Doukas. The Albanian tribes of Bua, Malakasioi and Mazaraki were described as "unruly" nomads living in the mountains of Thessaly in the early 14th century in Emperor John VI Kantakouzenos’ ‘History’. They numbered approximately 12,000. Kantakouzenos describes a pact they made to serve the Byzantine Emperor and pay tribute to him ca. 1332 in exchange for using the lowland areas of Thessaly in the summer months. Albanian groups were given military holdings Fanari in the 1330s and by the end of the 14th century and the Ottoman takeover of the region, they were an integral part of the military structures of Thessaly. Two of their military leaders known in Byzantine sources as Peter and John Sebastopoulos controlled the small towns of Pharsala and Domokos. In 1348, Thessaly was invaded and occupied by the Serbian Empire of Stefan Dušan, under the general Preljub. After the latter's death in 1356, the region was conquered by Nikephoros Orsini after he won the support of the local Greek population. After his death three years later, it was taken over by the self proclaimed Serbian emperor Simeon Uroš. Simeon's son John Uroš succeeded in 1370 but abdicated in 1373, and Thessaly was administered by the Greek Angeloi Philanthropenoi clan until the Ottoman conquest c. 1393.
Осман дәуірі
Османдықтардың билеуі 14 ғасырдың соңында, 1392-93 жылдары Ларисаны басып алумен басталды және 15 ғасырдың басында бекітілді. Дегенмен, Османдықтардың билеуіне осы кезеңде Грекияның таулы аймақтарында орналасқан гректер, албандар және аромандар тобы үнемі қауіп төндіріп келді. Османдықтар Тесалияны жаулап алған кезде, алдыңғы онжылдықтардағы үздіксіз соғыстың салдарынан Тесалияның шығыс жазығы дерлік толығымен халықсыз қалған еді. Ол Батыс Анатолиядан түрік қоныс аударушыларымен және Батыс Тесалиядан және айналасындағы таулардан келген гректермен қайта қоныстандырылды. Келесі онжылдықтарда заң мен тәртіп орнату арқасында осы аймақтың халқы өте жылдам өсті. Османдық кезеңде Тесалия Тирхала әкімшілік бөлімінің Санжағы арқылы басқарылды. 1520 жылдары халықтың 17,5% -ын мұсылмандар құрады. 1600/1 және 1612 жылдары, Морея соғысы (1684–1699) және Орлов көтерілісі (1770) кезінде гректердің көтерілістері сәтсіз аяқталды. 1780 жылы Иоанниналық Әли-паша Тесалияны өзіне бағындырып, 1808 жылдан кейін жергілікті көтерілісті басып, билігін нығайтты. Бірақ, ауыр салықтар провинцияның саудасын құлатты, ал 1813 жылы оба індетінің басталуымен бірге 1820 жылға қарай халық саны шамамен 200 000-ға дейін азайды. Грек зиялысы және Грек Тәуелсіздік соғысының алға басушысы Ригас Ферайос осы аймақтан шыққан. Ол ежелгі Фере қаласына жақын Велестинода дүниеге келген. 1821 жылы Грек Тәуелсіздік соғысы басталғанда, гректер Пелион және Олимп тауларында, сондай-ақ Фанари маңындағы батыс тауларында көтеріліс жасады, бірақ Мехмед Решид паша мен Махмуд Драмали паша басқаратын Осман әскерлері оларды тез басып тастады. Грек тәуелсіз Корольдігі құрылғаннан кейін грек ұлтшыл қозғалысы жалғасты, 1841, 1854 жылғы Қырым соғысы және 1877-1878 жылдардағы орыс-түрік соғысы кезінде тағы да көтерілістер болды. 1880 жылы Тесалия халқы шамамен 285 000 грек, 40 000 түрік және 40 000 еврейден тұрды.
