Заң мәселесінде көмекші ретіндегі құрбы немесе кеңесші
McKenzie friend
McKenzie friend – сотта өзін-өзі қорғаушыға көмек. Құқықтық білімі жоқ адам кеңес береді, жазба алады. Сотта қолдау, құқықтық жауапкершілік туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заңгер емес, заңдық мәселе бойынша тарапқа көмек көрсететін адам.
Non lawyer who assists a party to a legal matter
Маккензидің досы Англия мен Уэльс, Гонконг, Солтүстік Ирландия, Ирландия Республикасы, Жаңа Зеландия, Канада және Австралия соттарындағы сот процесіне қатысушыға сұрақтар қою, жазбалар жасау және сырттай кеңес беру арқылы көмек көрсетеді. Олардың заңгерлік білімі болуы міндетті емес, сондай-ақ заңгерлік мамандыққа ие болуы да қажет емес. Маккензидің досының құқығы 1970 жылы Маккензиге қарсы Маккензи ісінде белгіленді. Көп жағдайда Маккензидің досы – нағыз дос болуы мүмкін, бірақ көбінесе бұл мәселеге хабардар адам болады және сотқа Маккензидің досын қабылдауға басымдық беріледі. Ол/Ол тарапқа берген қате кеңес үшін жауапкершілікке тартылуы мүмкін, бірақ кәсіби жауапкершілік сақтандырумен қамтылмайды. Сингапурда осыған ұқсас, өзгеше принцип қолданылады. Бұл рөл жақын дос немесе адвокаттың рөлінен өзгеше.
A McKenzie friend assists a litigant in person in a court of law in England and Wales, Hong Kong, Northern Ireland, the Republic of Ireland, New Zealand, Canada and Australia by prompting, taking notes, and quietly giving advice. They need not be legally trained or have any professional legal qualifications. The right to a McKenzie friend was established in the 1970 case of McKenzie v McKenzie. Although in many cases a McKenzie friend may be an actual friend, it is often somebody with knowledge of the area and the presumption is heavily in favour of admitting a McKenzie friend into court. He or she may be liable for any misleading advice given to the litigant in person but is not covered by professional indemnity insurance. A similar, modified principle exists in Singapore. The role is distinct from that of a next friend or of an amicus curiae.
Шығу тегі
Маккензиге қарсы Маккензи 1969 жылы Англияда ажырасу ісі болды. Ажырасуға өтініш білдірген Левин Маккензиге заңдық көмек көрсетілген, бірақ іс сотқа жеткенге дейін ол көмек тоқтатылды. Заңгерлік қызметті қаржыландыра алмағандықтан, Маккензи өзінің адвокаттарымен – «Джеффри Гордон & Co.» компаниясымен байланысын үзіп қалдырды. Бірақ сот отырысынан бір күн бұрын «Джеффри Гордон» істі Лондондағы австралиялық заңгер Иан Хангерге жіберді, оның Австралиядағы заң білімі Лондонда заңгерлік практика жүргізуге мүмкіндік бермеді. Хангер клиентімен бірге отырып, оған сұрақтар қоюға кеңес беруді, жазбалар жасауды және қарсы сұрақтар ұсынуды жоспарлады, осылайша өзін-өзі қорғап отырған адамға барынша тыныш көмек көрсетуді көздеді. Сот судьясы Хангерге іске белсенді қатыспауға (тек үзілістер кезінде Маккензиге кеңес беруден басқа) және сот залының галереясында отыруға бұйырды. Хангер өзінің шектеулі рөлінің нәтижесіз екенін түсініп, соттың екінші күніне келмеді. 2022 жылдың мәліметі бойынша, Иан Хангер АМ КК, алғашқы «Маккензидің досы», қазірде Квинсленд штатының Корольдік кеңесшісі (КК) болып табылады.
McKenzie v. McKenzie was a divorce case in England in 1969. Levine McKenzie, who was petitioning for divorce, had been legally aided but the legal aid had been withdrawn before the case went to court. Unable to fund legal representation, McKenzie had broken off contact with his solicitors, Jeffrey Gordon & Co. However, one day before the hearing, Jeffrey Gordon sent the case to an Australian barrister in London, Ian Hanger, whose qualifications in law in Australia did not allow him to practise as a barrister in London. Hanger hoped to sit with his client to prompt him, take notes and suggest questions in cross examination, thereby providing what quiet assistance he could from the bar table to a man representing himself. The trial judge ordered Hanger not to take any active part in the case (except to advise McKenzie during adjournments) and to sit in the public gallery of the court. Hanger assumed his limited role was futile and did not return for the second day of the trial. As of 2022, Ian Hanger AM KC, the original McKenzie friend, is a King's Counsel (KC) at the Queensland Bar.
