Кіріспе

Кәсіпорынды сенімді басқару, әдетте төлемсіздік салдарынан.

Заң бойынша, ресиверлік – бұл мекеме немесе кәсіпорынның ресиверде ұсталу жағдайы, яғни "басқалардың мүлкіне, оның ішінде материалдық және материалдық емес активтер мен құқықтарға қамқорлық жауапкершілігі берілген" адамда. Бұл әсіресе компания қаржылық міндеттемелерін орындай алмай, төлемсіз деп танылған жағдайларда кездеседі. Ресиверлік – бұл ағылшын канцлерлік соттарында пайда болған әділ сот шарасы, онда жылжымайтын мүлікті қорғау үшін ресиверлер тағайындалған. Ресиверлік сондай-ақ, негізгі адам құқықтары үшін осы агенттіктерге сенеген халыққа қатысты конституциялық немесе заңдық міндеттемелерін орындамаған атқарушы агенттіктердің қызметіне қатысты сот процестеріндегі соңғы шара болып табылады.

Ұлыбритания және кейбір басқа жалпы құқық юрисдикциялары

Әкімшілік басқару – Ұлыбританияда және басқа да белгілі бір ортақ құқық жүйелерінде кредитордың компания активтеріне қатысты кепілдікті күшіне енгізу рәсімі, мақсаты – қамтамасыз етілген борышты қайтару. Бұл бұрын қамтамасыз етілген кредиторлардың ең танымал орындау әдісі болған, бірақ көптеген елдердегі соңғы заңнамалық реформалар оның маңыздылығын едәуір төмендетті. Әкімшілік басқару қарапайым басқарудан компанияның барлық активтері мен қызметі бойынша әкімшілік басқарушы тағайындалатындығымен ерекшеленеді. Бұл әкімшілік басқарушыны әдетте тек айналымды кепілдікті ұстаушы ғана тағайындай алады дегенді білдіреді. Осы ерекше рөліне байланысты, банкроттық заңнама әдетте әкімшілік басқарушыларға кеңірек өкілеттіктер береді, бірақ сонымен қатар кепілсіз кредиторларға тигізетін ықтимал зиянды азайту үшін осы өкілеттіктерді пайдалануды бақылайды. Әдетте, әкімшілік басқарушы – банкроттық мәселелерде мол тәжірибесі бар есепші.

Ұлыбританиядағы банктік басқарудың тарихы

Жалпы құқық сот орындаушысы институтын ұзақ жылдар бойы мойындап келді. Айналып тұратын кепілдіктің дамуымен кредиторлар компанияның бүкіл бизнесіне кепілдік беруге мүмкіндік алды, яғни, компанияның қызметіне айналып тұратын кепілдік беру арқылы. Қауіпсіздік құжаттарында көбінесе кең өкілеттіктер қарастырылған, сондықтан кредитор төлемді тоқтату жағдайында бизнесті дереу, сотқа жүгінбестен өз бақылауына ала алатын. Бүкіл бизнеске тағайындалған сот орындаушысы сот орындаушысы және басқарушы деп аталды. Сот орындаушысы мен басқарушы, әдетте, бизнестің ішкі істеріне қатысты кең өкілеттіктерге ие болды, соның ішінде оны тағайындаған кредиторға ыңғайлы уақытта және шарттарда сату құқығы да бар еді. Сот орындаушысы мен басқарушыны тағайындау өте тиімді құрал болды, бірақ ол кредитор мен қарыз алушы арасындағы шарттың ғана бір бөлігі болып саналды, сондықтан қанағаттандырмайтын жайттар туындады. Қарыз алушының немесе басқа тараптардың сот орындаушысының (әдетте, қауіпсіздік құжаты бойынша қарыз алушының атынан әрекет ететін) іс-қимылдарын тексеруге немесе сот бақылауын сұрауға ешқандай мүмкіндігі болмады. 1980 жылдары Ұлыбританияның банкроттық заңнамасын жалпы қайта қарау Корк есебімен басталды және 1986 жылғы Банкроттық заңымен аяқталды. Ол екі маңызды реформаны ұсынды. Біріншіден, ол сот орындаушысы мен басқарушының құқықтық жағдайын белгіледі: компанияның барлық немесе басым бөлігіне тағайындалған сот орындаушысы енді әкімшілік сот орындаушысы болып саналды және белгілі бір заңдық міндеттемелерге бағынды. Екіншіден, ол "әкімшілік процедурасын" енгізді, бұл әкімшілік сот орындаушылығына балама болып табылады, бірақ кез келген компанияға сот шешімі бойынша, ешқандай кепілдікке тәуелсіз қолжетімді болды. Ұлыбритания Парламенті компаниялар мен кредиторлардың әкімшілік процедураны әкімшілік сот орындаушылығына қарағанда жиі пайдалануын күтті. Алайда, Парламент Банкроттық заңында әкімшілік сот орындаушылығына басымдық беру керектігін мойындады, яғни, айналып тұратын кепілдік иесі әкімшілік процедураны бастауға жасалған кез келген әрекетке қарсы әкімшілік сот орындаушысын тағайындау арқылы тойтарып бере алады. Нәтижесінде, әкімшілік процедура заң шығарушылар күткендей танымал болмады, ал кепілдік иелері кепілдік құқықтарын қорғау үшін әкімшілік сот орындаушыларын тағайындауды қалай берді. Парламент 2002 жылғы Кәсіпкерлік заңында одан да қатаң шаралар қолданды. Әкімшілік процедураны оны көбірек тарту үшін өзгертті, сонымен қатар 2003 жылғы 15 қыркүйектен кейін жасалған кез келген кепілдік бойынша әкімшілік сот орындаушысын тағайындау құқығын тоқтатты (белгілі бір ерекше жағдайларды қоспағанда). Осыған қатысты кез келген әрекет әкімші тағайындау өкілеттігі ретінде қолданылады.

Қазіргі жағдай

Әкімшілік басқарушылық әлі де қазіргі банкроттық тәжірибенің бір бөлігі болып табылады. Бүгін қаржылық қиындыққа тап болған компаниялардың кейбіреулерінде 2003 жылғы 15 қыркүйектен бұрын жасалған кепілдік пакеттері болуы мүмкін, және мұндай жағдай алдағы бірнеше жыл бойы жиі кездесуі ықтимал. Әкімшілік басқарушылыққа рұқсат етілген жағдайларда, оның іске асырылуы маңызды аспекті болып табылады; мысалы, бағалы қағаздар шығаратын немесе инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыратын арнайы мақсаттағы компаниялардың банкроттығын құрылымдау үшін барлық активтерді бақылауға алу мүмкіндігі маңызды. Ұлыбританиядан тыс ортақ құқық жүйесінде әкімшілік басқарушылық кең таралған. Көптеген офшорлық юрисдикциялар банктерге операциялық құрылымдарды ұсынады, себебі олар сол юрисдикцияларда әкімшілік басқарушыны тағайындау құқығын сақтайды. Өзгеше рөліне байланысты, банкроттық заңнамасы әкімшілік басқарушыға қолданылатын банкроттық заң бойынша кең өкілеттіктер береді, бұл әдетте кепілдік шартында берілген өкілеттіктермен бірге жүреді. Дегенмен, мұның кері жағынан, әкімшілік басқарушылар қолданылатын заңнамаға сәйкес басқарушылық мерзіміне қатысты есептерді ұсынуға міндетті.