Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық мормон саясаткері (1857–1933)
American Mormon politician (1857–1933)
Бригам Генри Робертс (13 наурыз 1857 – 27 қыркүйек 1933) – Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) тарихшысы, саясаткері және көшбасшысы. Ол Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің тарихының жеті томдық басылымын редакциялаған және Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің толық тарихының алты томдық еңбегін жеке жазған. Робертс Мормон кітабын зерттеулерді де жазды, ол Мормон кітабының ежелгі жазба ретінде дұрыстығын талқылайды. Көп әйел алушылықты ұстанғандықтан Робертске АҚШ Конгресіне мүше болып кіруге рұхсат берілмеді.
Brigham Henry Roberts (March 13, 1857 – September 27, 1933) was a historian, politician, and leader in the Church of Jesus Christ of Latter day Saints (LDS Church). He edited the seven volume History of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints and independently wrote the six volume Comprehensive History of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. Roberts also wrote Studies of the Book of Mormon—published posthumously—which discussed the validity of the Book of Mormon as an ancient record. Roberts was denied a seat as a member of United States Congress because of his practice of polygamy.
Ерте өмір
Робертс Англияның Ланкашир графтығындағы Уоррингтон қаласында дүниеге келді. Ол алкогольге тәуелді темірші және кеме жасаушы Бенджамин Робертс пен тігінші Энн Эверингтонның ұлы еді. Ол туған жылы ата-анасы екеуі де ЫСШ (LDS) шіркеуіне өтті. Бенджамин Робертс кейін отбасын тастап кетті. Робертс өзінің естеліктерінде былай деп жазды: «Менің балалық шағым – қорқынышқа толы, ал жастық шағым – қайғылы оқиғалармен мазаланды». 1866 жылдың сәуір айында Б. Х. Робертс және оның әпкесі ЫСШ шіркеуінің мәңгілік көшіп бару қорының көмегімен Англиядан жолға шықты. Небраскада олар керуенге қосылып, көбінесе жалаң аяқ, Солт-Лейк қаласына дейін жол жүрді. Мұнда оларды бұрын келген анасы күтіп алды. 1867 жылы Робертс Сет Дастин арқылы ЫСШ шіркеуіне суға батыру рәсімінен өтті, ол екі жылдан кейін оның әкесі болды. Дастин соңынан отбасын тастап кетіп, «бірнеше рет пайда болғаннан кейін, ақыры толығымен жоғалып кетті». Энн Дастин 1884 жылы ажырасып кетті. Юта аймағына келгеннен кейін Робертс Боунтифулде қоныстанды және осы жерді әрқашан өз үйі деп санады. Робертс кенші болып жұмыс істеді және сол заманның және сол жердің әдеттегі құмар ойындары мен ішімдік ішуіне қатысты. (Бірде Солт-Лейк епископы оны жазалап, алкоголь «оны тек тізесінен ғана емес, шынтақтары мен жағынан да құлатып жіберетіні» туралы ескертті.) Бірақ Робертс ақырында оқуға үйренді, содан кейін бірқатар қарапайым жұмыстардан кейін, мектепке барып оқығанда теміршінің шәкірті болды. Ол тарих, ғылым, философия кітаптарын, әсіресе Мормон кітабын және басқа да ЫСШ діни мәтіндерін «көре алмайтын» жаратылысқа айналды. 1878 жылы Робертс Сара Луиза Смиткке үйленді және сол жылы Юта университетінің алғашқы мектебі – Дезерет университетін үздік бітірді. Олар Сарамен жеті бала өсірді.
