Кіріспе

Жапониядағы Цуруга сарайы (鶴ヶ城), сондай-ақ Айзувакамацу сарайы (会津若松城 Aizu Wakamatsu jō) – Фукусима префектурасындағы Аизувакамацу қаласының орталығында орналасқан жапон сарайы.

Өмірбаян

Цуруга қамалы Айдзу алқабының ортасында және солтүстікке қарай Корияма, шығысқа қарай Йонезава және Жапон теңізінің жағалауындағы Муракамиға сақадаласатын жол торабында орналасқан. Нанбоку-чо кезеңінде бұл аймақты Ашина кланы биледі. Ашина Наомори 1384 жылы Айдзу алқабында Курокава қамалын (黒川城) салды. Бұл қамал кейіннен Цуруга қамалының іргесі болды. 1561 жылға дейін Ашина Мориуджи билік етті, содан кейін ол иелігін ұлына тапсырды. Ашина кланы сондай-ақ Айзувакамацудан оңтүстікке қарай 10 шақырым жерде орналасқан алып таулық Мукайхагурояма қамалын салдырды. Дегенмен, Сенгоку дәуірінде Ашина кланының күші әлсіреп қалды. Тохоку аймағының ең ірі сардары Дате Масамуне жылдар бойы Ашина кланымен күресіп, 1589 жылы Курокава қамалын қоршау арқылы оны басып алды. Бірақ Масамуне өзі де 1590 жылы Тоётоми Хидэёсиге адал болуға мәжбүр болды және солтүстікке, Сендайға көшуге міндетті болды. Содан кейін Айдзуді Хидэёсидің генералдарының бірі Гамо Удзисато басқарды. Удзисато Дате Масамунені қадағалауға тиіс болғандықтан, 1592 жылы Курокава қамалын заманауи қамалға қайта салдырып, оны Цуруга қамалы деп атады, бірақ халық оны Айдзу қамалы немесе Вакамацу қамалы деп те атады. Ол сондай-ақ 1593 жылы бұрын-соңды болмаған жеті қабатты үлкен тенсю салдырды.

Тарих

Удзисато 39 жасында аурудан қайтыс болды, ал Тоётоми Хидэёси оның кең иелігін Эчиго провинциясынан көшірілген Уэсуги Кагекацуға қайта тапсырды. Цуруга қамалы үлкен болғанымен, Уэсуги Кагекацу Айдзувакамацу қаласының шетінде тағы бір қамал салуға кірісті, бірақ ол аяқталмады. Секигахара жорығында Тоётоми кланымен бірге болғаннан кейін Уэсуги кланының мәртебесі төмендетіліп, Yonezawa доменіне көшірілді. Домен кейін Като Йошиакиге берілді, ол Шидзугатакэ шайқасында көрсеткен батырлығымен танымал болды. Като билігінде қамал жаңартылып, айналасындағы жокамачиге жаңа жоспар енгізілді. Алайда, 1611 жылғы зор жер сілкінісі қамалға ауыр зиян келтірді, және теншу қазіргі күйіне қайта жаңартылды. Като 1643 жылы иеліктен айырылып, оның орнына Токугава Хидэтада сёгунының заңды емес ұлы, Токугава Иемцудың жартылай ағасы Хошина Масаюки келді. Кейін ол кәмелетке толмаған сёгун Токугава Иетсунаның регенті болды. Айдзуда ол сауда мен егіншілікті дамытып, Ниссинкандай аталатын хан мектебін құрды. Оның ұрпақтарына «Мацудайра» тегін алуға рұқсат берілді. Эдо дәуірі бойы Айдзу домені Тохоку аймағындағы Токугаваның маңызды бекінісі болды және әскери күші жағынан ең күшті домендердің бірі саналды. Бакумацу дәуірінде Мацудайра Катамори сёгунаттың ең қабілетті және адал қолдаушыларының бірі болды. Тоба Фушими шайқасындағы сёгунаттың жеңілісінен және сёгун Токугава Йосинобу биліктен бас тартуынан кейін, Мацудайра Катамори жаңа Мэйдзи үкіметіне қарсы Токугава одағының жетекшілерінің біріне айналды. Босин соғысындағы Айдзу шайқасында Цуруга қамалы 1868 жылдың қазан айында Сатчо одағының әскерлерімен қоршауға алынды. Қамал дәстүрлі стандарттар бойынша өте берік болғанымен, жаңа үкіметтік армия батыс артиллериясымен жабдықталды, ол төбелерден бір айдан астам уақыт бойы қамалға оқ жаудырды. Жеңіліске ұшыраудың алдында Мацудайра Катамори қараша айында қамал мен қалған күштерін тапсырды. Қоршау кезінде артиллериямен зақымдалған және құрылымдық тұрақсыздыққа ұшыраған қамал ғимараттары 1874 жылы жаңа үкімет тарапынан бұзылды. Бір ягура қамалдан бес шақырым қашықтықтағы Амида джи буддалық ғибадатханасына көшіріліп, қираудан сақталды. Қалған жерлер көбінесе жеке меншікке сатылды, тек орталық бөлігі (23 гектар) 1908 жылға дейін Жапон императорлық армиясының гарнизоны үшін үкімет тарапынан сақталды. Бұл аймақ қазіргі Ұлттық тарихи ескерткіштің ядросын құрайды. Соғыстан бұрынғы Жапонияда Биаккотай оқиғасының танымал болуымен қатар, қамал орнын сақтау үшін қозғалыс туды, және ол қоғамдық саябаққа айналды. 1934 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесі берілді, бірақ аймақ әлі де 1957 жылға дейін ішкі бейліде велодромның жұмыс істеуі сияқты кемсітулерге ұшырады. 1965 жылы қаланың символы ретінде бетоннан жасалған теншудің қайта құрылысы аяқталды. Қазіргі уақытта онда мұражай орналасқан, ал үстінде қаланың панорамалық көрінісін ашатын бақылау галереясы бар. Сол кезде қақпа да салынды. 1991 жылы ягура мен оны жалғастыратын дәліз де қайта жаңартылды. Ринкаку деп аталатын шайхана қалпына келтіріліп, Фукусима префектурасының маңызды мәдени мұрасы болып жарияланды. Ол жалпы жұртшылыққа ашық, және кейде онда шай ішу рәсімдері өткізіледі.

Орналасу

Қалдықтың негізгі жоспары ішкі қоршаудан және батысқа, солтүстікке және шығысқа қарай үш қосалқы қоршаудан тұрады. Қалдықтың оңтүстік жағы өзенмен қорғалған. Ішкі қоршау шамамен 200 метр ұзындығы бар бесбұрышты, терең орлармен және биік тас қабырғалармен қоршалған. Аумақ ішінде қабырғалармен және дәліздермен бөлінген, ал теншю солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Гамо кланы тұсындағы бастапқы теншю қара қабырғалары және алтын жабын плиткалары бар жеті қабатты алып құрылыс болды, ол Тоётоми Хидэёшидің Осака қамалына ұқсас. Като кланы қайта салған теншю кішкентай және ақ түспен боялған. Қалдықтың қосалқы қоршаулары сазды қоршаулардан тұрды, ал қақпа аумақтарында тас қолданылды. Орталық аумақтың солтүстігінде және батысында ірі бекіністер орналасқан. Қалдықтың жалпы ауданы 600x400 метрді құрады, бірақ қамал қаласының өзі сыртқы қоршаумен және өзенмен қорғалған, ол бір шаршы километрді қамтиды.