Сент-Элмо Хоуп: Американдық джаз сазгерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық джаз музыканты

Сент-Элмо Сильвестр Хоуп (27 маусым 1923 – 19 мамыр 1967) – американдық джаз пианині, композиторы және аранжировщик, негізінен бибоп және хардбоп жанрларында жұмыс істеген. Ол Джаз және классикалық музыканы Бад Пауэллмен бірге ойнап, тыңдап өсті, екеуі де басқа ықпалды пианист, Телониус Монкпен жақын дос болды. Жастық шағында полициядан атылғаннан кейін Хоуп Нью-Йорк музыканты болып, 1950-ші жылдардың басында және ортасында бірнеше жаңа жұлдыздармен, соның ішінде трубашы Клиффорд Браунмен және саксофонистер Джон Колтрейн, Лу Дональдсон, Джеки Маклин және Сонни Роллинспен бірге жазды. Ұзақ жылдар бойы героин қолданғандықтан Хоуптың Нью-Йорк клубтарында өнер көрсетуге рұқсаты есірткілік қылмыс жасағаннан кейін алынып тасталды, сондықтан ол 1957 жылы Лос-Анджелеске көшіп барды. Батыс жағалаудағы төрт жыл бойы ол бақытсыз болды, бірақ ол жерде саксофонист Харольд Лэндпен бірге жұмысы сәтті аяқталды. Хоуп Нью-Йоркке оралғаннан кейін жетекші ретінде тағы да жазбалар жасады, бірақ олар оған көпшіліктің немесе сыншылардың назарын аудармады. Кейінірек есірткі және денсаулық проблемалары оның көпшілік алдындағы өнерін азайтты, ол 43 жасында қайтыс болғанға бір жыл қалғанда тоқтады. Ол өзінің ойнау және шығармашылығының ерекшелігіне қарамастан немесе оның арқасында аз танымал, себебі оның музыкасы бибоптағы виртуоздыққа қарағанда күрделі, нәзік және әртүрлі болды.