Roberts was born in Warrington, Lancashire, England, the son of Benjamin Roberts, an alcoholic blacksmith and ship plater, and Ann Everington, a seamstress. In the year of his birth, both parents converted to the LDS Church. Benjamin Roberts then abandoned his family. Roberts later wrote, "My childhood was a nightmare; my boyhood a tragedy." Assisted by the Perpetual Emigrating Fund, B. H. Roberts and a sister left England in April 1866. In Nebraska, they joined a wagon train and proceeded to walk—for much of the way barefoot—to Salt Lake City, where they were met by their mother, who had preceded them. In 1867, Roberts was baptized into the LDS Church by Seth Dustin, who two years later became his stepfather. Dustin eventually deserted his family, and "after several reappearances, he finally disappeared completely." Ann Dustin was granted a divorce in 1884. Upon coming to Utah Territory, Roberts settled in Bountiful, which he always from then on considered his home. Roberts became a miner and participated in the gambling and drinking typical of that time and place. (He was once disciplined by a Salt Lake bishop, who warned him that alcohol "would not only beat him to his knees but to his elbows and chin.") But Roberts eventually learned to read, and, after a series of menial jobs, was apprenticed to a blacksmith while attending school. He then became a "voracious reader, devouring books of history, science, philosophy," especially the Book of Mormon and other Mormon religious texts. In 1878, Roberts married Sarah Louisa Smith, and, in the same year, he graduated first in his class from University of Deseret, the normal school precursor of the University of Utah. He and Sarah eventually had seven children.
Дін қызметі
Мектепті бітіргеннен кейін (және оның тұңғыш баласы дүниеге келгеннен кейін) Робертс жергілікті шіркеу бөлімшесінде жетпіс ретінде ізгіленді және отбасын асырау үшін мектепте сабақ берді. ЛДС шіркеуі оны Айова және Небраскаға миссионерлік сапарға жіберді, «бірақ суық ауа райы оның денсаулығына кері әсер еткендіктен, 1880 жылдың желтоқсан айында Теннессиге ауыстырылды». Ол сол жерде Оңтүстік Штаттар Миссиясының Теннесси Конференциясының президенті ретінде көзге түсті. Өзіне қауіп тудыра отырып, Робертс саяхатшы кейпінде екі миссионердің мәйітін Юта аймағындағы олардың отбасыларына жеткізіп берді. Ютаға қысқа қайта оралғаннан кейін Робертс Селия Дибблға үйленді, одан сегіз баласы болды. 1889 жылдан 1894 жылға дейін Селия күйеуін заңсыз бірге тұрғандығы үшін қудалаудан қорғау мақсатында Колорадо штатының Манасса қаласына жер аударылды. 1886 жылдың желтоқсан айында Солт-Лейк-Геральд газетінің қосымша редакторы қызметін атқарып жүргенде Робертс заңсыз бірге тұру айыбымен қамауға алынды. Ол ертеңгі күні сотқа келу үшін кепілдік берді және сол түні Англияға миссияға кетті. 1890 жылы шіркеу президенті Уилфорд Вудрафф көп әйелдік некелерді тыйым салатын манифест жариялады. Робертс 1894 жылы АҚШ президенті Гровер Кливлендтің кешірімімен босатылды. Ол 1896 жылы Солт-Лейк-Геральд газетінің редакторы лауазымынан кетті, себебі газеттің жақындағы «Манифестке» қатысты ұстанымы оны жаңсақ жағдайда көрсетуі мүмкін еді.
After graduation (and the birth of his first child) Roberts was ordained a seventy in his local church branch and taught school to support his family. The LDS Church sent him on a mission to Iowa and Nebraska, "but because the cold weather was hard on his health, he was transferred to Tennessee in December of 1880." There he rose to prominence as the president of the Tennessee Conference of the Southern States Mission. At some personal risk, Roberts disguised himself as a tramp and recovered the bodies of the two missionaries for their families in Utah Territory. During a brief return to Utah, Roberts took a second wife, Celia Dibble, by whom he had eight children. From 1889 to 1894, Celia was exiled in Manassa, Colorado, to protect her husband from prosecution for unlawful cohabitation. In December 1886, while serving as associate editor of the Salt Lake Herald, Roberts was arrested on the charge of unlawful cohabitation. He posted bond to appear in court the next day and that night left on a mission to England. church president Wilford Woodruff issued the 1890 Manifesto that prohibited solemnization of new plural marriages. Roberts was pardoned in 1894 by U. S. President Grover Cleveland. He resigned as an editor of the Salt Lake Herald in 1896, giving his reason that the position that the paper had taken on the recent "Manifesto" was apt to place him in a false light.
