Кіріспе
АҚШ банкроттық кодексінің бір бөлімі
АҚШ банкроттық кодексінің 11-тарауы (АҚШ кодексінің 11-тарауы) АҚШ банкроттық заңдарына сәйкес қайта ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Мұндай қайта ұйымдастыру, 11-тарау бойынша банкроттық деп аталады, ол кез келген бизнес үшін – корпорация, серіктестік немесе жекеменшік ретінде ұйымдастырылған болса да, сондай-ақ жеке тұлғалар үшін де қолжетімді, бірақ көбінесе оны корпоративтік ұйымдар пайдаланады. 7-тарау, керісінше, тарату банкроттығы процесін реттейді, бірақ тарату 11-тарау бойынша да жүзеге асылуы мүмкін, ал 13-тарау көптеген жеке тұлғалар үшін қайта ұйымдастыру процесін ұсынады.
11-тараудың жалпы көрінісі
Егер кәсіпорын өзінің қарызын төлеуге немесе кредиторларына төлем жасауға шамасы келмесе, кәсіпорынның өзі немесе оның кредиторлары федералды банкроттық сотына 7-тарау немесе 11-тарау бойынша қорғаныс сұрауымен жүгінуге болады. 7-тарауда кәсіпорын қызметін тоқтатады, сенімді тұлға барлық активтерін сатады, содан кейін түскен қаражатты кредиторларға бөліп береді. Қалған сома компанияның иелеріне қайтарылады. 11-тарауда көбінесе қарызкор өзінің бизнесін қарызкор ретінде басқару құқығын сақтайды және соттың бақылауы мен юрисдикциясына бағынады. 11-тарау бойынша банкроттық қарызкор үшін үш нәтижеге әкелуі мүмкін: қайта ұйымдастыру, 7-тарау бойынша банкроттыққа өту немесе іс тоқтатылуы. 11-тарау бойынша қарызкорды қайта ұйымдастыру үшін, қарызкор қайта ұйымдастыру жоспарын ұсынуы (және сот оны бекітуі) керек. Шын мәнінде, бұл жоспар іс бойынша басты мүдделі тараптар, соның ішінде қарызкор мен оның кредиторлары арасындағы келісім болып табылады. Көптеген 11-тарау істері жоспарды бекітуге бағытталған, бірақ мұндай мүмкіндік әрқашан бола бермейді. Егер судья қайта ұйымдастыру жоспарын мақұлдаса және кредиторлар келіссе, онда жоспар бекітіледі. Банкроттық кодекстің 1129-бабы банкроттық соты жоспарды бекіту немесе мақұлдау алдында, сондай-ақ оны іс бойынша барлық тараптар үшін міндетті ету үшін белгілі бір қорытындыларға жетуін талап етеді, ең бастысы – жоспар қолданыстағы заңнамаға сәйкес келуі және адал ниетпен ұсынылғаны. Сот сондай-ақ қайта ұйымдастыру жоспарының іске асырылатындығын анықтауы керек, яғни жоспарда көзделмесе, жоспардан кейін тағы да қайта ұйымдастыру немесе тарату жүргізілмейді. 11-тарау бойынша банкроттық кезінде қарызкор корпорация әдетте қайта капиталдандырылады, нәтижесінде ол банкроттықтан көбірек меншік үлесімен және аз қарызбен шығады, осы процесте қарызкор корпорацияның бір бөлігі қарыздан босатылуы мүмкін. Қай қарыздар босатылатыны және акциялар мен басқа да құқықтар инвесторлардың әртүрлі топтарына қалай бөлінетіні туралы шешімдер көбінесе қайта ұйымдастырылған бизнесті бағалау нәтижелеріне негізделеді. Банкроттық бағалау көбінесе қызу дау тудырады, себебі ол субъективті және іс нәтижесі үшін маңызды. Банкроттықта қолданылатын бағалау әдістері уақыт өте келе өзгеріп отырады, әдетте инвестициялық банкинг, Делавэр корпоративтік құқығы және корпоративтік және академиялық қаржы салаларында қолданылатын әдістерді қадағалайды, бірақ айтарлықтай уақыт айырмасымен.
valuation of the reorganized business. Bankruptcy valuation is often highly contentious because it is both subjective and important to case outcomes. The methods of valuation used in bankruptcy have changed over time, generally tracking methods used in investment banking, Delaware corporate law, and corporate and academic finance, but with a significant time lag.