Ottoman control began in the late 14th century with the capture of Larissa in 1392 93 and consolidated in the early 15th century. Nevertheless, Ottoman control was threatened throughout this era by groups of Greeks, Albanians and Aromanians who based themselves in the mountainous areas of Thessaly. At the time of the Ottoman conquest, the great Eastern plain of Thessaly was almost entirely depopulated as a result of the nearly continuous warfare of the previous decades. It was resettled by Turkish settlers from Western Anatolia and Greeks from Western Thessaly and the surrounding mountains. In the following decades, the population of this area grew very rapidly as a result of law and order. Thessaly was ruled through the Sanjak of Tirhala administrative division during the Ottoman period. In the 1520s, Muslims made up of 17.5% of the population of the Sanjak. Failed Greek uprisings occurred in 1600/1 and 1612, and during the Morean War (1684–1699) and the Orlov Revolt (1770). In 1780, Ali Pasha of Ioannina took over control of Thessaly, and consolidated his rule after 1808, when he suppressed a local uprising. Heavy taxation, however, ruined the province's commerce, and coupled with the outbreak of the plague in 1813, reduced the population to some 200,000 by 1820. Rigas Feraios, the important Greek intellectual and forerunner of the Greek War of Independence was from the region. He was born in Velestino, near the ancient town of Pherae. When the Greek War of Independence broke out in 1821, Greek risings occurred in the Pelion and Olympus mountains as well as the western mountains around Fanari, but they were swiftly suppressed by the Ottoman armies under Mehmed Reshid Pasha and Mahmud Dramali Pasha. After the establishment of the independent Kingdom of Greece, Greek nationalist agitation continued, with further revolts in 1841, in 1854 during the Crimean War, and again during the Russo Turkish War of 1877–1878. In 1880 Thessaly's population consisted of approximately 285,000 Greeks, 40,000 Turks, and 40,000 Jews.
Қазіргі заманғы
Тесалия 1881 жылы Константинополь конвенциясынан кейін қазіргі грек мемлекетінің құрамына кірді, бірақ Еласона қаласының төңірегіндегі аймақ 1912 жылға дейін Осман империясының билігінде қалды. 1897 жылғы грек-түрік соғысы кезінде ол қысқа мерзімге османдықтар тарапынан басылып алынды. Константинополь шарттарына (1897) сәйкес, Грекия шекарадағы шағын аумақтарды Осман империясына қайтаруға және ауыр өтемақы төлеуге мәжбүр болды. Осман империясының қолында қалған Тесалияның қалған бөлігі 1912 жылы Бірінші Балқан соғысы барысында гректерге қайтарылды. 1923 жылы грек-түрік соғысынан кейін Грекия мен Түркия арасындағы халық алмасу кезеңіндегідей, Тесалиядағы барлық мұсылман халқы Түркияға жіберілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тесалия 1941 жылғы сәуірден 1943 жылғы қыркүйекке дейін Италия Корольдігінің оккупациясы астында болды. Кассибильдегі келісімге қол қойылғаннан кейін Германия 1944 жылғы қазанға дейін Тесалияны басып алды. Бұл аймақ грек қарсыласының маңызды орталығына айналды, әсіресе 1943 жылы итальяндық Пинероло дивизиясының EAM ELAS партизандарына дезертирлеуі танымал болды.
Thessaly became part of the modern Greek state in 1881, after the Convention of Constantinople except the area around the town of Elassona, which remained in Ottoman hands until 1912. It was briefly captured by Ottomans during the Greco Turkish War of 1897. After the Treaty of Constantinople (1897), Greece was forced to cede minor border areas and to pay heavy reparations. The remaining part of Thessaly held by the Ottomans was finally regained by the Greeks during the First Balkan War in 1912. In 1923, the entire Muslim population was sent to Turkey following the population exchange between Greece and Turkey at the end of the Greco Turkish War. During World War II, Thessaly was occupied by the Kingdom of Italy from April 1941 to September of 1943. After the Armistice of Cassibile, Germany occupied Thessaly until October 1944. It became a major centre of the Greek Resistance, most famously seeing the desertion of the Italian Pinerolo Division to the guerrillas of EAM ELAS in 1943.
География
Фессалия Пинд суайдынының шығыс жағында орналасқан, Македониядан Эгей теңізіне дейін созылады. Тесалияның солтүстік бөлігі, негізінен, Пинд тауларының оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылатын тармағымен шекараланады, оған Македония шекарасына жақын Олимп тауы да кіреді. Бұл таудың ішінде бірнеше ойыстар мен өзен аңғарлары бар. Тармақтың ең шығыс ұшы Олимп тауынан Эгей теңізі жағалауы бойымен оңтүстік-шығысқа қарай созылып, Пагасетик шығанағын (Волос шығанағы деп те аталады) қоршап тұрған Магнезия түбегінде аяқталады, бұл Эгей теңізінің бір бөлігін құрайды. Тесалияның ірі өзені – Пинеос – солтүстік Пинд тауларынан шығысқа қарай ағып, Термая шығанағына құяды. Трикала мен Ларисаның жазықтары таулармен қоршалған орталық жазықты құрайды. Аймақта жазғы және қысқы маусымдар анық бөлінеді, ал жазғы жаңбырлар жазықтардың құнарлылығын арттырады. Осының нәтижесінде Тесалияны кейде "Грекияның нан себеті" деп атайды. Аймақ топографиялық шекаралармен анық белгіленген. Солтүстікте Хасия және Камвуния таулары, солтүстік-шығыста Олимп тауы орналасқан. Батысында Пинд таулары, оңтүстік-шығысында Осса мен Пелионның жағалау таулары жатыр. Аймақ арқылы Пинеос өзенінің көптеген салалары ағып өтеді.