Саяси және әскери мансап
1890 жылдан кейінгі кезеңде LDS шіркеуі Халық партиясын таратып, мүшелерін ұлттық деңгейде құрылған Демократ және Республика партияларымен бірігуге ынталандырды. Робертс жақтас демократ болып, 1894 жылы Юта штатының Конституциялық конвенциясына Дэвис округының делегаты болып сайланды. Робертс конвенцияда белсенділік танытып, әсіресе әйелдерге сайлау құқығын беруге қарсы болды. 1898 жылы Робертс демократтардан 56-шы Конгреске сайланды, бірақ Өкілдер палатасы көп әйелділік салдарынан оны тіркеуден бас тартты. Орынды сақтап қалу үшін күресі сәтті болмаса да, Робертсті ашуландырды. Юта губернаторы Робертсті Юта Ұлттық гвардиясының капелланы етіп тағайындады. 1917 жылы АҚШ Германияға соғыс жариялағанда Робертс АҚШ армиясының капелланы болып өз еркімен қызмет етуге келісті. Оның жасы 40-тан асқандықтан, шектеу алынып тасталды – Робертс сол кезде 60 жаста болды. Робертс 145-ші далалық артиллерияның капелланы болды, ол 1918 жылдың қыркүйегінде Францияға жетті, бірақ қарашадағы қарулы келісімге дейін ешқандай әрекетке қатыспады. 1890 жылдардың соңында ол Improvement Era журналын құруға көмектесті және LDS шіркеуінің бұл ресми басылымының де-факто редакторы болды. Робертстің алты томдық "Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің тарихы: І кезең, Жозеф Смит тарихы, Пайғамбардың өзінен" кітабында "сындық ескертулер, жаңа құжаттар, көптеген абзацтарға қосымша тақырыптар және әр томды кіріспемен ашатын кең ауқымды түсіндірмелер" бар. Алайда Робертс түпнұсқаның дүрбелеңді құрылымын сақтап қалды, онда әртүрлі құжаттар біріктіріліп, Джозеф Смит авторлығына дұрыс емес жатқызылған. Робертс 1902 жылдан 1933 жылы қайтыс болғанға дейін шіркеу тарихшысының көмекшісі қызметін атқарды. Робертс 1889 жылы "Кориантон" романын жазды, ол "The Contributor" журналында бөлім-бөлім жарияланды және Мормон кітабында айтылған Алманың ұлы Кориантонның оқиғасына негізделген. Роман мелодрамалық және тым тәлімдік болғанымен, кейбір кейіпкерлердің терең және пайдалы бейнесін ұсынады деп есептеледі. Кейін ол Джулия А. Макдональдтың "Агофтың кемесі" пьесасымен бірге Орест Юта Биннің пьесасына бейімделді және 1931 жылы "Кориантон: қасиетсіз махаббат туралы әңгіме" фильміне шабыт берді. Робертстің ең маңызды еңбегі – мормон тарихының жан-жақты қарастырылуы, ол 1909 жылы мормон емес журналда ай сайын жарияланған мақалалар сериясы ретінде басталды. Робертс шіркеу басшыларынан мақалаларды көп томдық жинақ ретінде қайта басып шығаруды бірнеше рет (бірақ көп жыл бойы сәтті болмады) өтінді. Ақыры, 1930 жылы шіркеу оны жүз жылдық мерекесінде жариялауға келісті. Алты томдық "Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің толық тарихы: І ғасыр" (3459 бет) алғаш рет XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басындағы көптеген оқиғаларды қамтыды. Бұған қоса, оның көзқарасы "ашық түрде мормондық" болғанымен, Робертс "сенімді нығайтатын мифтерді жек көріп", "сөзсіз жақтаушы емес, жақтас болды". Робертс "көп жағдайда LDS шіркеуінің көктегі жоспардағы орнына" әріптестерінен гөрі кеңірек көзқарас танытты. 1902 жылы ол "Ақырғы күндердің қасиеттілері" шіркеуінің осы үлкен драмадағы маңызды рөлі бар екенін айтты. Робертстің теологиясы "қазіргі заманғы либералдық көзқарас пен он тоғызыншы ғасырдың оптимизміне" сенуді қамтиды. Робертс шіркеу өзінің ең күрделі теологиялық трактатын "Ақиқат, жол, өмір" деп жариялайды деп үміттенді, бірақ оның мормондық ілімді нығайту үшін қазіргі заманғы ғылыми теорияны қолдану әрекеті 1930 жылы жас жерді жаратушы Джордж МакКреди Прайстың жазбаларынан әсер алған мормон елшісі Джозеф Филдлинг Смитпен қақтығысқа әкелді. Смит Робертстің эволюциялық көзқарасына қарсы шығып, Киелі кітапты да, соңғы күнгі қасиеттілердің жазбаларын да тура мағынада оқыды. Бұл дау он екі елшінің Кворумы алдында талқыланды, ол "тең деп жарияланды: Адам атадан бұрын өмір сүргендердің болуы немесе болмауы шіркеу ілімін құрамайды". "Ақиқат, жол, өмір" кітабы 1994 жылы ғана жарық көрді.
