Винтила Хория: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

XX ғасырдағы румын жазушысы Винтиля Хория (18 желтоқсан 1915 – 4 сәуір 1992) – румын жазушысы, Гонкур сыйлығының лауреаты. Оның ең белгілі романы – "Құдай жерсіздікте туды" (1960).

Өмір және мансап

Хория Румынияның Доль округінің шағын қаласы Сегарцеяда дүниеге келген. Бухаресттегі Сент-Сава орта мектебін бітіргеннен кейін ол Бухарест университетінде заң, содан кейін әдебиет мамандығын оқыды, сонымен қатар Италия мен Австрия университеттерінде білім алды. Фашистік идеологияны қолдайтын Ничифор Крейничтің жақтасы болған Хория оның “Sfarmă Piatră” журналының редакциялық алқасына кірді. Ол Бенито Муссолинидің итальян фашизмін мақтаған “Gândirea” және “Porunca Vremii” мақалаларына (“Miracolul fascist” – “Фашистік керемет”), сондай-ақ дәстүршіл топтың декадент деп есептеген авторларды сынаған туындыларына (әсіресе, Тюдор Аргези және Евгений Ловинеску) үлес қосты. Крейнич король Кароль II-нің авторитарлық үкіметінде үгіт-насихат министрі болып тағайындалғаннан кейін, Хорияны Римдегі дипломатиялық миссияға мүше етіп тағайындады. Кейін ол Венаға кетті. 1944 жылдың тамызында Румынияның одақтастарға қосылуымен (Екінші дүниежүзілік соғыста Румынияның рөлі), Хория нацистер тарапынан тұтқынға алынып, Карпач және Мария Пфарр концлагерьлеріне қамалды. Бір жылдан кейін британ әскері оны босатып алды. Кеңес Одағының ықпалы күшейген Румынияға қайтудан бас тартып, Винтиля Хория Италияда тұрды (онда ол Джованни Папинимен жақын дос болып кетті). 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Румыниядағы соғыс қылмыстарына қатысты сот процесінде ол өмір бойына түрме жазасына кесілді. Ол Румынияға фашистік идеялардың таралуына көмектескені және Бухаресттегі неміс елшілігінің басшылығымен осы идеяларды жүзеге асыруға ықпал еткені үшін айыпталды. Оған қатысты үкім күшін жойған жоқ. 1948 жылы Хория Аргентинаға көшіп, Буэнос-Айрес университетінде оқытумен айналысты; 1953 жылдың наурыз айынан бастап Испанияда тұрып, итальяндық зерттеулер саласында ғылыми жұмыстармен шұғылданды. 1960 жылы ол “Dieu est né en exil” (“Құдай жер аударылуда дүниеге келді”) романы үшін Гонкур сыйлығын жеңіп алды; алайда, ол “Темір гвардияның” мүшесі болды деген айыптауларға байланысты сыйлықты қабылдаудан бас тартты, бірақ Гонкур сыйлығы оған ресми түрде берілді. Кейбір деректерге сәйкес, бұл айыптаулар коммунистік режимнің Хорияға қарсы жасаған жаласы еді, оның мақсаты оны режим туралы жағымды пікірлер білдіруге мәжбүрлеу болған. Винтиля Хория алған басқа сыйлықтардың қатарында Миланодағы “Il Conciliatore” алтын медалі (1961); Мадридтегі “Bravo para los hombres que unen en la verdad” (1972); Флоренциядағы Данте Алигиери сыйлығы (1981) бар. Ол Мадрид маңындағы Колладо Виллальбада қайтыс болды және Мадридтегі азаматтық зиратқа жерленді. Винтиля Хорияның туғанына 100 жыл толуы Алкала университетінде (Алкала-де-Хенарес қаласындағы испан университеті) және Румынияның бірнеше қалаларында атап өтілді.

Horia was born in Segarcea, a small town in Dolj County, Romania. After graduating from Saint Sava High School in Bucharest, he studied Law, and then Letters at the University of Bucharest, and in parallel at universities in Italy and Austria. An associate of the far right thinker Nichifor Crainic, Horia sat on the editorial board of his Sfarmă Piatră journal. He contributed to Gândirea and Porunca Vremii articles praising the Italian fascism of Benito Mussolini (Miracolul fascist — "The Fascist Miracle"), as well as pieces attacking authors whom the traditionalist group viewed as decadent (notably, Tudor Arghezi and Eugen Lovinescu). After Crainic took over as Minister of Propaganda in King Carol II's authoritarian government, he appointed Horia as member of the diplomatic mission to Rome. He later left for Vienna. With Romania's siding with the Allies in August 1944 (see Romania during World War II), Horia was taken prisoner by the Nazi authorities, and interned in the concentration camps at Karpacz and Maria Pfarr. He was liberated a year later by the British Army. Deciding not to return to an increasingly Soviet Union dominated Romania, Vintilă Horia lived in Italy (where he became good friends with Giovanni Papini). In 1946, following a trial in absentia during the Post World War II Romanian war crime trials, Horia was sentenced to life in prison for facilitating the penetration of fascist ideas in Romania, and for making the case for those ideas to be implemented under the leadership of the German embassy in Bucharest. The sentence against him has never been rescinded. In 1948, Horia moved to Argentina, where he taught at the Universidad de Buenos Aires; after March 1953, he lived in Spain, employed as a researcher in the Italic Studies field. He won the Prix Goncourt for his novel Dieu est né en exil (God was born in exile) in 1960; however, following the allegations that he had been a member of the Iron Guard, Horia refused to receive the Prize, but the Goncourt remains attributed to him. According to some, the allegations constituted slander aimed at Horia by the communist regime, with the purpose of blackmailing him into issuing positive remarks about the regime. Other prizes received by Vintilă Horia include Medalla de Oro de Il Conciliatore, Milano (1961); Bravo para los hombres que unem en la verdad, Madrid (1972); and the Dante Alighieri Prize, Florence (1981). He died in Collado Villalba, a municipality of Madrid, and was buried in the Madrid Civil Cemetery. The centenary of Vintilă Horia was celebrated at the University of Alcalá (a Spanish university in Alcalá de Henares) and in several towns in Romania.

