Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Желкендерді басқаратын сызықтар
Lines that control sails
Желкендік сызықтар – бұл желкенді кемеде желкендерді көтеру, түсіру, пішімдеу және басқару үшін қолданылатын сызықтар, ал тұрақты сызықтар мачта мен бокспритті қолдау үшін қолданылады. Желкендік сызықтардың түрі, кеменің бағытталған және төртбұрышты желкендермен жабдықталуына байланысты өзгеше болады.
Running rigging is the rigging of a sailing vessel that is used for raising, lowering, shaping and controlling the sails on a sailing vessel—as opposed to the standing rigging, which supports the mast and bowsprit. Running rigging varies between vessels that are rigged fore and aft and those that are square rigged.
Материалдардың тарихы
Көп ғасырлар бойы, кеменің тұтқалары әдетте арқаннан жасалған. 19-шы ғасырда бұл көбінесе «Манила» деп аталған, бұл көптеген сапалы арқанның шығу тегіне сілтеме жасаған. Дәстүрлі түрде, жүріс арқандарын оңай тануға болады, себебі олар икемділік үшін шайырмен қапталмаған, сондықтан ауа райынан қорғау үшін шайырмен қапталған және демек қараңғы немесе тіпті қара түсті тұрған тұғыр арқандарына қарағанда ашық түсті болған. Қазіргі заманғы кемелерде жүріс арқандары синтетикалық талшықтардан жасалуы мүмкін, ал тұғыр арқандары көбінесе тот баспайтын болаттан жасалған «сым арқаннан» жасалады. 1990 жылдардан бері, бірнеше жаңа синтетикалық талшықтар кеңінен қолданыла бастады, әсіресе жарыс және жоғары өнімділік желкенді қайықтарда. Бұл талшықтарға өте жоғары молекулалық салмақты полиэтилен (UHMWPE) (сонымен қатар Spectra немесе Dynema деп те аталады), Vectran және Technora кіреді.
In centuries past, a ship's rigging was typically fashioned from rope. In the 19th century this was commonly referred to as Manilla, a reference to the origin of much good quality rope. Traditionally the running rigging was easily recognized since, for flexibility, it was not coated with tar and therefore of a lighter color than the standing rigging which was tarred for protection from weather and therefore darker or even black in color. On modern vessels, running rigging is likely to be made from synthetic fibers, while the standing rigging is most often fashioned from stainless steel "wire rope". Since the 1990s, several new synthetic fibers have become common, particularly on racing and other high performance sailing boats. These fibers include Ultra High Molecular Weight Polyethylene (UHMWPE) (also known as Spectra or Dynema), Vectran, and Technora.
Алдыңғы және артқы жағында арматурасы бар кемелер
Алдыңғы және артқы жақтан жабдықталған кемелердің құрылғылары желкендерді қолдап, олардың пішінін қалыпқа келтіріп, желдегі өнімділігін арттыру үшін реттейді.
Fore and aft rigged vessels have rigging that supports, shapes, and adjusts the sails to optimize their performance in the wind.
Қосымша
Халлиардтар (кейде хаулиардтар) желкендерді көтеру және жалдың тартылуын реттеу үшін қолданылады. Үлкен яхталарда халлиард палубаға қайтарылады, ал кішкентай жарыс қайықтарында желкеннің жоғарғы бөлігі қысқа арқанмен мачтаның жоғарғы бөлігіне бекітіледі, қайық бортына жатқанда.
Halyards (sometimes haulyards), are used to raise sails and control luff tension. In large yachts the halyard returns to the deck but in small racing dinghies the head of the sail is attached by a short line to the head of the mast while the boat is lying on its gunwale.
Пішін беру
Шырша тартқыштары, шыршаны/шарапты тік бұрышпен ішке немесе сыртқа тарту арқылы шыршаның/шараптың тартылу бұрышын реттейді. Олар арқанмен бекітілген сақинадан немесе клиптен тұрады, ол fairlead және cam cleat арқылы бекітіліп, реттеледі. Бағыттауыш белдеулер / бум-ванттар, бумның ортасынан төмен қарай күш түсіру арқылы буммен бекітілген желкеннің соқпақ кернеуін басқарады. Әдетте, бұл жоғары қатынастағы блоктардан, иілгіш тот баспайтын болат сымнан және аздап созылатын арқаннан жасалған жүйе, бірақ соңғы уақытта кейбір желкенді қайықтарда көміртек талшығынан жасалған қысқа шпал қолданылады. Желге қарай жүзгенде, бумды көтерілуінен қорғау үшін бағыттауыш белдеу (кикер) керіледі.
