Кіріспе

Көпұлтты сыра және сусындар компаниясы

SABMiller plc – 10 қазан 2016 жылға дейін Англияның Лондон қаласының шетінде орналасқан, Оңтүстік Африкалық көпұлтты сыра және сусындар компаниясы болды, сол күні ол AB InBev компаниясымен сатып алынды. Бұл компания кірістері бойынша әлемдегі екінші ірі сыра өндірушісі (Anheuser Busch InBev-тен кейін) және Coca-Cola-ның ірі бөтелкелеушісі болды. Оның брендтеріне Foster's, Miller және Pilsner Urquell кірді. SABMiller 1895 жылы Йоханнесбург маңындағы шахтерлер мен іздеушілердің өсіп келе жатқан нарығын қамтамасыз ету үшін South African Breweries ретінде құрылған. Екі жылдан кейін ол Йоханнесбург қор биржасына тіркелген алғашқы өнеркәсіптік компания болды. 1990 жылдардың басынан бастап компания халықаралық деңгейде кеңейіп, дамып келе жатқан және дамыған нарықтарда бірнеше сатып алулар жасады. 1999 жылы ол Ұлыбританияда орналасқан SAB plc жаңа холдинг компаниясын құрды және өзінің негізгі тізімін Лондонға көшірді. 2002 жылдың мамырында SAB plc Miller Brewing компаниясын сатып алып, SABMiller plc компаниясын құрды. 10 қазан 2016 жылы Anheuser Busch InBev компаниясының SABMiller компаниясын сатып алуы SABMiller атауының корпоративтік қолданысын тоқтатты; бұл ұйым Anheuser Busch InBev SA/NV компаниясының бизнес бөлімшесіне айналды. Anheuser Busch InBev SA/NV (қысқаша AB InBev) Брюссель қор биржасында ABI, Нью-Йорк қор биржасында BUD және Йоханнесбург нарығында ANH таңбаларымен сауда-саттыққа кірісті. SABMiller әлемдік қор нарықтарында сауда-саттық жүргізуді тоқтатты.

Компания MillerCoors сыра компаниясындағы үлесін Molson Coors компаниясына өткізді. 21 желтоқсан 2016 жылы компания бұрынғы SABMiller Ltd. бизнесін Шығыс Еуропада Asahi Breweries компаниясына сату туралы келісімге келді. AB InBev бұған дейін Grolsch Brewery, Peroni Brewery және Meantime Brewery компанияларын Asahi компаниясына сату туралы келісімге келді; бұл келісім 12 қазан 2016 жылы жабылды. Сол күні SABMiller компаниясының әлемдегі ең ірі сыра бренді Snow beer компаниясының 49 пайызын China Resources Enterprise компаниясына сату да аяқталды. Anheuser Busch InBev SA/NV сонымен қатар Coca-Cola компаниясына Coca-Cola-ны бөтелкелеп, таратумен айналысатын SABMiller-дің еншілес компаниясының көп бөлігін сатуда. Бұл аймақтар: Замбия, Зимбабве, Ботсвана, Свазиленд, Лесото, Сальвадор және Гондурас. SABMiller-дің еншілес компаниялары болған South African Breweries және Carlton & United Brewing сияқты компаниялар, SABMiller Anheuser Busch InBev SA/NV компаниясы сатып алғаннан кейін сатылмаған, қазір AB InBev-тің еншілес компаниялары болып табылады. CUB 2020 жылдың шілдесінде Asahi компаниясына сатылды.

Сатып алудың алдындағы тарих

Компанияның тарихы 1895 жылы Оңтүстік Африкада Оңтүстік Африка сыра зауыттарының (South African Breweries) құрылуына дейін жетеді. Онша жыл бойы Оңтүстік Африка сыра зауыттарының қызметі көбінесе Оңтүстік Африкамен шектелді, онда ол Оңтүстік Африкадағы апартеид кезеңінде нарықта үстемдік орнатып, 1990 жылға дейін сонда жұмыс істеді, содан кейін Еуропаға инвестициялауды бастады. 1999 жылы Лондон қор биржасында тіркелгеннен кейін және 2011 жылдың қыркүйегінде Foster's директорлар кеңесі компанияны 9,9 миллиард австралиялық долларға (10,2 миллиард АҚШ доллары; 6,5 миллиард фунт стерлинг) бағалаған сатып алу ұсынысын қабылдады. Келісім 2011 жылдың соңында аяқталды, бірақ Ұлыбритания мен Еуропадағы Foster's лагер сыра бренді одан тыс қалды, ол Heineken компаниясына тиесілі. 2011 жылдың қарашасында SABMiller Африкада Impala Cervejas компаниясын іске қосты, бұл коммерциялық өндірістегі алғашқы касава сырасы болды, дегенмен африкалықтар ұрпақтар бойы үйде касава сырасын жасап келген. Дәмі "біршама ащы, біршама қышқыл, тәтті емес" деп сипатталады. 2013 жылы компания зиянды ішімдіктерді азайту бойынша өндірушілердің міндеттемелеріне қосылып, алкоголь өндірушілердің алдың қатарлыларымен бірге жұмыс істеді. 2014 жылдың шілдесінде компания казино және қонақ үй тобы Tsogo Sun Holdings Limited-тегі 39,6 пайыздық үлесін институционалдық акцияларды орналастыру және Tsogo Sun-нан ішінара қайта сатып алу арқылы сатуға ниеттенгенін хабарлады. SABMiller-дің сол кездегі үлесінің құны шамамен 11,7 миллиард ранд (1,09 миллиард АҚШ доллары) болды. 2014 жылдың қыркүйегінде компания голландтық бәсекелес Heineken International компаниясының бақылау үлесін сатып алуға сәтсіз тырысты, Bloomberg бұл SABMiller-дің Anheuser Busch InBev компаниясынан болатын мүмкін сатып алудан өзін қорғау стратегиясының бір бөлігі болғанын мәлімдеді. 2014 жылдың 27 қарашасында SABMiller, The Coca-Cola Company және Gutsche Family Investments компаниялары Оңтүстік және Шығыс Африкадағы алкогольсіз дайын сусындар бизнесінің бөтелкелеу операцияларын біріктіруге келіскені туралы хабарланды. Жаңа бөтелкелеуші компания – Coca-Cola Beverages Africa, Африкадағы Coca-Cola сусындарының шамамен 40 пайызын құрайтын 12 жоғары өсімді елге қызмет көрсетеді. SABMiller ұсынылып отырған кәсіпорында 57 пайыз үлеске ие болады. 2015 жылдың мамырында SABMiller британдық сыра зауыты Meantime Brewing компаниясын белгісіз сомаға сатып алатынын мәлімдеді.