11-тараудағы қайта ұйымдастырудың ерекшеліктері
11-тарау АҚШ-тағы барлық немесе көпшілік банкроттық рәсімдерінде кездесетін көптеген ерекшеліктерді сақтайды. Ол борышкерлерге қосымша құралдар да ұсынады. Ең маңыздысы, ол сенімдіге борышкердің бизнесін басқаруға өкілеттік береді. 11-тарауда, егер нақты себептермен бөлек сенімді тағайындалмаса, борышкер, иелігіндегі борышкер ретінде, бизнес сенімдісінің қызметін атқарады. 11-тарау борышкерге бизнесін қайта құруға бірнеше мүмкіндіктер береді. Иелігіндегі борышкер, жаңа кредиторларға бизнестің табысына бірінші кезекте басымдық бергені үшін, қолайлы шарттармен қаржыландыру мен несие ала алады. Сот борышкерге келісімшарттарды қабылдамауға және жоюға рұқсат беруі мүмкін. Борышкерлер де бизнеске қарсы басқа да сот процестерінен автоматты тоқтату арқылы қорғалады. Автоматты тоқтату күшінде болғанда, кредиторлар борышкерге қарсы кез келген өндіріп алу әрекеттерінен немесе шаралардан тыйылады, сондай-ақ борышкерге қарсы көптеген сот процестері тоқтатылады немесе банкроттық сотында қаралатынға дейін, немесе бастапқы орнында қайта басталатынға дейін күшіне енбейді. Автоматты түрде тоқтатылмайтын процеске жұбайына немесе ата-анасына қатысты отбасылық даулар жатады. Бұдан өзге, кредиторлар сотқа автоматты тоқтатудан босату туралы өтініш бере алады. Егер бизнес төлемсіз болса, яғни оның қарыздары активтерінен асып түсетін болса және қарызды мерзімі келгенде төлей алмаса, банкроттық қайта құру нәтижесінде компанияның иелері мүлде ештеңеден қағылуы мүмкін; керісінше, иелердің құқықтары мен мүдделері тоқтатылады және компанияның кредиторлары жаңадан қайта ұйымдастырылған компанияның меншігіне ие болады. Барлық кредиторлар сотта тыңдалуға құқылы. Соттың басты міндеті – ұсынылған қайта ұйымдастыру жоспары банкроттық заңнамасына сәйкес келе ме екенін анықтау. Банкроттық соттарда туындаған дау соттың және басқа тараптардың кредиторлар комитетінің мүшелерінен алуға құқығы бар ақпараттың көлеміне қатысты, олар көптеген істерде маңызды рөл атқарады.
11-бөлім бойынша жоспар
11-тарау борышкердің бизнесі немесе жеке мүлігі мен қарыздарын қайта ұйымдастыруға көбінесе әкеледі, бірақ оны тарату механизмі ретінде де қолдануға болады. Борышкерлер банкроттықтың мөлшері мен күрделілігіне байланысты 11-тарау бойынша банкроттықтан бірнеше айдың ішінде немесе бірнеше жылдың ішінде "құтылуы" мүмкін. Банкроттық кодексі осы мақсатқа банкроттық жоспары арқылы жетеді. Борышкерде жоспарды ұсынуға бірінші мүмкіндік болады. Бұл кезең борышкерге 11-тарауға өтініш берген күннен бастап 120 күн ішінде, қандай да бір басқа мүдделі тарап жоспар ұсына алмай тұрып, қайта ұйымдастыру жоспарын ұсынуға мүмкіндік береді. Егер борышкер 120 күндік ерекшелік мерзімінде жоспар ұсынса, ұсынылған жоспарды бекітуге мүмкіндік беру үшін 11-тарауға өтініш берген күннен бастап 180 күндік ерекшелік мерзімі беріледі. Мүдделі кредиторлар содан кейін жоспарға дауыс береді.