Ерте өмір

Элмо Хоуп 1923 жылдың 27 маусымында Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Саймон мен Гертруд Хоуп Кариб теңізінен көшіп келгендер еді және бірнеше балалары болды. Әскерге алыну тізілімінде Хоуптың отбасылық жағдайы жалғыз деп, асырауындағы адамдары бар екені көрсетілген. Әскерге алыну шарттарында Хоуптың "Соғыс [Екінші дүниежүзілік соғыс] немесе басқа да төтенше жағдайлар барысында, сондай-ақ одан кейін алты ай бойы" әскерде қызмет ететіні айтылған. Ол сол кезде Снаб Мослимен бірге ойнаған. Бұл топ АҚШ-тың барлық аймақтарын гастрольдеп аралаған. Моррис тобындағы Хоуппен танысқандардың кейбіреулері де джазға қызығушылық танытқан. Олардың бірі, саксофонист Джонни Гриффин, 1940 жылдардың соңында Нью-Йоркте бибоп дәуірінде Хоппен бірге жаттыққан музыканттар тобын еске алды: "Біз Харлемдегі Монк үйіне немесе Бронкстағы Элмоның үйіне баратынбыз, көп ойнайтынбыз. Мен де аздап фортепианода ойнайтынмын, сонда олардың бәрінің не істеп жатқанын еститінмін. Бірақ егер маған бірдеңе түсініксіз болса, сұрайтынмын, ал Элмо маған гармонияны түсіндіріп беретін. Біз Диззи [Гиллеспи] немесе Чарли Паркердің пьесаларын орындайтынбыз". 1953 жылдың маусымына қарай осы қызығушылық кеңейіп, Хоуп Нью-Йоркте трубашы Клиффорд Браун мен альт-саксофонист Лу Дональдсон басқарған квинтет құрамында жазба жасады. 1953 жылғы жазба Хоупқа Blue Note Records продюсері Альфред Лайонмен танысуға көмектесті, ол бір аптадан кейін оның жетекші ретіндегі тұңғыш жазбасын бақылады. 1954 жылдың тамызында Хоуп саксофонист Сонни Роллинстің жетекшілігімен Prestige Records студиясында пианист ретінде қатысты, нәтижесінде "Moving Out" альбомы жарық көрді, сондай-ақ Дональдсонмен тағы бір жазба жасады. Хоуп 1955 жылы Prestige компаниясымен келісімшартқа отырды және сол жылы "Meditations" трио альбомын жазды. Келесі жылы Дональд Бёрд (труба), Джон Колтрейн және Хэнк Мобли (тенорлық саксофондар), Пол Чемберс (контрабас) және Джонс (доп) қатысқан "Informal Jazz" секстеті жарық көрді. Кейбір сыншылар мұндай сессиялардың және Браун мен Роллинспен бірге жұмыс істеудің Хоптың мансабына кедергі келтіргенін болжайды: "Ол жиі жас, дамып келе жатқан таланттармен бірге жазды" деп жазды 1976 жылы Buffalo Jazz Report журналының редакторы. 1956 жылдың қаңтарында Хоуп тағы бір дамып келе жатқан жұлдыз, саксофонист Джеки Маклинмен бірге саксофонистің "Lights Out!" альбомы үшін, тағы да Prestige лейблы үшін жазды. Сол жылдың сәуір айында Хоп саксофонист Джин Аммонстың "The Happy Blues" альбомында ойнауы тиіс еді, бірақ ол сессия басталғанға дейін студия ғимаратын тастап кетіп, қайта оралмады. Оның есірткіге құмарлығы және онымен байланысты қылмыстық істері 1956 жылы Хоптың Нью-Йорк қаласындағы кабаре лицензиясынан айырылуына әкелді, сондықтан ол қаладағы клубтарда ойнауға құқығынан айырылды. Келесі жылдың наурыз айында Хоуп Counce тобының құрамына кірді және бассистпен екі альбом жазды. 1959 жылдың тамызында Лос-Анджелеске оралғанда Хоуп Лэндтің "The Fox" альбомында пианист болды. Батыс жағалаудағы джаз музыканты ретінде Хоуп өміріне риза болмады. 1961 жылы Хоуп Лос-Анджелестен кетіп қалды. Оның әйелі Лэндпен енді жұмыс істемейтінін, Шығыс жағалаудағы компаниялардан ұсыныстар алғанын және Лос-Анджелеске қарағанда оны әлі де артық көретінін айтты, сондықтан олар шаңырағымен бірге Нью-Йоркке көшіп келді. Олардың алғашқы концерттерін Хоптың ескі досы Монк ұйымдастырды, сол айда Riverside Records үшін Хоп жетекші ретінде жазба жасады. Пианист 1961 жылы Нью-Йоркте төрт альбом жазды. Ол сонымен қатар пианино триосын басқарды: 1963 жылдың басында бас гитарада Ray Kenney, барабанда Lex Humphries болды; 1964 жылдың соңында бас гитарада John Ore, барабанда Billy Higgins болды. 1965 жылы Хоуп Нью-Йорк аймағында трио мен квартетке жетекшілік етуді жалғастырды. Алайда, есірткіге құмарлығы мен денсаулық мәселелері оның мансабының соңына қарай жиі ойнамайтынына себеп болды. Оның соңғы жазбалары 1966 жылы жасалды, бірақ 11 жыл бойы жарық көрмеді. Хоптың соңғы концерті 1966 жылы Нью-Йорктегі Джадсон залында өтті. Бір ауруханаға барып, есірткіге тәуелділердің денсаулығын жақсартуға тәжірибе жинаған Хоуп өзін тәжірибеге ұшырағандай сезінді, сондықтан ол басқа бір ауруханаға, Сент-Клэрге барды. Бұл жерде, әйелінің айтуынша, емдеу метадон бағдарламасына сәйкес келмеді, бұл оның жүрегіне қосымша қысым жасады. 1967 жылы Хоуп пневмониямен ауруханаға түсіп, бірнеше аптадан кейін, 19 мамырда, жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде әйелі 31 жаста болды. Олардың үш баласы болды. Розенталь 1953 жылы Дональдсон-Браунның жазбасы үшін Хоптың композициялардың бірінде ойнағанын "пианисттің жаңа стилінің көптеген элементтерін көрсеткенін: кіріспедегі мұңды, ішкі түрленуге ұшыраған аккордтарды; солодағы қуатты, бұрылып өтетін фразаларды және оның ең жақсы туындыларын әрдайым сипаттаған жанғыш күшті" деп бағалады. Хоптың уақытты сезіну қабілеті оның ноталарды орналастыруын болжаусыз етіп, бітімнен аздап бұрқалап ойнауға мүмкіндік берді. 1996 жылы қайта жарық көрген Хоптың соңғы жазбаларына Billboard журналының рецензенты "Ол Монктан динамикалық жағынан тегіз, өрмек торы сияқты, кеңістіктік үнмен ойнайды. Оның гармониялық және композициялық тәсілі күрделі және орындалуы құпиялы" деп баға берді. Леонард Фетер мен Ира Гитлер Хоптың қабілеттерін былай қорытындылады: "Оның стилі Пауэллге ұқсас, ол сирек гармониялық қабілеттерімен және өте жеке интерпретациясымен ерекше пианист және композитор болды".