Африка және Азия (оның ішінде Оңтүстік Африка)

SABMiller Африкадағы сыра қайнату операциялары 31 елді қамтыды. Қытайда топтың ұлттық бренді – Snow сырасы, China Resources Enterprise Limited компаниясымен серіктестікте өндірілді, SABMiller-ге 49% тиесілі болды; бұл Қытайда көлем бойынша жетекші бренд еді. AB InBev SAB Miller-ді сатып алуға келіспес бұрын, Snow компаниясындағы үлесін China Resources Beer (Holdings) Co компаниясына 1,6 миллиард долларға сатуға келісім берді, бұл реттеушілердің талабын орындау үшін жасалды. Аталған мәміле 2016 жылдың 12 қазанында аяқталды. Жұмсақ сусындар бөлімі Африкада The Coca-Cola Company үшін ірі өнім өндіруші болды, алайда Замбия, Зимбабве, Ботсвана, Свазиленд және Лесотодағы операциялар 2016 жылдың соңында Coca-Cola Company-ға сатылды.

Австралия

2011 жылдың қыркүйегінде Foster's Group басқармасы SABMiller компаниясының сатып алу ұсынысын қабылдады, бұл компанияны 9,9 млрд австралиялық долларға (10,2 млрд АҚШ доллары; 6,5 млрд фунт стерлинг) бағалады. SABMiller компаниясын сатып алғаннан кейін Anheuser Busch InBev SA/NV 2016 жылдың 21 желтоқсанында бұрынғы SABMiller Ltd компаниясының Польша, Чехия, Словакия, Венгрия және Румыниядағы бизнесін Asahi компаниясына 7,8 млрд АҚШ долларына сатуға келісті. Келісімге Pilsner Urquell, Tyskie, Lech, Dreher, Ursus, Timisoreana сияқты танымал брендтер кіреді. Сатуға кіретін пиво зауыттары Pilsner Urquell, Kompania Piwowarska, Ursus, Topvar және Dreher болып табылады.

Салық салу

2010 жылдың қарашасында ActionAid қайырымдылық ұйымы SABMiller компаниясы бес африкалық елде – Гана, Мозамбик, Танзания, Оңтүстік Африка және Замбияда, сондай-ақ Үндістанда шамамен 20 миллион фунт стерлинг көлеміндегі корпоративтік салықтан жалтарған деген күдік таратты. SABMiller бұл айыптауларды жоққа шығарды. 2015 жылдың қазан айында Financial Times SABMiller және Африкада жұмыс істейтін басқа да көпұлтты компаниялардың іс-әрекеттерін "тоналғандар" деп атады. Мәселе трансферттік бағалауда, яғни тауарлар мен қызметтерді компания тобының басқа бөлімшесіне, басқа елде беруде жатыр.

Жоғары басшылар мен директорлар кеңесі

SABMiller компаниясы 2016 жылдың 10 қазанында сатып алынып, Anheuser Busch InBev SA/NV компаниясының толық меншігіндегі бизнес бөліміне айналғандықтан, бұл бұрынғы компанияның басқару тобы мен директорлар кеңесіне мұқтаждық болмады. 2017 жылдың тамызында Anheuser Busch Inbev SAB South Africa компаниясының сол кездегі бас директоры Маурисио Лейва жаңа құрылған 18 мүшелік тұрақты басқармада Anheuser Busch Inbev SA/NV компаниясының жалғыз SABMiller атқарушы директоры болады деп хабарлады. Лейва Anheuser Busch Inbev SA/NV компаниясында Орталық Америка аймағының президенті болады. Жаңалықтарда "SABMiller атқару комитетінің үш мүшесі – бас кеңесші Джон Дэвидсон, адам ресурстарын басқарушы Иоганн Нель және Африка бойынша директоры Марк Боуман тек алты айлық өтпелі кезеңде ғана қызмет етеді" делінген.