Кіріспе
Мазовия герцогы (Książę Mazowsza) – поляк герцогы Болеслав III Кривоустыйдың ұлдары мен ұрпақтары қолданған титул. Болеславтың өсиетіне сәйкес, ол қайтыс болғаннан кейін оның жерлері төрт-бес мұрагерлік провинцияға бөлініп, ұлдары арасында таратылды, ал ең үлкені Польшаның жоғары герцогы болуға тиіс Краковтың корольдік провинциясы оған берілді. Бұл Польшаның фрагментациясы (бөлінуі) деп аталды. Кейінгі оқиғалар герцогтіктердің одан әрі үзіліске ұшырауына әкелді. Төменде Мазовия герцогтігінің және оның бөліктерінің барлық билеушілерінің тізімі келтірілген. Мұнда тізімделген барлық билеушілер Мазовия герцогы титулына толық құқықтары болмаса да, қарапайымдық үшін олардың барлығы осылай аталған. Сондай-ақ, кейбір даталар шамамен берілгенін және кейбір жерлерге қатысты даулар туындауы мүмкін екенін ескеріңіз. Аталған кестеге бөлінген Польшаның басқа бөліктерін билеген герцогтар немесе Венцеслав II және Венцеслав III билеген жерлер кірмейді.
Билеушілердің кестесі
Рөлдік тағайындамасыБилеу мерзіміБилеуші бөлігіКонсортӨлімЖайлы мәліметтер Саломея Берг 1093 Эхинген Берг графы Генрих пен Аделаида Мохентальдың қызы 28 қазан 1138 – 27 шілде 1144 Мазовия герцогтығы (Лечницада) Польшаның Болеслав III 1115 наурыз 1115, он бір бала 27 шілде 1144 Лечницада 50-51 жасында Польшаның Болеслав III-нің мұрагерлері Саломея Мазовиядағы жесірлік орынды алды, ал оның ұлы негізгі герцогтықты мұра етті. Болеслав (IV) Керілген 1122 Польшаның Болеслав III және Бергтің Саломеясының үшінші ұлы 28 қазан 1138 – 5 қаңтар 1173 Мазовия герцогтігі Новгородтың Вячеслава Всеволодовна 1137 үш бала Мария шамамен 1170 жылы баласыз 5 қаңтар 1173 50-51 жасында Польшаның Казимир II-нің регенттігі (1173–1176) Мұрагерсіз қайтыс болды. Герцогтық оның ағасы мен бұрынғы регентіне өтті. Лешек I 1162 Польшаның Болеслав IV және Новгородтың Виачеслава Всеволодовнаның ұлы 5 қаңтар 1173 – 1186 Мазовия герцогтігі Үйленбеген 1186 23-24 жасында Казимир (II) 28 қазан 1138 Польшаның Болеслав III және Бергтің Саломеясының алтыншы ұлы 1186 – 5 мамыр 1194 Мазовия герцогтігі Зноймоның Елена 1163 жеті бала 5 мамыр 1194 Краковта 55 жасында Бұрынғы регент. Сонымен қатар Польшаның монархы. Елена Зноймоның регенттігі (1194–1200) Казимир II-нің балалары, кем дегенде 1200 жылға дейін Лешек Краковта маңызды саяси мансапқа ұмтылу үшін бас тартқанға дейін Мазовияны бірлесіп мұра етті. Екеуі де Польшаның монархтары болды. Лешек II Ақ 1184 Польшаның Казимир II мен Зноймолық Еленаның тұңғыш ұлы 5 мамыр 1194 – 1200 Мазовия герцогтігі Гримислава Ингваревна Луцкая 1208–1211 аралығында үш бала 24 қараша 1227 Гусава 42-43 жасында Конрад I 1187 Польшаның Казимир II мен Зноймолық Еленаның екінші ұлы 5 мамыр 1194 – 31 тамыз 1247 Пермяшльская Агафия Ярославна 1207–1210 аралығында он бала 31 тамыз 1247 59-60 жасында Болеслав I 1208 Конрад I мен Пермяшльская Ярославна Агафияның тұңғыш ұлы 31 тамыз 1247 – 25 ақпан 1248 Мазовия герцогтігі Вроцлавская Гертруда 1232 баласыз Анастасия Александровна Белцкая 1245/47 баласыз 25 ақпан 1248 39-40 жасында Конрад I-нің балалары мұраларын бөлісті. Болеслав бала қалдырмағандықтан, оның кіші інісі Сиемовит оның жерлерін мұра етіп, негізгі герцогтықтың үштен екісін біріктірді. Алайда