Бекіту
Егер судья қайта ұйымдастыру жоспарын мақұлдаса және кредиторлардың барлығы келіссе, онда жоспарды бекітуге болады. Егер кредиторлардың кем дегенде бір тобы қарсылық білдіріп, жоспарға қарсы дауыс берсе, талаптар орындалса, жоспар бәрібір бекітілуі мүмкін. Кредиторлардың қарсылығын жеңіп растау үшін жоспар осы топтағы кредиторларды кемсітпеуі керек, сондай-ақ жоспар осы топқа әділ және теңдестірілген болып танылуы тиіс. Бекітілгеннен кейін жоспар міндетті күшке енеді және жоспардың мерзімі ішінде бизнестің қарыздары мен қызметін регламенттейді. Егер жоспарды бекіту мүмкін болмаса, сот істі 7-тарау бойынша тарату процедурасына ауыстыруы мүмкін немесе кредиторлар мен мүліктің мүддесінде болған жағдайда, істі тоқтатып, банкротқа дейінгі жағдайға қайтаруы мүмкін. Іс тоқтатылса, кредиторлар өз талаптарын қанағаттандыру үшін банкроттық емес заңнамаға жүгінеді. Растау отырысына өту үшін банкрот соты ақпараттық мәлімдемені мақұлдауы керек. Ақпараттық мәлімдеме мақұлданғаннан кейін, жоспарды ұсынған тұлға кредиторлардың топтарынан дауыс жинайды. Дауыс жинау – кредиторлардың ұсынылған жоспарды мақұлдау үшін дауыс беру процесі. Кредиторлар дауыс беруден бас тартса немесе қатыспаса, бұл процесс қиынға соғуы мүмкін. Мұндай жағдайда жоспарды ұсынған тұлға дауыс жинау жөніндегі күш-жігерін немесе жоспардың өзін өзгерте алады. Жоспарды растау алдында өзгертуге болады, егер өзгертілген жоспар 11-тараудың барлық талаптарына сәйкес келсе. 11-тарау бойынша іс әдетте үш нәтижеге әкеледі: қайта ұйымдастыру, 7-тарау бойынша таратуға ауысу немесе тоқтату. 11-тарау бойынша борышкер қайта ұйымдастырылуы үшін қайта ұйымдастыру жоспарын ұсынуы (және сот оны мақұлдауы) керек. Қысқасы, жоспар – борышкер мен кредиторларының ішіндегі негізгі мүдделі тараптар арасындағы келісім. Көптеген 11-тарау істері жоспарды мақұлдауға бағытталған, бірақ бұл әрқашан мүмкін болмайды. Банкроттық кодекстің 1121(b) бабында борышкер ғана қайта ұйымдастыру жоспарын ұсына алатын белгілі бір мерзім қарастырылған. Бұл мерзім төлем туралы бұйрық шыққан күннен бастап 120 күнге созылады, ал егер борышкер алғашқы 120 күн ішінде жоспар ұсынса, жоспарды қабылдау үшін талаптар мен мүдделердің иелеріне уақыт беру үшін төлем туралы бұйрықтан кейін 180 күнге дейін мерзім ұзартылады. Ең маңыздысы, банкрот соты жоспарды (а) қолданыстағы заңнамаға сәйкес екенін және (б) жақсы ниетпен ұсынылғанын анықтауы керек. Сонымен қатар, сот жоспардың "іске аспайтынын" анықтауы керек, яғни жоспарды мақұлдау кейіннен таратуға әкелмейтініне көз жеткізуі керек. Жоспар борышкердің тиімді күніне дейін көптеген әкімшілік және басымдық талаптарды (қамтамасыз етілмеген талаптарға қарағанда басымдық талаптарды) төлей алатынын қамтамасыз етуі керек.
Автоматты түрде тоқтату
11-тарау бойынша берілген өтініштер, басқа банкроттық түрлері сияқты, 362-баптың автоматты тоқтатуын қолданады. Автоматты тоқтату барлық кредиторлардың өндіріп алу әрекеттерін тоқтатуды талап етеді және көптеген өтініштен кейінгі қарыз өндіріп алу әрекеттерін жарамсыз немесе жойылған деп есептейді. Кейбір жағдайларда, кейбір кредиторлар немесе АҚШ-тың сенімділік басқарушысы соттан істі 7-тарау бойынша таратуға айналдыруды немесе борышкердің бизнесін басқару үшін сенімді тағайындауды сұрауға құқылы. Егер осы әрекеттердің бірі барлық кредиторлардың мүддесіне орай келсе, сот 7-тарауға көшу туралы өтінішті немесе сенімді тағайындауды мақұлдайды. Кейде компания 11-тарау бойынша таратылуы мүмкін (мысалы, 363-бап бойынша сату арқылы), онда бұрынғы басқару бөлімдерді немесе басқа активтерді 7-тарау бойынша таратуға қарағанда жоғары бағамен сатуға көмектесе алады. Банкроттық кодекстің 362-бабының (d) тармақшасы сотқа автоматты тоқтатуды тоқтатуға, жоюға немесе өзгертуге құқық береді, бұл борышкердің, оның мүлкінің, кредиторлардың және басқа да мүдделі тараптардың мүдделерін теңестіру үшін қажет немесе орынды болуы мүмкін, сондай-ақ банкроттық сотына жағдайдың ерекшеліктеріне қарай икемділік береді. Автоматты тоқтатудан босату әдетте өтініш арқылы жүзеге асырылады және қарсылық білдірілген жағдайда, 9014-банкроттық ережеге сәйкес даулы мәселе ретінде қарастырылады. Автоматты тоқтатудан босатуды сұрайтын тарап 28 U.S.C.A. § 1930(b) тармақшасында белгіленген арыз ақысын төлеуге міндетті. 