During the transitional period following 1890, the LDS Church disbanded its People's Party and encouraged its membership to align with nationally organized Democrat and Republican parties instead. Roberts became a fervent Democrat and was elected Davis County Delegate to the Utah State Constitutional Convention in 1894. Roberts proved a vocal member of the Convention, particularly in his opposition to women's suffrage. In 1898, Roberts was elected as a Democrat to the 56th Congress, but the House of Representatives refused to seat him because of his practice of polygamy. The prolonged battle that ensued to keep his seat, which was not successful, left Roberts bitter. The governor of Utah had appointed Roberts a chaplain in the Utah National Guard; in 1917, when the United States declared war on Germany, Roberts volunteered to serve as a U. S. Army chaplain. The age limit of forty was waived—Roberts was then sixty—and Roberts became chaplain to the 145th Field Artillery, which arrived in France in September 1918 but did not see action before the Armistice was signed in November. In the late 1890s, he also helped establish the Improvement Era and became the de facto editor of this official periodical of the LDS Church. Roberts's six volume History of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints: Period I, History of Joseph Smith, the Prophet by Himself featured "critical notes, new documents, sidebar headings for most paragraphs, and extensive interpretive essays that introduced each volume. Unfortunately, Roberts continued the confusing structure of the original, where various documents were spliced together and inaccurately attributed to Joseph Smith." Roberts served as Assistant Church Historian from 1902 until his death in 1933. Roberts wrote a novel Corianton (1889), published serially in The Contributor, and based on the story of Corianton, the son of Alma as told in the Book of Mormon. Though melodramatic and overly didactic, the novel has also been regarded as providing deep and useful portrayals of some of the characters. It was later adapted, along with Julia A. MacDonald's A Ship of Hagoth, into a play by Orestes Utah Bean, and it was the inspiration for the 1931 film Corianton: A Story of Unholy Love. Roberts's most important work was a comprehensive treatment of Mormon history, which he began in 1909 as a series of monthly articles for a non Mormon magazine. Roberts repeatedly (and for many years, unsuccessfully) asked church leaders to republish the articles as a multi volume set. Finally, in 1930 the church agreed to publish it during its centennial celebration. The six volume Comprehensive History of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints: Century I (3,459 pages) covered for the first time many late 19th and early 20th century developments. Further, although its viewpoint was "unabashedly Mormon", Roberts "disdained faith promoting myths" and "was a partisan, not an unquestioning apologist." Roberts "frequently took a broader view" of the place of the LDS Church "in the heavenly scheme of things than did some of his colleagues. In 1902 he told the Saints that 'while the Church of Jesus Christ of Latter day Saints is given a prominent part in this great drama of the last days, it is not the only force nor the only means that the Lord has employed to bring to pass those things of which His prophets in ancient times have testified.'" Roberts' theology included belief in "the modern liberal doctrine of man and the optimism of the nineteenth century, and it required a bold, rebellious and spacious mind to grasp its full implication." Roberts hoped that the church would publish his most elaborate theological treatise "The Truth, The Way, The Life", but his attempt to use contemporary scientific theory to bolster Mormon doctrine led, in 1930, to a conflict with Mormon apostle Joseph Fielding Smith, who had been influenced by the writings of young earth creationist George McCready Price. Smith publicly opposed Roberts's quasi evolutionary views in deference to a literal reading of both the Bible and the Latter day Saint scriptures. The controversy was debated before the Quorum of the Twelve Apostles, and it "declared a draw: Neither the existence nor the nonexistence of pre Adamites would constitute church doctrine." "The Truth, The Way, The Life" was not published until 1994.