Barber haulers, which adjust the spinnaker/jib sheeting angle by pulling the sheet/sail inboard or outboard at right angles to the sheet. Consists of either a ring or clip on the sheet attached to cordage which is secured and adjusted via fairlead and cam cleat. Kicking straps / boom vangs, which control a boom footed sail's leech tension by exerting downward force mid boom. Normally this is a system of highly geared blocks, of flexible stainless steel wire and low stretch cordage but recently some sail boats have a short spar instead, often of carbon fibre. When sailing downwind the kicking strap (kicker) is tensioned to stop the boom lifting.
Квадратты бұрыштамалы кемелер
Квадраттық қанатты кемелерге, бау-мұрынды және корма-мұрынды кемелерге қарағанда, көбірек басқару арқандары қажет.
Square rigged vessels require more controlling lines than fore and aft rigged ones.
Қосымша
Ауа-күйіш (кейде ағаш-күйіш) аулаларды көтеру және түсіру үшін қолданылады. Жағаның алдыңғы жағында бірнеше фут сайын орналасқан жағасы бар желкендер, тікбағанадан желкеннің төменгі жиегіне дейін жүреді және желкенді қысқарту немесе жинау үшін төменгі жиекті көтеруге қызмет етеді. Лифтерлер ауланың көлбеуін реттейді, оның ұштарын көлденеңнен жоғары немесе төмен түсіреді. Суқұйғыштар желкеннің шетіне (сыртқы тік шеттеріне) дейін жүреді және желкенді жинағанда шетін тартып, жоғары көтеруге қызмет етеді.
Halyards (sometimes haulyards) are used to raise and lower the yards. Buntlines, spaced every few feet along the front of a sail, run from a point on the mast above the yard to the foot (bottom edge) of the sail and serve to raise the foot up for shortening sail or for furling. Lifts adjust the tilt of a yard, to raise or lower the ends off the horizontal. Leechlines run to the leech (outer vertical edges) of a sail and serve to pull the leech both in and up when furling.
Пішін беру
Боулингтер желкеннің сыртқы тік жиегінен (ли́чтен) алға қарай (мұртқа қарай) жүреді және ауа райының соқпағын басқару үшін қолданылады, оны кернеулі ұстап, осылайша оның өзіне кері бұралуын болдырмайды. Оның жаюын кеңейту үшін көбінесе тұтқаға, содан кейін үш немесе төрт боулингтік ілмектерге байлап, ли́чтке орнатылады. Клевлайндар шаршы желкеннің клейін (төменгі бұрыштарын) жоғарыдағы аулаға көтереді, ауланың сыртқы ұштарына немесе, көбінесе, ауланың ортасына, мачтаға жақын (бірақ мүлдем емес) дейін. Клевлайндар тартылғанда, жаймалар босатылады. Желкенді жайғанда бұл процесс кері қайтарылады.
Bowlines run from the leech (outer vertical edges) of a sail forward (towards the bow) and are used to control the weather leech, keeping it taut and thus preventing it from curling back on itself. To extend its spread it was often attached to a bridle and thence to three or four bowline cringles set upon the leech. Clewlines raise the clews (bottom corners) of a square sail to the yard above, either to the outer ends of a yard or, more commonly, to near the middle of the yard, near (but not quite at) the mast. As the clewlines were hauled in, the sheets would be slacked off. This process would be reversed when setting sail.
Жел бұрышын реттеу
Брактер ауланың алдыңғы және артқы бұрышын реттеу үшін (яғни ауланы мачтаның айналасында, алдыңғы және артқы жағынан бұру үшін) қолданылады. Желкеннің төменгі бұрыштарына (клеулерге) жаймалар бекітіледі, олар желкеннің желге қатысты бұрышын басқаруға мүмкіндік береді. Жаймалар артқа қарай жүреді (салыстыру үшін, қараңыз, таңбалар). Таңбалар желге жақын жүзу кезінде босатылған төрт бұрышты желкеннің (мысалы, курс) клеуін алға тарту үшін қолданылады. Таңбалар алға қарай жүреді (салыстыру үшін жаймаларды қараңыз).
Braces are used to adjust the fore and aft angle of a yard (i. e. to rotate the yard laterally, fore and aft, around the mast). Sheets attach to the clews (bottom corners) of a sail to control the sail's angle to the wind. Sheets run aft (for comparison, see tacks). Tacks are used to haul the clew of a loose footed square sail (for example, a course) forward when sailing close to the wind. Tacks run forward (for comparison, see sheets).