Сингапур
2006 жылдың қыркүйегінде Сингапурдың төменгі соттары "Лей ассистенттері" жобасын пилоттық режимде іске қосты, онда көбінесе заң саласында білімі бар адамдар, заңгердің қызметін пайдалана алмайтын тараптармен сот отырыстарына қатысып, оларға заңдық емес мәселелер бойынша кеңес береді және әкімшілік жұмыстарға көмектеседі. Бұл жүйе Ұлыбританияның "Маккензи достары" жүйесінен алынған, мақсаты – жылдық табысы 10 000 доллардан аспаса да, заңдық көмек алуға құқығы жоқ, сонымен қатар адвокатқа төлей алмайтын соттасушыларға көмек көрсету. Соттасушының қатысу шарты ретінде, қарсы тараптың міндетті түрде заңгерлік өкілдікпен қамтылуы керек. Лей ассистенттеріне адвокаттық қызмет атқаруға және сотқа тікелей сөйлеуге рұқсат етілмейді; сот ережелерін бұзу 1000 долларға дейін айыппұл салуға немесе алты айға дейін бас бостандығынан айыруға алып келуі мүмкін. Сот ісінде "Маккензи достарының" енгізілуі туралы жоспарды алғаш рет 2006 жылдың мамырында Бас судья Чан Сек Кёнг жариялаған. Аталған жобаға Сингапур Ұлттық университетінің Заң факультетінің студенттері де қатысуда.
In September 2006, the Subordinate Courts of Singapore started a pilot project called the Lay Assistant Scheme in which persons, usually with some legal knowledge, attend hearings with litigants who are not represented by lawyers to advise them on non legal issues and help them with administrative tasks. The scheme, a modification of the UK's McKenzie friend system, is intended to assist litigants who are not eligible for legal aid as they have an annual salary exceeding S$10,000 but cannot afford a lawyer. For the litigant to qualify, the other party must be legally represented. Lay assistants are not allowed to act as lawyers and may not address the court; any breach of court rules may render them liable to a maximum fine of $1,000 or imprisonment of up to six months. Plans for introducing McKenzie friends in court proceedings were first announced by Chief Justice Chan Sek Keong in May 2006. Students from the Pro Bono Group of the Faculty of Law, National University of Singapore, have been participating in the scheme.
Англия мен Уэльс
Ағылшын соттарында, егер іс жабық түрде қаралатын болса, Маккензи досының пайдалануы кейде қырқыс дауға себеп болады. Бұл мәселе әсіресе отбасылық сот отырыстарында жиі кездеседі, онда істің сипаты соншалықты құпия саналады ki, сотқа тараптар мен олардың кәсіби заңдық өкілдерінен басқа ешкім кіргізілмейді. 2005 жылғы апелляциялық соттың «О'Коннелл, Уилан және Уотсон балаларының мәселесі» ісі осы саладағы заңды нақтылады. Апелляцияның нәтижесі Маккензи достарының отбасылық сотта пайдалануын заңдастырды және сотқа жүгінген тарапқа құпия сот құжаттарын Маккензи досымен бөлісуге рұқсат берді. Англия мен Уэльсте Маккензи достары ақы алып, оның ішінде заң кеңесі беру қызметтері үшін де ақы талап ете алады. Заң қызметтерін тұтынушылар тобының жақында жариялаған есебінде ақы алатын Маккензи достарының пайдасы бар екені анықталды. Есепте былай делінген: «Олар көптеген жағдайларда әділетке қол жеткізуді жақсартатын құнды қолдау ретінде қарастырылуы керек».
In English courts, where a case is being heard in private, the use of a McKenzie friend has sometimes been contentious. This is a particular problem in family court hearings, where it has been held that the nature of the case is so confidential that no one other than the litigants and their professional legal representatives should be admitted to the court. A 2005 Court of Appeal case, In the matter of the children of Mr O'Connell, Mr Whelan and Mr Watson, clarified the law in this area. The result of the appeal has legitimised the use of McKenzie friends in the family court and allowed the litigant to disclose confidential court papers to the McKenzie friend. England and Wales allow fee charging McKenzie friends, who may charge for their services, including the giving of legal advice. A recent report by the Legal Service Consumer Panel found that fee charging McKenzie friends were a net benefit. The report stated, "They should be viewed as providing valuable support that improves access to justice in the large majority of cases."
Шотландия
Англия мен Уэльстегі заң жүйесі Шотландиядағыдан ерекшеленеді. Шотландияда McKenzie достарының алғаш рет тіркелген пайдаланылуы 2007 жылдың сәуір айында TB & AM v The Authority Reporter ісінде болған. Англия мен Шотландия арасындағы басты айырмашылық – Шотландияда McKenzie достарына еңбекақы алуға рұқсат жоқ.
The legal system in England and Wales differs from that in Scotland. The first recorded use of McKenzie friends in Scotland was in April 2007 in the case TB & AM v The Authority Reporter. The one major difference between England and Scotland is that in Scotland McKenzie friends are not permitted to receive remuneration.