Кіріспе
Византиялықтар мен крестшілердің қатарына тартылғандар. Крест жорықтары кезінде туркополилер (сондай-ақ "turcoples" немесе "turcopoli"; грекше τουρκόπουλοι, сөзбе-сөз "түрік балалары") Византия империясы мен крестшілер мемлекеттері қолданған жергілікті атты садақшылар мен жеңіл атты әскерлер болды. Осы қосымша әскерлердің басшысы Түркополиер деп аталды, бұл атақ кейіннен Родос және Мальтаның жағалау қорғауын басқаратын Темплиерлер ордені мен Иерусалимдегі Сен-Жон госпитальдық орденінің жоғары шенді офицеріне берілді. Екі әскери орденнен өзге, Иерусалим Корольдігінің әскері де бас Түркополиердің басшылығымен корольдің туркополиерлерін пайдаланды.
During the period of the Crusades, turcopoles (also "turcoples" or "turcopoli"; from the τουρκόπουλοι, literally "sons of Turks") were locally recruited mounted archers and light cavalry employed by the Byzantine Empire and the Crusader states. A leader of these auxiliaries was designated as Turcopolier, a title subsequently given to a senior officer in the Knights Templars and the Order of the Hospital of St John of Jerusalem, in charge of the coastal defences of Rhodes and Malta. In addition to the two Military Orders, the army of the Kingdom of Jerusalem employed king's turcoples under the direction of a Grand Turcopolier.
Византиялық шығу тегі
Крестшілер түркіполдермен алғаш рет Бірінші крест жорығы кезінде Византия армиясында кездесті. Бұл қосымша әскерлер Византиялық және түрік текті адамдардың араласуынан пайда болған. Раймонд Агилер оларды түркіполдер деп атау себебінің, олардың түріктермен бірге өскені немесе әкелері түрік, ал аналары христиан болғандығымен байланысты екенін жазады. Альберт Эксский олардың әкелері түрік, ал аналары грек болғанын айтады. 12 ғасырдан бастап, түріктер сияқты соғысқан түрік емес адамдар да түркіполдер қатарына енгенін көрсететін деректер бар. Мысалы, 14 ғасырда Каталондық компанияда жұмыс істеген түркіполдердің арасында түріктер сияқты шаштарын қырқып, осы лауазымда жұмыс істеу үшін осындай көрініс қабылдаған гректер де болды. Термин семантикалық өзгеріске ұшырап, этникалық шығу тегіне қарамастан, көбінесе садақпен қаруланған жеңіл атты әскерге дейін мағынасын кеңейтті. Сириялық жасақтар, түркіполдер деп аталса да, аталмаса да, Оутремердегі франктар басқарған жаяу әскердің көп бөлігін құрады деген дерек жоқ, бірақ олардың Раймонд де Сен-Жилл басшылығымен Триполи қамалына қатысқандығы туралы нақты мәліметтер бар. Крестшілер мемлекеттерінде жұмыс істеген түркіполдер міндетті түрде түрік немесе аралас нәсілді жалдамалылар болмады, бірақ олардың көпшілігі христиандығына өткен Сәлжүктерден немесе крестшілер билігіндегі Сирияның шығыс православиелік христиандарынан алынған болуы мүмкін. 12 ғасырдың екінші жартысында түркіполдердің жеке есімдерінің тізімінде олардың арасында Сирияда туған франктар (пуляндар) және еуропалық франктар да болғанын көрсетеді. Жергілікті христиандар мен исламнан христиандығына өткендерден басқа, Оутремердегі түркіполдерге әр түрлі уақытта батыстан келген, атты садақшылар ретінде қызмет етуге дайындықтан өткен жасақтар да кірген болуы мүмкін.