2002 жылдан бері АҚШ-тың барлық ірі әуе компаниялары 11-тарау бойынша банкроттыққа өтініш берді. Екі жылдың ішінде (2002–2004) US Airways екі рет банкроттыққа өтініш берді, нәтижесінде AFL–CIO, ұшқыштар одағы және басқа да әуекомпания қызметкерлері 11-тарау ережелері АҚШ-ты корпоратократияға айналдыруға көмектескенін мәлімдеді. Банкроттық кодекстің 365-бабына сәйкес, сенімділік басқарушысы немесе борышкер соттың келісімімен атқарушылық келісімшарттарды және мерзімі өтпеген жалға алу шарттарын қабылдауға немесе қабылдамауға құқылы. Сенімділік басқарушысы немесе борышкер атқарушылық келісімшартты толығымен қабылдауы немесе қабылдамауы керек, егер оның бір бөлігі бөлек қарастырылса ғана. Сенімділік басқарушысы немесе борышкер әдетте қайта ұйымдастырылған бизнесті жүргізу үшін қажет болса немесе оны пайдамен сатуға немесе беруге болатын болса, келісімшартты немесе жалға алуды қабылдайды. Сенімділік басқарушысы немесе борышкер әдетте келісімшартты немесе жалға алуды қабылдамайды, осы міндеттемелерді орындамаудан туындаған зиянды талаптарды банкроттыққа дейінгі талапқа айналдыру үшін. Кейбір жағдайларда, бас тарту келісімшарттың қарсы тарапы борышкерге талап ететін зиянды өтеу мөлшерін шектеуі мүмкін. Кепілдікпен қамтамасыз етілген кредиторлар – борышкердің мүлкіне кепілдік немесе кепілдік құқығы бар кредиторлар – кепілдіксіз кредиторлардан бұрын төленеді. Кепілдіксіз кредиторлардың талаптары § 507 бойынша басымдыққа ие. Мысалы, өнім жеткізушілердің немесе компания қызметкерлерінің талаптары басқа кепілдіксіз кредиторларға төленбестен бұрын төленуі мүмкін. Әрбір басымдық деңгейі келесі төменгі басымдық деңгейі төлем ала алмас бұрын толығымен төленуі тиіс.
1110-бөлім
1110-бапта, әдетте, әуе кемесіне қатысты кепілдік құқығы бар тарапқа, әуе компаниясы барлық бұзушылықтарды жоймаса, банкроттық іс қозғалғаннан кейін 60 күн ішінде жабдықты иелігіне алу құқығы беріледі. Нақтырақ айтқанда, кредитордың кепілдікпен қамтамасыздалған жабдықты иелігіне алу құқығына Банкроттық кодекстің автоматты тоқтату шаралары кедергі келтірмейді.
V кіші бөлім
2019 жылдың тамызында 2019 жылғы Шағын бизнес қайта ұйымдастыру туралы заң ("SBRA") Банкроттық кодекстің 11-тарауына V кіші тарауды қосты. 2020 жылдың ақпан айында күшіне енген V кіші тарауы шағын бизнес борышкерлері үшін ғана арналған, банкроттық рәсімдерді жеделдету және шағын бизнес банкроттығын экономикалық тұрғыдан шешу мақсатында жасалған. V кіші тарауы дәстүрлі 11-тараудың көптеген артықшылықтарын сақтайды, бірақ қажетсіз процессуалдық жүктемелер мен шығындардан құтылады. Ол борышкердің сәтті қайта ұйымдастыру туралы келіссөздер жүргізу мүмкіндігін арттыруға, бизнестің бақылауын сақтауға, қадағалауды күшейтуге және жылдам қайта ұйымдастыруды қамтамасыз етуге бағытталған. V кіші тарауы дәстүрлі 11-тараудан бірнеше маңызды жағынан ерекшеленеді: ол тек "шағын бизнес борышкеріне" (Банкроттық кодексте белгіленгендей) арналған, сондықтан қайта ұйымдастыру жоспарын тек борышкер ғана ұсына алады. SBRA АҚШ сенімдігінен әрбір V кіші тарауына "V кіші тарауының сенімдісін" тағайындауды талап етеді, ол мүліктің қаражатын қадағалау және бақылау үшін, сондай-ақ келісімді жоспарды әзірлеуге көмектеседі. Бұған қоса, кепілсіз кредиторлардың ресми комитетін автоматты түрде тағайындау және АҚШ сенімдігіне әдетте төленетін төрт ай сайынғы жарналарды жояды. Ең маңыздысы, V кіші тарауы шағын бизнес иесіне қайта ұйымдастыру жоспары әділ емес кемсітуді қамтамаса және әрбір талап немесе мүдде класына қатысты әділ болса, бизнестегі өз үлесін сақтап қалуға мүмкіндік береді.