Elmo Hope was born on June 27, 1923, in New York City. His parents, Simon and Gertrude Hope, were immigrants from the Caribbean, and had several children. In the enlistment records, Hope was listed as being single, with dependents. The terms of enlistment stated that Hope would be in the army "for the duration of the War [World War II] or other emergency, plus six months". and played briefly with Snub Mosley around the same time. This band toured all over the United States. Some of those Hope met in Morris' band were also interested in jazz. One, saxophonist Johnny Griffin, recalled a group of musicians, including Hope, who practiced and learned together in New York in the days of late 1940s bebop: "We'd go to Monk's house in Harlem or to Elmo's house in the Bronx, we just did a lot of playing. I played piano a bit, too, so I could hear what they were all doing harmonically. But if something stumped me, I'd ask and Elmo would spell out harmonies. We'd play Dizzy [Gillespie]'s tunes or Charlie Parker's." This interest had expanded by June 1953, when Hope recorded in New York as part of a quintet led by trumpeter Clifford Brown and alto saxophonist Lou Donaldson. That 1953 session also helped Hope gain exposure with Blue Note Records' producer Alfred Lion, who supervised his debut recording as a leader around a week later. In August 1954, Hope was pianist for a Prestige Records session led by saxophonist Sonny Rollins, which was released as Moving Out, and for another session with Donaldson. Hope signed to Prestige in 1955, and recorded the trio album Meditations for them that year. This was followed by the sextet Informal Jazz the following year, with Donald Byrd (trumpet), John Coltrane and Hank Mobley (tenor saxophones), Paul Chambers (bass), and Jones (drums). Some commentators have suggested that sessions such as this and the ones with Brown and Rollins were a hindrance to Hope's career: "He too often recorded with young, rising overshadowing talents" wrote a Buffalo Jazz Report reviewer in 1976. In January 1956, Hope recorded with another rising star, Jackie McLean, for the saxophonist's Lights Out!, again for Prestige. In April of the same year, Hope should have appeared on saxophonist Gene Ammons' The Happy Blues, but he left the record company's building before the session began and did not return. His drug problem and associated criminal record led to the withdrawal of Hope's New York City Cabaret Card around 1956, so he was no longer permitted to play in clubs in the city. In March of the following year, Hope became part of Counce's band, and went on to record two albums with the bassist. Back in Los Angeles in August 1959, Hope was pianist for Land's quintet album The Fox; As a jazz musician on the West Coast, Hope found his life frustrating. Hope left Los Angeles later in 1961. His wife recounted that he was no longer working with Land, had recording offers from companies based on the East Coast, and still preferred it to Los Angeles, so the couple and their baby daughter moved to New York. Their first gigs were arranged by Hope's old friend, Monk, as was a recording session for Riverside Records that month, with Hope as leader. The pianist recorded four albums in New York around 1961, He also led a piano trio: early in 1963 it contained Ray Kenney on bass and Lex Humphries on drums; in late 1964, it had John Ore on bass and Billy Higgins on drums. In 1965, Hope was continuing to lead a trio and quartet in the New York area. Drug and health problems, however, meant that he played less often late in his career. His last recordings were made in 1966, but not released for 11 years. Hope's final concert was at Judson Hall in New York City in 1966. Visits to one hospital that was experienced in addressing the health problems of drug addicts left Hope feeling that he was being experimented on, so he went to another, St. Clare's. Here, according to his wife, the treatment was not adjusted for the methadone program he was on, putting added strain on his heart. Hope was hospitalized with pneumonia in 1967 and died a few weeks later, on May 19, of heart failure. His wife was aged 31 at the time of his death. They had three children; Rosenthal observed that Hope's playing on one of his compositions for the 1953 Donaldson–Brown recording illustrated "many elements of the pianist's emerging style: somber, internally shifting chords in the introduction; punchy, twisting phrases in the solo; and the smoldering intensity that always characterized his best work." Hope's sense of time meant that his note placement was unpredictable, falling at various points either side of the beat but not exactly on it. The Billboard reviewer of Hope's final recordings, as reissued in 1996, wrote that "he's dynamically smoother than Monk, with a spidery, spacy touch. His harmonic and compositional approach is intricate in design and almost eerie in execution." Leonard Feather and Ira Gitler summarized Hope's abilities: he had "a style that parallels Powell, [ and] was a pianist and composer of rare harmonic acuity and very personal interpretation."