Жабдық
Қасиетті жерде туркополдар рыцарьлар мен сержанттарға қарағанда жеңіл қаруланған, олар жылдамдығымен көзге түсетін мұсылман әскерлеріне қарсы күресу үшін найза мен садақ қолданған. Туркополдар жеңіл атты әскер ретінде шабуылшылар, барлаушылар және атты садақшылар қызметін атқарды, кейде франк рыцарьлары мен сержанттарына көмек ретінде шайқасқа екінші қатарда қатысты. Туркополдардың жылқылары батыстық атты әскерлердің жылқыларынан жеңіл және жылдам болды, ал олардың қару-жарағы да әлдеқайда жеңіл болды. Көбінесе бұл тек тігілген акетон немесе жеңіл күртеше және конустық болат дулығадан тұратын. Госпитальерлердің ережелері әскери орден рыцарьларының ауыр соғыс жабдықтары мен олармен бірге қызмет ететін сириялық туркополдарға берілетін "түрік жабдықтары" арасында нақты айырма жасады.
Әскери бұйрықтар бойынша жұмысқа алу
Түркополдар Аутремердің зайырлы әскерлерінде де, әскери ордендер қатарында да қызмет етті. Әскери ордендерде түркополдар франк сержанттарынан төмен дәрежеде болды және түрлі шектеулерге тап болды. Мысалы, тамплиерлер мен госпиталиерлердің басқа атты әскерлерінен бөлек үстелде тамақтандыруға міндетті болды. Соғыс ордендерінің жалақысыз бауырлары мен сержанттарынан өзгеше, түркополдар жалақы алатын жауынгерлер еді.
Қаржыландыру
Аутремердегі христиан мемлекеттерінің мәңгілік проблемасы – франк сарбаздарының, аттарының және қару-жарағының жеткіліксіз саны болатын. Бұл кемшілік белгілі бір деңгейде жергілікті түркілерді, олар өздерінің аттарында шабандоздар болып жүріп, қарсыластарының қару-жарағын қолданатын түркілерді жұмысқа алып, толықтырылды. Түркопольдердің арасындағы жалдамалы әскерге жалақы төлеу шығыны – Еуропадан крестонос мемлекеттеріне үнемі ақшалай көмектер жіберілуінің басты себептерінің бірі еді.
Хаттин шайқасы
1187 жылы Хаттин шайқасында жеңілген христиан әскерінің құрамында 4000 түркополь болғаны туралы «Иерусалим Корольдігінің тарихы» кітабында жазылған. Алайда, тарихшы Стивен Рансиман бұл санды артық көріп, мұсылман жеңіл атты әскерінің түркопольдерден жақсы қаруланғанын айтады. Хаттинде тұтқындалған түркопольдер, діннен тайғандар ретінде қарастырылып, Саладиннің бұйрығымен жазаландырылған болуы мүмкін.
Кейінгі тарих
Мамлюктер түркополдарды сатқындық жасаған және дінінен безген деп есептеп, қолға түскендерін өлтірді. Акры қаласы құлағаннан кейін аман қалған түркополдар әскери бұйрықтармен қасиетті жерден шығып, Кипрде Храмдықтармен бірге, ал Родос және Мальтада Госпитальдықтармен бірге қоныстанды. Тевтон ордені де өздерінің жеңіл атты әскерін "Түркополен" деп атады.
Түркімен және қызметшілер
Түркополдердің өздерінің түркополиерлер деп аталатын басшылары болды, олар кем дегенде шайқаста қарапайым сержанттардан жоғары тұрды. Темплиерлер орденінің жоғары лауазымды тұлғаларының арасында Орденнің шығысында жалдаған жалдамалы атты әскеріне және сержант бауырларына қолбасшылық еткен түркополиер болды. Ғибадатхана Бас ұстазының жеке қызметкерлерінің құрамында түркопол болды, ол мүмкін аудармашы немесе жеке көмекші болған. Госпитальдерлер өздерінің құрылымына түркополиерді қосты, ол бастапқыда сержант бауыр болған, бірақ 1303 жылы Орталық Монастырдың аға лауазымына ие болды. Франческо Балби (1568) Сент-Джон орденінің ағылшын "тіліндегі" жетекшісі орденнің түркополиері болғанын, сондай-ақ Родос және Мальтаның жағалау қорғанысын басқарғанын хабарлайды.