Мормон кітабының зерттеулері
Робертс Мормон кітабының шындығына куәлік беруді жалғастырғанмен, ол Мормондық діннің негізгі мәтіні Мормон кітабының мәселелерімен күрескен үш зерттеу жазды, олар 1985 жылға дейін жарияланбады. Біріншісі – «Мормон кітабындағы қиындықтар: Зерттеу» атты 141 беттік қолжазба. Ол шіркеу президенті Хебер Дж. Грант жіберген сауал қоюшының бірқатар сұрақтарына жауап ретінде жазылған. Робертс кейбір қиындықтарға жауап бере алмайтынын мойындағаннан кейін, Жоғары Басшылық оларды назарға алмады, сонда Робертс 400-ден астам беттен тұратын «Мормон кітабын зерттеу» атты трактат жазды. Бұл еңбегінде ол Мормон кітабын Итан Смиттың «Еврейлерге қатысты көзқарас» кітабымен салыстырып, олардың арасында маңызды ұқсастықтарды тапты. Соңында Робертс өзінің кеңірек зерттеуінің қысқартылған нұсқасы «Параллель» деп аталатын еңбек жазды, онда екі кітаптың 18 ұқсастығы көрсетілді және ол шебер Джозеф Смит Құдайдың көмегінсіз Мормон кітабын жазған болуы мүмкін деген ойға келді. Мормон тарихшылары бұл қолжазба Робертстің күмәнін көрсете ме, әлде ол қарсы пікірді жақтауға тырысқан ба деп пікірталас жүргізіп келеді. Ол «Мормон кітабын зерттеу» еңбегін шіркеу басшыларына ұсынғанда, «Біздің сеніміміз Мормон кітабына ғана емес, одан да берік, сондықтан оған қарсы айтылатын барлық нәрсеге қорқынышсыз қарай аламыз» деген тұжырым жасады. Алайда Робертс өзінің кейбір материалдарын Жоғары Басшылықтан жасырды. Робертс Қайта Орналастырудың рас екендігі Джозеф Смиттың Мормон кітабы – алтын тақталарға жазылған ежелгі халықтың тарихы деген мәлімдемесінің рас екендігіне байланысты «тұруы немесе құлауы» керек екенін мәлімдеді. Робертс шіркеу басшылары шіркеудің пайда болуы және Мормон кітабындағы ықтимал уақытқа қатысты қателіктер туралы тарихи мәселелерді шешпесе, бұл мәселелер ақырында «шіркеу жастарының сенімін» әлсіретеді деп болжады. Робертс 1933 жылы қайтыс болғанға дейін Мормон кітабының құдайдан келгендігіне сенімін сақтап келді. Бірақ Террил Гивенс жазғандай, «оның академиялық зерттеулерінен кейін жеке сенімі сақталған-сақталмағаны туралы қызу пікірталас туды». Ричард пен Джоан Остлингтің айтуынша, Робертстің зерттеулері, әсіресе 1985 жылы Иллинойс университетінің баспасында жарық көргеннен кейін кеңінен танымал болды, мормон қорғаушылары «жоғары жылдамдықпен жұмыс істеп», «жауаптарды дайындады», себебі «Робертсті сырттан келген немесе Мормонға қарсы деп есептеуге болмады».