Композициялар

The New Grove Dictionary of Jazz сөздігінде Хоуптың шамамен 75 музыкалық шығармасы туралы жазылған, олардың сипаттамасы "азапты мазасыздықтан бастап, терең ойлы, жартылай лирикалық романтизмге дейін" деп берілген. Аткинс Хоуптың өте құрылымды, күрделі композициялар жазғанын, оларды импровизациялық икемділікпен орындағанын айтты. Пауэлл мүйіз сияқты оң қолмен ойнау өнерімен және қарапайым сол қол аккордтарымен әйгілі болды, бұл оның Хоуппен бірлесіп жұмыс істеген кезінде дамытқан қабілеті еді. Кейінгі пианистердің арасында Хоуптың елеулі ықпалы болғандар – Лафайет Гилкрист, Александр Хокинс, Фрэнк Хьюитт және Хасан Ибн Али. Хокинс 2013 жылы Хоуптың маңызды болғанын, өйткені оның өте ерекше стилі болғанын, бірақ Монк сияқты пианистерге тән мәртебеге ие болмағанын айтты. Берта Хоуп бұрынғы күйеуінің шығармаларына арналған альбомдар шығарды. Ол және оның кейінірек күйеуі, бас-гитарист Уолтер Букер 1999 жылы "Elmollenium" тобын құрды, ол Элмоның композицияларын орындады. Ол түпнұсқа қолжазбалардың көп бөлігін жойған пәтердегі өрттен кейін оның аранжировкаларын қайта жасау үшін жазбаларды транскрипциялады. Бірнеше сыншы Хоуптың мансабын қайта қарауды ұсынды. Олардың бірі – 1980 жылы Down Beat журналына мақала жазған Чак Берг, ол Хоупты көптеген джаз жанкүйерлері мен сыншылардың назарынан тыс қалғанын, негізінен оның ерекше стиліне байланысты деп санайды, ол жалпы джаз және әсіресе бибоптан өзгеше болды. Берг джазда бағаланатын "агрессивті сенімділік, шикі энергияның мол ағыны және техникалық шеберліктің көрсетілісін" Хоуптың неғұрлым нәзік және интеллектуалды тәсілімен салыстырды және оның өлімінен кейін джазда қабылданған кеңейтім оның мансабын қайта бағалау қажеттігін білдіреді. 2010 жылы "The Penguin Jazz Guide" басылымында: "[Хоуптың] шығармалары, оның пианиношілер буыны сияқты, енді ғана дұрыс зерттеле бастады және бағалана бастады", - деп жазылған.

Басшы ретінде

Жыл жазылғанАтау белгішесіҚызметкерлер/Ескертулер1953Elmo Hope TrioBlue NoteТрио, Перси Хит (бас), Филли Джо Джонс (добылдар) қатысқан1954Elmo Hope Quintet, Volume 2Blue NoteКвинтет, Чарльз Фримен Ли (труба), Фрэнк Фостер (тенор саксофон), Перси Хит (бас), Арт Блейки (добылдар) қатысқан1955MeditationsPrestigeТрио, Джон Оре (бас), Вилли Джонс (добылдар) қатысқан1955Hope Meets FosterPrestigeКвартет, Фрэнк Фостер (тенор саксофон), Джон Оре (бас), Арт Тейлор (добылдар) қатысқан; кейбір тректерде квинтет, Чарльз Фримен Ли (труба) қосылған1956Informal Jazz PrestigeСекстет, Дональд Берд (труба), Джон Колтрейн және Хэнк Мобли (тенор саксофон), Пол Чемберс (бас), Филли Джо Джонс (добылдар) қатысқан1957The Elmo Hope Quintet Featuring Harold LandPacificКвинтет, Сту Уильямсон (труба), Гарольд Лэнд (тенор саксофон), Лерой Виннегар (бас), Фрэнк Батлер (добылдар) қатысқан1959Elmo Hope TrioHifijazzТрио, Джимми Бонд (бас), Фрэнк Батлер (добылдар) қатысқан1961Here's Hope!CelebrityТрио, Пол Чемберс (бас), Филли Джо Джонс (добылдар) қатысқан1961High Hope!BeaconТрио, Пол Чемберс және Батч Уоррен (бас; бөлек), Филли Джо Джонс және Гранвилл Т. Хоган (добылдар; бөлек) қатысқан 1961Homecoming!RiversideСекстет, Блю Митчелл (труба), Фрэнк Фостер және Джимми Хит (тенор саксофон), Перси Хит (бас), Филли Джо Джонс (добылдар) қатысқан; кейбір тректер трио, Перси Хит және Джонс қатысқан1961Hope FullRiversideСоло фортепиано; кейбір тректер дуэт, Берта Хоуп (фортепиано) қатысқан1963Sounds from Rikers IslandAudio FidelityКөптеген тректерде секстет, Лоуренс Джексон (труба), Джон Гилмор (тенор саксофон), Фредди Дуглас (сопрано саксофон), Ронни Бойкинс (бас), Филли Джо Джонс (добылдар) қатысқан; кейбір тректерде Эрл Коулман және Марсель Дэниелс (вокал; бөлек) қатысқан1966Last Sessions – Volume One Inner CityТрио, Джон Оре (бас), Филли Джо Джонс және Клиффорд Джарвис (добылдар; бөлек) қатысқан; 1977 жылы шығарылған1966Last Sessions – Volume Two Inner CityLast Sessions – Volume One сияқты егжей-тегжейлі