Кіріспе

Американдық ат тұқымы

Американдық Saddlebred – Америка Құрама Штаттарынан шыққан жылқы тұқымы. Бұл тұқым "Америка жасаған ат" деп аталады. Америка революциясы кезіндегі мінетін аттардан тараған американдық Saddlebred-тің тегінде Narragansett Pacer, Canadian Pacer, Morgan және Thoroughbred сияқты тұқымдар бар. Кентуккиде қазіргі түріне жеткен бұл ат бір кезде "Кентукки атқышы" деп белгілі болған және Америка Азамат соғысында офицерлердің мінетін аты ретінде кеңінен қолданылған. 1891 жылы АҚШ-та тұқымдық тізілім құрылды. 20-ғасыр бойы тұқымның танымалдылығы АҚШ-та артып, Оңтүстік Африка мен Ұлыбританияға экспорттау басталды. АҚШ тізілімі құрылғаннан бері шамамен 250 000 американдық Saddlebred тіркелді және бүкіл әлемде кездеседі. Ұлыбритания, Австралия, Еуропа және Оңтүстік Африкада жеке тұқымдық тізілімдер құрылған. Орташа бойлы Saddlebred аттары өзінің сәнді сыңарлығымен және мінезімен, сонымен қатар күшті, бірақ мейірімді темпераментімен танымал. Олар кез келген түсте болуы мүмкін, соның ішінде 1800-жылдардың соңынан бері тұқымда мойындалған пинто өрнектері де бар. Saddlebred аттары жүрістік тұқымға жатады, себебі олардың кейбіреулері төрт уақыттық, тегіс жүріс түрлерін орындауға бағытталған, олардың бірі – тарихи түрде үш мүмкін жүріс үлгісінің бірі болған "баяу жүріс", ал екіншісі – әлдеқайда жылдам "рақ". Олар көптеген мәшһүр тұлғалардың назарын аударды, олар осы тұқымды өсірушілер мен көрмеге қатысушыларға айналды, ал таза және жартылай қанды американдық Saddlebred аттары бірнеше фильмдерде пайда болды, әсіресе Голливудтың алтын ғасырында. Saddlebred аттары көбінесе көрмелерде өнерлерімен танымал, бірақ оларды басқа да көптеген ағылшынша ат спорты түрлерінде, сондай-ақ ат қосып жүргізуде де көруге болады, олар сонымен қатар жай серуенге шығуға да қолайлы. Американдық Saddlebred аттары көбінесе бес негізгі санатта бәсекелеседі: Бес жүрістік, Үш жүрістік, Жылқы жабдықтары, Парк және Қуаныш. Осы санаттарда олар өнерлері, мінез-құлқы, сыңарлығы, сапасы және дене бітімі бойынша бағаланады.