Қарастырылатын мәселелер
Реорганизация және сот процесі тым ұзаққа созылуы мүмкін, бұл сәтті нәтижеге жету мүмкіндігін шектейді, ал экономикалық төмендеу кезінде дебитордың өзіне қаржыландыру жеткіліксіз болуы мүмкін. Борышкер мен кредиторлары арасындағы алдын ала жоспарланған және келісілген тәсіл (кейде алдын ала дайындалған банкроттық деп аталады) қажетті нәтижеге қол жеткізуге көмектеседі. 11-тарау бойынша қайта ұйымдастырудан өтетін компания соттың "қорғауында" жұмыс істейді, одан шыққанға дейін. Мысалы, АҚШ-тағы әуе тасымалы саласын қарастырайық; 2006 жылы саланың жартысынан астамы 11-тарауға кірген әуе компанияларының үлесіне тиді. Бұл әуе компаниялары қарыз төлемдерін тоқтатып, бұрынғы еңбек келісімшарттарын бұзып, маршруттарды кеңейтуге немесе бәсекелестермен баға соғысына қарсы тұруға қажетті қаражатты босата алды – барлығы банкроттық сотының келісімімен. Кредиторлардың кепілдік құқықтарын жүзеге асыруға кедері келтірудің салдары туралы зерттеулер әртүрлі нәтижелерге келеді.
Жиілігі
1991 жылдан 2003 жылға дейін 11-тарау бойынша банкроттық істер 60%-ға азайды. 2007 жылғы бір зерттеуде бұл бизнестердің федералдық банкроттық рәсімдерінің, соның ішінде 11-тараудың орнына, штаттық заңнама бойынша банкроттыққа ұқсас рәсімдерге көшкенінен болған деп көрсетілді. Зерттеуде айтылғандай, штаттық заңнама бойынша төлем қабілетсіздік рәсімдері қазіргі уақытта жылдам, арзан және құпиялы, ал кейбір штаттар тіпті сотқа жүгінуді қажет етпейді. Алайда, 2005 жылғы зерттеу
Компания Тіркеу күні Тіркеуге дейінгі жалпы активтер 2012 жылға түзетілген активтер Сот ауданы Lehman Brothers Holdings Inc. # 2008 09 15 $639,063,000,800 $ NY S Washington Mutual # 2008 09 26 $327,913,000,000 $ DE Worldcom Inc. 2002 07 21 $103,914,000,000 $ NY S General Motors Corporation 2009 06 01 $82,300,000,000 $ NY S CIT Group 2009 11 01 $71,019,200,000 $ NY S Enron Corp. #‡ 2001 12 02 $63,392,000,000 $ NY S Conseco, Inc. 2002 12 18 $61,392,000,000 $ IL N MF Global # 2011 10 31 $41,000,000,000 $ NY S Chrysler LLC 2009 04 30 $39,300,000,000 $ NY S Texaco, Inc. 1987 04 12 $35,892,000,000 $ NY S Financial Corp. of America 1988 09 09 $33,864,000,000 $ CA C Penn Central Transportation Company # 1970 06 21 $7,000,000,000 $ PA S Refco Inc. # 2005 10 17 $33,333,172,000 $ NY S Global Crossing Ltd. 2002 01 28 $30,185,000,000 $ NY S Pacific Gas and Electric Co. 2001 04 06 $29,770,000,000 $ CA N UAL Corp. 2002 12 09 $25,197,000,000 $ IL N Delta Air Lines, Inc. 2005 09 14 $21,801,000,000 $ NY S Delphi Corporation, Inc. 2005 10 08 $22,000,000,000 $ NY S
Enron, Lehman Brothers, MF Global және Refco компаниялары қызметін тоқтатты, ал қалғандары басқа сатып алушылармен біріктірілді немесе ұқсас атаумен жаңа компания ретінде қайта құрылды. ‡ Enron активтері 2001 жылдың 11 қарашасында ұсынылған 10 Q есебінен алынды. Компания 11-тарау бойынша өтініш берген кезде жылдық қаржылық есептерді қарап шығу үстінде екенін хабарлады.