Романдар

Осы жерде және жұлдыздар жанады, Эд. Горян, Бухарест, 1942 жыл. Құдай шет елде туды, Файард, Париж, 1960 жыл. Бағынышты рыцарь, Файард, Париж, 1961 жыл. Мүмкін емес нәрселер, Файард, Париж, 1962 жыл. "Жетінші хат". Платонның романы, Плон, Париж, 1964 жыл. "Апокалипсис үшін әйел", Жюльяр баспасы, Париж, 1968 жыл. El hombre de las nieblas, Плаза и Янес, Барселона, 1970 жыл. El viaje a San Marcos, Магистерио Español, Мадрид, 1972 жыл.

Қысқа әңгімелері

"Қараңғылықтың оянуы", Ұлттық баспа, Мадрид, 1967. Reino H туралы соңғы есеп, Plaza y Janés, Барселона, 1981. Өлімнің өлімі, Эд. Дация, Клуж-Напока, 1999. Шет елден оралу. Жастық шақтағы әңгімелер, Criterio Libros, Мадрид, 2002.

Мемуарлары

Дунай шаруасының күнделігі, Table Ronde, Париж, 1966. Бұрынғы садақшының естеліктері, Ed. Vremea, Бухарест, 2015.

Эсселер

Митоның болуы, Эскелицер, Мадрид, 1956. Poesía y libertad, Мадрид, Атено, 1959 жыл. Совет жазушыларының көтерілісі, Риалп, Мадрид, 1960. Quaderno italiano, Пиза, 1962 жыл. Джованни Папини, Весмаэль Шарлиер, Париж, 1963. Хуан Дасио, "Папалар сөздігі". Винтила Хорияның алғы сөзі. "Дестино" баспасы, Барселона, 1963 жыл. (Хуан Дасио – Винтила Хорияның псевдонимі.) Платон, роман кейіпкері, Атено, Мадрид, 1964. Испания және басқа әлемдер, Плаза и Янес, Барселона, 1970. Жер орталығына саяхат, Плаза и Янес, Барселона, 1971. Пепи Санчес, "Испания баспасөзі", Мадрид, 1972. Mester de novelista, Prensa Española, Мадрид, 1972 жыл. Көрінетін нәрселердің артындағы сауалнама, Plaza y Janés, Барселона, 1975. XX ғасыр әдебиетіне кіріспе. (Әдеби эпистемология туралы эссе), Гредос, Мадрид, 1976 жыл. Жаман әлем туралы ойлар, Plaza y Janés, Мадрид, 1978. Әдебиет және оппозиция, Эд. Риодуэро, Мадрид, 1980 жыл. Адам құқықтары және XX ғасыр романы, Магистерио Español, Мадрид, 1981. Коммунистерден гөрі өлім жақсы, Феникс, Бухарест, 1990. Dicționarul Papilor, Editura Saeculum I. O., 1999 жыл.

Поэзия

Процессиуни, Эд. Павел Суру, Букурешти, 1936 жыл. Cetatea cu duhuri, Эд. Павел Суру, Букурешти, 1939 жыл. Cartea omului singur, Эд. Павел Суру, Букурешти, 1941 жыл. A murit un Sfânt, Valle Hermoso (Аргентина), 1952 жыл. Романдық поэзия. Антология, “Meșterul Manole” жинағы, Саламанка, 1956 жыл. Jurnal de copilărie, Кароль I корольдік университетінің қоры, Париж, 1958 жыл. Viitor petrecut, Саламанка, 1976 жыл.

Докторлық диссертациялар

Моника Недельку, Винтила Хорияның әдеби шығармасы. Француз романдарының төртіндегі жер аудару кеңістігі (L’œuvre littéraire de Vintila Horia. L’espace de l’exil dans quatre romans français), Мадридтің Комплутенс университеті, Докторантуралық диссертациялар жинағы, 1989. Клаудия Драганоiu, Әдеби жер аудару прозасы: Винтиля Хория, Константин Виргиль Георгиу және Л. М. Аркаде (La prose littéraire d’exil : Vintilă Horia, Constantin Virgil Gheorghiu et L. M. Arcade), Страсбург, Әдебиет факультеті, Страсбург университеті, 2011. Мануэла Алексе, Винтиля Хория прозасындағы кеңістік бейнелері (Représentations de l’espace dans la prose de Vintilă Horia), Бухарест университетінің докторантурасы, 2012. Рената Симона Жоржеску, Винтила Хория, Петру Думитриу және Пол Гома туралы Румыния бейнесі, Әдебиет факультеті, Бабеш-Болай университеті, Клуж-Напока, 2013. Алина Елена Костин, Винтиля Хория: Жер аудару және шығармашылық, Әдебиет факультеті, Александру Иоан Куза университеті, Яссы, 2013. Сония Эльвиреану, Янус бетінің қара жағы – Винтиля Хория, Думитру Тэпенеаг, Норман Манеа, Габриэль Плеша, Тарих және филология факультеті, 1 желтоқсан 1918 университеті, Алба-Иулия, 2013.