Кіріспе

Renault 12 автокөліктері

Renault 12 – француз автокөлік өндірушісі Renault компаниясының 1969 жылғы қазанда Париж автосалонында таныстырған және Францияда 1980 жылға дейін шығарылған орта өлшемді отбасылық автомобиль. Седан (Berline) және универсал (Break) нұсқаларында шығарылған, сондай-ақ әлемнің көптеген елдерінде лицензия бойынша XXI ғасырдың басына дейін өндірілді. Алғашқы жылдары 12 еуропалық баспасөзde кең, жайлы интерьері, дизайны, өнімділігі және отынның үнемді тұтынылуы үшін жоғары бағаланды. Алайда, Солтүстік Америка баспасөзінде бұл модель нашар бағаланды: 1974 жылғы нұсқасын сынаған Road & Track журналы қозғалтқыштың "жағымсыз" шуын сынап, ауыр, күштілігі жоқ рульді "серіезді конструкциялық кемшілік" деп атады. Сондай-ақ, желдету жүйесіне "өте нашар баға" қойды. Renault 12 автокөліктерінің өндірісі мен сатылымы Батыс Еуропада 1980 жылы тоқтатылды, бірақ Renault компаниясының еншілес кәсіпорындары оны өндіруді және сатуды басқа елдерде жалғастырды. Соңғы R12 2000 жылы Түркияда шығарылды, ал румыниялық Dacia автокөлік өндірушісі 2004 жылға дейін R12 негізіндегі 1310 седанын және универсалын, ал 2006 жылдың желтоқсанына дейін R12 негізіндегі Dacia Pick Up моделін өндірді. Renault 12 коммерциялық тұрғыдан сәтті болды, одан 2,5 миллион дана сатылды.

Жобалық

1964 жылдың қаңтар айында Стилирлеу орталығы 117 модельінің дизайнын бастады. Бұл Renault 8 мен Renault 16 арасындағы қашықтықты қысқартуға арналған жаңа модель болды. 117 жобасының талаптары:

"Автомобиль экономикалық болуы керек, артық күрделілікке жол болмайды. Ішкі кеңістігі кең, багажы үлкен болуы тиіс, ал кішкентай қозғалтқыш жеткілікті. Автомобильді өндіру оңай болуы керек, осылайша оны бүкіл әлемде жасауға болады. Экспорттық нарықтар үшін сенімді, ал Франция үшін жеткілікті жайлы болуы керек. Оны түрлі нұсқалардың негізі ретінде пайдалануға болады."

Денесі

Renault 12 дизайны Renault 16 тууымен байланысты; іс жүзінде, кейбір алғашқы R16 тұжырымдамалық эскиздері R16-ның соңғы дизайнына қарағанда R12-ге көбірек ұқсайды. Дегенмен, R12 техникалық тұрғыдан R16-дан және кішігірім Renault 4-тен мүлдем өзгеше болды. Ол кездегі барлық жаңа Renault машиналары сияқты (қазір Францияда өндірілген автомобильдердің 60% астамы да осылай болды), бұл машина алдыңғы жетекке ие болды.

Кейінгі дамуы

1970 жылы екі жаңа нұсқасы ұсынылды. Көліктің жабдықтары мен қозғалтқыштары седан нұсқасына ұқсас болды, сондай-ақ R16 TS-тен алынған 1565 см³ алюминий блогымен жабдықталған, жоғары өнімділікке ие Renault 12 Gordini моделі енгізілді. Ол екі екітұйықты Вебер карбюраторы, күшейтілген коленвал, бес жылдамдықты беріліс қорабы, алдыңғы дөңгелектерде желдеткішті дискілі тежегіштер және артқы дөңгелектерде стандартты дискілі тежегіштер, сондай-ақ жақсартылған шассимен жабдықталды. Gordini үдемеге ие болды және әртүрлі пастельді түстерде (неше алуға болады) боялған, үстіне екі ақ жолақ салынған түс схемаларымен сатылды, ең танымал комбинациясы – француз көгі және ақ жолақтар. 1971 жылы 2225 Renault 12 Gordini сатылды, бірақ содан кейін сатылым күрт төмендеді. Renault 1974 жылы 5188 дана сатылғаннан кейін Gordini өндірісін тоқтатты (Renault 8 Gordini-ден 11 607 дана сатылды). 1972 жылдың қазан айында жақсырақ жабдықталған R12 TS ұсынылды. Ол басқа R12 модельдеріндегідей 1289 см³ қозғалтқышты пайдаланды, бірақ бір екітұйықты Вебер карбюраторымен жабдықталды, бұл қуатын арттырып, ең жоғары жылдамдығын көтерді. Сыртқы түрінен басқа R12 модельдерінен арнайы Gordini стиліндегі дөңгелектерімен, машинаның қабырғасындағы хромды жолақпен және кейбір елдерде қосымша фараларымен ерекшеленді. TS модельдерінде де бас тіреулер, тахометр және салқындату сұйықтығының температурасын бақылайтын датчик орнатылған. 1972 жылдың қазан айында қол тежегінің тұтқасы жүргізуші алдындағы орналасқан жерінен, алдыңғы орындықтар арасындағы еденге орнатылған жерге көшірілді. Бұл мүмкін болды, себебі енді базалық "L" нұсқасында да, алдыңғы орындық екі жеке орындыққа ауыстырылғаннан кейін осы мүмкіндік пайда болды. Бұл мүмкіндік Renault 16 модельдерінде бірнеше жылдан бері, ал 15/17 купелерінде бірнеше айдан бері қолжетімді болды.