Although Roberts continued to testify to the truth of the Book of Mormon, a foundational religious text in Mormonism, he also wrote three studies, unpublished until 1985, that wrestled with Book of Mormon problems. The first, "Book of Mormon Difficulties: A Study," was a 141 page manuscript written in response to a series of questions by an inquirer, referred to Roberts by church president Heber J. Grant. When Roberts confessed that he had no answer for some of the difficulties, and the General Authorities chose to ignore them, Roberts produced "A Book of Mormon Study," a treatise of more than 400 pages. In this work he compared the Book of Mormon to the View of the Hebrews, written by Ethan Smith, and found significant similarities between them. Finally, Roberts wrote "A Parallel," a condensed version of his larger study, which demonstrated eighteen points of similarity between the two books, and in which he reflected that the imaginative Joseph Smith might have written the Book of Mormon without divine assistance. Mormon historians have debated whether the manuscript reflects Roberts's doubts or was a case of his playing the devil's advocate. When he presented "A Book of Mormon Study" to church leaders, he emphasized that he was "taking the position that our faith is not only unshaken but unshakable in the Book of Mormon, and therefore we can look without fear upon all that can be said against it." However, Roberts withheld some of his materials from the general authorities. Roberts asserted that the authenticity of the Restoration must "stand or fall" on the truth of Joseph Smith's claim that the Book of Mormon was the history of an ancient people inscribed on a cache of gold plates; Roberts predicted that if church leaders did not address the historical problems of church origins and possible anachronisms in the Book of Mormon, these problems would eventually undermine "the faith of the Youth of the Church." Roberts continued to affirm his faith in the divine origins of the Book of Mormon until his death in 1933; but as Terryl Givens has written, "a lively debate has emerged over whether his personal conviction really remained intact in the aftermath of his academic investigations." According to Richard and Joan Ostling, when Roberts's study became better known, especially after its publication by the University of Illinois Press in 1985, Mormon apologists "went into high gear" and "churned out responses" because "Roberts could not be dismissed as an outsider or an anti Mormon."
Кейінгі жылдар
1922 жылдан 1927 жылға дейін Робертс Шығыс штаттар миссиясының президенті болып тағайындалды, онда ол мормон миссионерлерін дін таратудың ең тиімді жолдарын үйрету үшін жаңашыл "миссиялық мектеп" құрды. Робертс көп жылдар бойы шіркеудің Жас ерлердің өзара көмектесу қауымдастығының басшысы ретінде де қызмет етті. 1923 жылы Робертс қант диабетінен зардап шегіп, "Мормон кітабының ашылуының жүз жылдығын еске алу" конференциясында құлап қалды. Оған салыстырмалы түрде жаңа инсулин дәрісімен ем жасалды. Нью-Йорктегі серігі, үшінші әйелі қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң Робертс Ютаға оралды; ол 1924 жылдан өліміне дейін Жетідегендердің Бірінші Кеңесінің аға президенті болды. Оның артында он үш баласы және екінші әйелі қалды. Оның соңғы діни сенімдеріне қарамастан, көптеген ғалымдар Бригам Мэдсеннің Робертс "терен бойға сіңген адалдыққа және, ең бастысы, оның ақылы қайда жетелесе де соған ізденуге дайындыққа" ие болғандығы туралы пікірін қабылдайды. Ол өз нанымын қорғағанда кейде өткір болуы мүмкін, бірақ жаңа және нақты дәлелдермен кездескенде өз көзқарасын өзгертуге қабілетті болды. Леонард Аррингтон Робертсты "мормондықтардың ең жоғары интеллектуалдық жетістіктер дәуіріндегі мормон халқының зиялылық көшбасшысы" деп есептейді.
From 1922 to 1927, Roberts was appointed president of the Eastern States Mission, and there he created an innovative "mission school" to teach Mormon missionaries the most effective ways to proselytize. Roberts also served for many years as a leader of the church's Young Men's Mutual Improvement Association. In 1923, Roberts, suffering from diabetes, collapsed at a conference "commemorating the Centennial anniversary of the revealed existence of the Book of Mormon." He was treated with the relatively new drug insulin. A year after the death of his third wife, his companion in New York, Roberts returned to Utah; he was senior president of the First Council of Seventy from 1924 to his death. He was survived by thirteen children and by his second wife. Regardless of his ultimate religious beliefs, most scholars would accept the judgment of Brigham Madsen that Roberts possessed a "deeply embedded integrity, and above all fearless willingness to follow wherever his reason led him. He could be abrasive in his defense of stubbornly held beliefs, but he had the capacity to change his views when confronted with new and persuasive evidence." To Leonard J. Arrington, Roberts was "the intellectual leader of the Mormon people in the era of Mormonism's finest intellectual attainment."