Thessaly occupies the east side of the Pindus watershed, extending south from Macedonia to the Aegean Sea. The northern tier of Thessaly is defined by a generally southwest northeast spur of the Pindus range that includes Mount Olympus, close to the Macedonian border. Within that broken spur of mountains are several basins and river valleys. The easternmost extremity of the spur extends southeastward from Mount Olympus along the Aegean coast, terminating in the Magnesia Peninsula that envelops the Pagasetic Gulf (also called the Gulf of Volos), and forms an inlet of the Aegean Sea. Thessaly's major river, the Pineios, flows eastward from the central Pindus Range just south of the spur, emptying into the Thermaic Gulf. The Trikala and Larissa lowlands form a central plain which is surrounded by a ring of mountains. It has distinct summer and winter seasons, with summer rains augmenting the fertility of the plains. This has led to Thessaly occasionally being called the "breadbasket of Greece". The region is well delineated by topographical boundaries. The Chasia and Kamvounia mountains lie to the north, the Mount Olympus massif to the northeast. To the west lies the Pindus mountain range, to the southeast the coastal mountains of Óssa and Pelion. Several tributaries of the Pineios flow through the region.
Климат
Облыстың көп бөлігінде ыстық жазғы Жерорта теңізі климаты (Köppen: Csa) басым, бірақ суық жартылай шөлейтті климат (BSk) та кездеседі, оның ішінде облыстың астанасы Лариса (категориясының Жерорта теңізі жағасында орналасқан). Тіпті Тесалияның солтүстігінде сирек кездесетін ылғалды субтропикалық климат (Cfa) табарсызда, ол тропиктік аймақтардағы климаттан ерекшеленсе де, Еуропа құрлығында осы сирек Cf субтипінің шегін көрсетеді (мысалы, Кальвия шағын ауылы).
Most of the province has a hot summer Mediterranean climate (Köppen: Csa), but also found is a cold semi arid climate (BSk) including the capital Larissa (on its Mediterranean edge of category). Even in the north of Thessaly a rare humid subtropical climate (Cfa) can be found, although it is different from a climate typically below or above the tropics, it also marks the limit of this rare Cf subtype on the European continent (e. g. the small village of Kalvia).
Демография
2021 жылғы санақ бойынша Тесалия аймағының халқы 687 527 адамды құрады. 2011 және 2021 жылдар аралығында аймақ халқы 45 235 адамға азайды, яғни 6,2% қысқарды. Халықтың құрамы: 44% қалалық, 40% ауылдық және 16% шала қалалық. Ауылдық халықтың азаюы шала қалалық халықтың өсуімен бірге жүрді. Тесалияның астанасы Ларисаның қалалық аймағында 230 000-нан астам адам тұрады, бұл оны аймақтың ең ірі қаласы етеді. Тесалияда ароман азшылығы да қоныстанған. Бұл аймақ, Эпир және Македония сияқты, грек аромандарының ең көп шоғырланған аймақтарының бірі болып табылады. Тесалияның тағы бір ерекше халық тобы – карагунидтер, грек этносының шағын тобы.
The population of the region of Thessaly was 687,527 in 2021 census. The region has shrunk by 45,235 people between 2011 and 2021, experiencing a population loss of 6.2%. The population break down is 44% urban, 40% agrarian, and 16% semi urban. A decrease in the agrarian population has been accompanied by an increase in the semi urban population. The metropolitan area of Larissa, the capital of Thessaly, is home to more than 230,000 people, making it the biggest city of the region. An Aromanian minority resides in Thessaly. This region, along with Epirus and Macedonia, are the regions with the biggest concentrations of Greek Aromanians. Another notable population group of Thessaly are the Karagounides, an ethnic Greek subgroup.
Тіл
Тесалияда грек тілінің эол диалектісі қолданылған. Оған бірнеше жергілікті нұсқалар кірді, әсіресе Пеласгиотис және Тессалиотис түрлері. Бұл тіл жазба тіл емес еді. Грек тілінен басқа, Тесалияда ароман тілі де қолданылады. Аймақтағы кейбір ароман диалектілерінің өзіне тән ерекшеліктері бар, мысалы, Крания диалектісі, Солтүстік Македониядағы Охридтің батысында сөйленетін диалектілермен бірге ерекшеленетін объектіні белгілеу (DOM) сипаттамасына ие сирек диалектілердің бірі.