Сипаттамалары

Американдық сәйкес аттардың бойы биік, салмағы 500-680 кг аралығында болады. Тұқымның өкілдерінің басы жақсы пішінделген, профилі түзу, мойны ұзын, жіңішке, иілісті, жақсы дамыған жалдары, көлбеу иықтары, дұрыс аяқ құрылымы және жақсы қабырғалары бар, мықты, тегіс арқасы бар. Құрпағы тегіс, құйрығы жоғары көтерілген. Кез келген түс қабылданады, бірақ ең көп кездесетіні – каштаны, құлын, қоңыр және қара. Сұр, роан, паломино және пинто түстері де кездеседі. Алғашқы белгілі пинто сәйкес аты 1882 жылы туған болып тіркелген. 1884 және 1891 жылдары тағы екі пинто, екеуі де бие, туған. Бұл үш ат «дақты» деп тіркелген, бірақ минималды белгілері бар көптеген пинто сәйкес аттар тек негізгі түсі бойынша тіркелген, ал белгілеріне назар аударылмаған. Бұл практика 1930 жылдарға дейін жалғасты, содан кейін селекционерлер «түсті» аттарды көбірек қабылдап, белгілерін тіркеу және аттарды пинто ретінде тіркеуді бастады. АҚШ Ат спорты федерациясы (USEF) сәйкес атты былай сипаттайды: «Ол өзін сипаттау қиын мінез-құлықпен ұстайды – кейбіреулер оны «класстық», сәнді, сапалы, стильді немесе тартымды» дейді. Осы жоғары сыртқы түрі оның әрбір қозғалысын ерекшелендіреді». Дегенмен, қазіргі бес қадамды сәйкес ат әдетте қадаммен жүреді. Лордоз, сондай-ақ, свайбэк, төменгі арқа немесе жұмсақ арқа деп те аталады, сәйкес аттарда тұқым қуалайтын және рецессивті мұрагерлікпен байланысты екені анықталды. Нақты мутация әлі анықталмаған, бірақ зерттеушілер оның жылқының 20-шы хромосомасында орналасқан деп санайды. Бұл жағдайды зерттеу сәйкес ат тұқымына ғана емес, «аттар мен басқа да түрлердегі туа пайда болған сүйек деформацияларын зерттеу үшін модель ретінде қызмет етуі мүмкін». Лордозбен ауыратын аттар көбінесе денсау және жағдайға байланысты ешқандай қиындықтарды сезінбейді, көптеген жарыстарға қатысуға құқылы, бірақ свайбэк шоуларда кемшілік ретінде қарастырылады, басқа конформациялық кемшіліктермен қатар. Бұл атпен жүруге және керуге арналған тұқым, оның ерекшелігі – серпілісті және қадамды қозғалыстары. Сонымен қатар, генерал Джексонның Кішкентай Соррелл аты да белгілі. Морганның шабуылшыларының мүшесі, генерал Джон Брекинридж Кастлмен NSHBA құруға белсенді қатысты. 1920 жылдары сәйкес аттар стандарты дамыды, тұқымның танымалдылығы артты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сәйкес ат индустриясы баяулады, бірақ соғыстан кейін қайта өркендеді, Мексика, Миссури «Әлемнің сәйкес ат астанасы» атағын алды. 1950 жылдары сәйкес ат тұқымының өсуі жалғасты, ал The Lemon Drop Kid, жақсы жабдықталған ат, Sports Illustrated журналының мұқабасында пайда болған алғашқы және жалғыз сәйкес ат болды. 1980 жылы Америкалық сәйкес ат өсірушілер қауымдастығының атауы Американдық сәйкес ат қауымдастығы (ASHA) деп өзгертілді. Американдық сәйкес атқа арналған көптеген журналдар бар: Show Horse Magazine, Bluegrass Horseman, The National Horseman, Saddle and Bridle және Show Horse International.

Сақинаның тарихы көрсетілсін

Көрмелік жылқы ретінде саздық жылқылар 1816 жылдан бастап Кентуккиде көрсетіліп келді. 1917 жылы Америка жылқы көрмелері қауымдастығы, қазір АҚШ Ат спорты федерациясы құрылып, көрме форматтары мен ережелерін біртектеу жұмыстарын бастады. 1957 жылы ағылшын стиліндегі жарыс кластарын реттеу мақсатында американдық Saddlebred Pleasure Horse Association құрылды.

Қолданылуы

Бүгінде Saddlebred Америка Құрама Штаттарында түрлі санаттарда көрсетіледі, оның ішінде қолмен жетектеу кластарында; үш және бес жылдамдықпен жүретін аттар үшін саябақ және жағымды кластарда, аңшылық жарыс және батыс жарысында, сондай-ақ жағымды керу, жақсы жабдықталған және роудстер жабдықталған кластарда. Олар дәстүрлі көрме алаңындағы жарыстармен тығыз байланысты болғандықтан, басқа ат спорты жарыстарына қатысқанда оларды кейде жылықанды немесе тазақанды аттардың будандары деп қате түсінуі мүмкін. Сонымен қатар, "Жұрт" фильмінде маңызды рөлде Saddlebred аты қолданылған. Шатнерден басқа, Кларк Гейбл, Уилл Роджерс, Джо Луис және Карсон Крессли сияқты көптеген танымал адамдар да осы тұқымды аттардың иесі болған және көрмеге шығарған.