Түркия

Renault 12 негізіндегі автомобиль 1971 және 2000 жылдар аралығында Түркияда Oyak Renault компаниясымен шығарылды. Алғашқы модельдер түпнұсқа R12-ге ұқсас болды, содан кейін 1989 жылы автомобиль жаңартылып, Еуропалық эмиссия стандарттарының күшейгеніне байланысты өндірілімі тоқтатылғанға дейін Renault Toros деген атпен сатылды. "Toros" атауының екі этимологиясы бар: бірі – Тавр таулары (Toros dağları), екіншісі – TS модельдік белгілемесі. Седан немесе универсал (TSW) корпусында сатылатын автомобильде 1.4 литрлік карбюраторлы C1J (Cléon) қозғалтқышы және төрт немесе бес жылдамдықты беріліс қорабы болған. Renault 12 – шетелге экспортталған алғашқы түрік автомобильдерінің бірі және 1973 жылдан бастап Ливанға экспорттала бастады.

Австралия

Renault 12 1970 жылы Австралияның Wheels журналының «Жыл машинасы» сыйлығын жеңіп алды. Ол Мельбурн қаласының Хайдельберг ауданындағы Renault Australia жинау зауытында CKD жиынтықтарынан құрастырылды. Орындықтар сияқты түрлі компоненттер жергілікті түрде сатып алынды. Австралиядағы модельдер қатары көбінесе Ұлыбританиядағы модельдерді, соның ішінде 1976 жылы жаңартылған түрін (facelift) ұстанды, бірақ 1971 жылдан бастап, жаңа Австралиялық дизайн ережелері енгізілгеннен кейін, дәстүрлі оң жақтан басқару үлгісімен (жолаушы жағында тұрақтап қою) арнайы жергілікті сүрткіш механизмімен жабдылуы тиіс болды. Бұл жергілікті жиналған Peugeot 504 және Triumph 2.5 модельдеріне де әсер етті. 1970-ші жылдардың ортасына қарай жергілікті өндірілген бөлшектердің үлесі шамамен елу пайызға жетті. 1976 жылдың қазан айында 1289 см³ көлемді қозғалтқыш 1397 см³ көлемді нұсқасымен ауыстырылды; жаңа модель Renault 1.4 Litre деп сатылды, кейде жай ғана «Renault 1.4» деп аталды. Бұл модель Францияда осы жылдың басында енгізілген жаңартылған дизайнды, жаңа радиатор торы мен приборлық панельді қамтыды. 1.4 қозғалтқышы бұрын Швеция және Канада нарықтары үшін арналған еді және жаңа ADR27A эмиссия талаптарына сәйкес келуге мүмкіндік беретін түрлі эмиссияны бақылау құралдарымен жабдықталған. 1.3 литрлік Renault 12XL-ден ауыррақ болғанымен, қуаты шамамен он пайызға артты, ал айналу моменті 13 пайызға өсті. Ол 5750 айналымда шамамен қуаттық көрсеткішті шығарды, ең жоғары жылдамдығы 150 км/сағ, ал аралас режимде шамамен 9 литр/100 км отын сарптайтын. Бұл 12 модельімен бірдей болды, қозғалтқыш пен өнімділікте ешқандай өзгеріс болған жоқ, бірақ қос дөңгелек фаралар қосылды. Австралиядағы өндіріс 1980 жылы тоқтатылды.

Жаңа Зеландия

Renault 12 импорттаушы Campbell тобының Жаңа Зеландияның Темзе қаласындағы өз құрастыру зауытында CKD жиынтықтарынан құрастырылды, кейіннен ол Toyota NZ зауытына айналды және қазір Жапониядан импортталған қолданылған автомобильдерді жөндеуге пайдаланылады. Campbell тобы құрастырған 12 модельдердің шамамен 50 пайызы жергілікті өнімдерден (шыны, обивка, шиналар, кілем, бояу, радиатор, аккумулятор және т.б.) тұрды. Бір жабдықталған нұсқасы ғана қол жетімді болды, седан және универсал түрлері жасалды.

Югославия

1972 жылы Renault Югославияның Ново-Место қаласындағы, бұрын бірнеше Austin Motor Company модельдерін шығарып келген IMV өндірушісімен стратегиялық серіктестікке келді. Осы аймақ нарығы үшін Renault 4, Renault 12, Renault 16, Renault 18 және Renault 5 машиналарын шығару басталды.