Кіріспе

Заңсыз пайдалану немесе сенім білдірілген тұлғаның қаражатты жымқыруы

Қаржылық және құқықтық қолданыста, заңсыз пайдалану – өзіне сеніп тапсырылған қаражатты заңсыз игеруі; сондай-ақ, заңсыз пайдалану актісі немесе оның бір мысалы. АҚШ банкроттық кодексі бұл терминді банкроттық істе өтеуге жатпайтын белгілі бір борыштың себебін анықтау үшін қолданады. 2013 жылы АҚШ Жоғарғы Соты бұл мәселені қарастырып, АҚШ банкроттық кодексіндегі «заңсыз пайдалану» үшін «қасақана жасалған әрекет, яғни тиісті сенімгерлік міндеттердің бұрмаланған сипаты туралы білу немесе оған қатысты өте бейжайлық таныту» туралы дәлелдемелерді ұсыну қажет екенін мәлімдеді. Есептеу терминологиясында, әсіресе аудит саласында, заңсыз пайдалану – корпорацияның қызметкерлері немесе лауазымды тұлғаларының активтерді заңсыз игеруі немесе ұрлауы. Заңсыз пайдалану борышкердің сенімгерлік өкілдік құқығын пайдалана отырып, заңға қарсы әрекет жасаған жағдайында орын алады. Заңсыз пайдаланудың классикалық мысалы – сенімгерлік қорларды ойсыз инвестициялау және ақшаны жоғалту. Егер иегер сенімгерге қарсы сот шешімін жеңіп алса және сенімгер банкротқа ұшыраса, борыш (сот шешімі) банкроттық істе өтеуге жатпайды, себебі борыш заңсыз пайдалану салдарынан туындаған. Мысалы, борышкер сенімгерлік өкілдік құқығымен әрекет еткен жағдайда заңсыз пайдалануға жол беріледі. Заңсыз пайдалану құрамындағы әрекеттің кінәлілік деңгейі қарапайым немқұрайлылықтан жоғары болуы керек, бірақ ол әдеттегі құқық бойынша «алаяқтық» деңгейіне жете бермейді. Заңсыз пайдалану саналы әрекеттерді немесе өте бейжайлықты талап етеді. Бұл термин банкроттықтан басқа сот ісінде де қолданылады, ол жалпы алғанда, қаражатты жымқыруға қатысты. Ол көбінесе жылжымайтын мүлікті сақтандыру бизнесінде қолданылады. Сақтандыру агенті сақтандырылған мәмілелерді жабуға арналған қаражатты заңсыз пайдаланса, ол заңсыз пайдалануға қатысқан деп есептеледі. Көптеген сақтандыру компанияларының өздерінің «заңсыз пайдалану бөлімдері» бар. Кейде, тіпті бұл ақшаны өңдеудегі қателік деп мәлімделген жағдайда да, 2 фунт пен центтен аз сомада заңсыз пайдалану анықталады.

Этимология

Термин латын тілінен шыққан және de "алшақтату" + falx "орақ" + atio "әрекет", сондықтан сөзбе-сөз "орақпен кесу" деп талданады. Сондай-ақ "defalcate" етістігі де бар.