The Aeolic dialect of Greek was spoken in Thessaly. This included several local varieties, in particular the variants of Pelasgiotis and Thessaliotis. The language was not written. Apart from Greek, Aromanian is also spoken in Thessaly. Some Aromanian dialects from the region have some unique peculiarities of their own, such as that of Krania, which is one of the few with differential object marking (DOM) along with those dialects spoken at the west of Ohrid in North Macedonia.
Экономика
Пеней бассейні мен оның салаларының аллювиалды топырақтары Фессалияны маңызды ауыл шаруашылығы аймағына айналдырады, әсіресе астық, ірі қара және қой өсіруге қолайлы. 20-ғасырдың ортасындағы ауыл шаруашылығының жаңғыруы, төмен жазықтардағы ауыл шаруашылығының кеңеюі мен түрленуіне кедерлес болып келген созылмалы су тасқындарын бақылауға мүмкіндік берді. Тесалия Грециядағы ірі қара мал өсірудің жетекші аймағы болып табылады, ал ароманиялық шабандар маусымдық түрде ірі қой және ешкілерді жоғары және төменгі биіктіктер арасында қоныс аударады. Соңғы онжылдықтарда, әсіресе Альмирос аймағында, миндаль, фисташка және жаңғақ сияқты кептірілген жаңғақтардың өсімі артып, зәйтүн ағаштарының саны да көбейді. Пагасай шығанағы, құрлыққа жақын орналасқандықтан, жазықтардан ауыл шаруашылығы өнімдерін және таулардан хромды тасымалдау үшін Волос қаласында табиғи порты бар. 2018 жылы облыстың жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 9,7 миллиард еуроны құрады, бұл Грекияның экономикалық өнімінің 5,2% -ына тең. Сатып алу қабілетіне сәйкес түзетілген жан басына шаққандағы ЖІӨ сол жылы 16 100 еуроны құрады, бұл ЕО-27 орташа көрсеткішінің 53% -ы. Жұмысшы басына шаққандағы ЖІӨ көрсеткіші Еуропалық Одақтың орташа көрсеткішінің 65% -ын құрады. 2017 жылы жұмыссыздық деңгейі 20,6% болды. Жыл200620072008200920102011201220132014201520162017жұмыссыздық деңгейі (% -бен) 8.2 7.88.39.2 12.116.822.625.425.426.925.520.6
The alluvial soils of the Pineios Basin and its tributaries make Thessaly a vital agricultural area, particularly for the production of grain, cattle, and sheep. Modernization of agricultural practices in the mid 20th century has controlled the chronic flooding that had restricted agricultural expansion and diversification in the low lying plains. Thessaly is the leading cattle raising area of Greece, and Aromanian shepherds move large flocks of sheep and goats seasonally between higher and lower elevations. In the last few decades, there has been a rise in the cultivation of dried nuts such as almonds, pistachios, and walnuts, especially in the region of Almyros. An increase in the number of olive oil trees has been also observed. The nearly landlocked Gulf of Pagasai provides a natural harbor at Volos for shipping agricultural products from the plains and chromium from the mountains. The Gross domestic product (GDP) of the province was 9.7 billion € in 2018, accounting for 5.2% of Greek economic output. GDP per capita adjusted for purchasing power was 16,100 € or 53% of the EU27 average in the same year. The GDP per employee was 65% of the EU average. The unemployment rate stood at 20.6% in 2017. Year200620072008200920102011201220132014201520162017unemployment rate(in %)8.2 7.88.39.2 12.116.822.625.425.426.925.520.6
Көлік
Е75 сияқты бірнеше тас жолдар бар, және Афинадан Салоникиге (Салоника) дейінгі негізгі теміржол Жессилия аймағынан өтеді. Аймақ Грекияның Орталық халықаралық әуежайы арқылы Еуропаның қалған бөліктерімен тікелей байланыста, ол Волос және Лариса қалаларынан шалғай емес Неа Анхиалос қаласында орналасқан. Чарттерлік рейстер аймақпен байланыс орнатып, туристерді Пелион және Метеора сияқты кеңірек аймаққа жеткізеді. Жаңа инфрақұрылымға сағатына 1500 жолаушыға қызмет ете алатын жаңа терминал және жаңа ұшақтар кіреді.
There are a number of highways such as E75, and the main railway from Athens to Thessaloniki (Salonika) crosses Thessaly. The region is directly linked to the rest of Europe through the International Airport of Central Greece, which is located in Nea Anchialos, a small distance from Volos and Larisa. Charter flights link the region and bring tourists to the wider area, mainly in Pelion and Meteora. The new infrastructure includes a brand new terminal ready to serve 1500 passengers per hour and new airplanes.