Сиемовит литвалықтармен шайқаста қаза тауып, оның мұрагерін тұтқынға алады. Казимир I 1211 Конрад I мен Агафия Ярославна Пермяшлиннің екінші ұлы 31 тамыз 1247 – 14 желтоқсан 1267 Куявия герцогтігі Үлкен Польшаның Гедвиг (1235 шамасында қайтыс болды) 1230 баласыз Констанция Вроцлавская 1239 Вроцлавта екі бала Евфросиния Опольская 1257/59 төрт бала 14 желтоқсан 1267 Иновроцлавта 55-56 жасында Сиемовит I шамамен 1220 жыл? Конрад I мен Агафия Ярославна Пермяшлиннің үшінші ұлы 31 тамыз 1247 – 23 маусым 1262 Мазовия герцогтігі (Черскте 1248 жылға дейін) Галицлавская Переяслава Даниловна 1248 үш бала 23 маусым 1262 41-42 жасында Галицлавская Переяслава Даниловна мен Үлкен Польшаның Болеславтың регенттігі (1262–1264) Сиемовит I-нің балалары мұраларын бөлісті. Конрад литвалықтардың тұтқында жүрген мұрагері болды, бірақ екі жылдан кейін босатылды. Конрад бала қалдырмады, оның үлесін ағасы мұра етті. Конрад II 1250 Галиция Волыниясының Семувит I мен Переяслава Даниловнасының тұңғыш ұлы 23 маусым 1262 – 21 желтоқсан 1294 Черск герцогтігі Легницаның Гедуиг 1265/70 бір бала 21 желтоқсан 1294 43-44 жасында Болеслав II 1253 Галиция Волыниясының Семувит I мен Переяслава Даниловнасының екінші ұлы 23 маусым 1262 – 20 сәуір 1313 Плоцк герцогтігі Литваның Гаудеманте Софиясы 1279 үш бала Богемияның Кунигундасы (1302 жылы ажырасып кетті) екі бала 20 сәуір 1313 59-60 жасында Лешек I Қара 1241 Бжест Куявский Казимир I мен Констанция Вроцлавскаяның тұңғыш ұлы 14 желтоқсан 1267 – 30 қыркүйек 1288 Лакачия герцогтігі Галицлавская Агриппина Ростиславна 1265 баласыз 30 қыркүйек 1288 Краковта 46-47 жасында Казимир I-нің балалары мұраларын бөлісті және алмастырды. Кіші ағалары кәмелетке толмағандықтан, 1275 жылға дейін регенттікке қарады. Ұрпақ қалдырмай, Лешек Лейциканы өзінің жарты ағасы Казимирге қалдырды. Осы ағайындылардың ішінде Лешек пен Ладислав да Польшаның герцогтары ретінде әр түрлі уақытта билік жүргізді, бірақ 1320 жылы Польшаның патшасы болған соңғысы болды. Бұл өрлеу жаңадан құрылған патшалық пен отбасының осы тармағы арасындағы қарым-қатынасты күшейтуге және оның аумақтарын тез ендіруге себеп болды. Сеймомысло 1245 Казимир I мен Констанция Вроцлавтың екінші ұлы 14 желтоқсан 1267 – 24 желтоқсан 1287 Иновроцлав герцогтігі Померелияның Саломеясы 1268 алты бала 24 желтоқсан 1287 46-47 жасында Евфросиния Опольскаяның регенттігі (1267–1275) Ладислав I Биік 1260 Казимир I мен Евфросиния Опольскаяның тұңғыш ұлы 14 желтоқсан 1267 – 2 наурыз 1333 Бжест Куявский герцогтігі (1320 жылдан бастап Польша Корольдығының құрамында) Калиштың Гедвиг 6 қаңтар 1293 алты бала 2 наурыз 1333 Краковта 46-47 жасында Казимир II 1261 Казимир I мен Евфросиния Опольскаяның екінші ұлы 14 желтоқсан 1267 – 10 маусым 1294 Лакачия герцогтігі (Бжест Куявскийде 1288 жылға дейін бірлесіп билеу) Үйленбеген 10 маусым 1294 46-47 жасында Сиемовит 1262 Казимир I мен Евфросиния Опольскаяның үшінші ұлы 14 желтоқсан 1267 – 1312 Добжинь герцогтігі Галиция-Волыньның Анастасия Львовна 1296/1300 үш бала 1312 49-50 жасында Лейцика қысқа мерзімге Бжест Куявскийге (1294–1300) және Богемияға (1300–1306) қосылды, содан кейін Добжиньмен бірікті. Померелияның Саломеясының регенттігі (1287–1294) Сиемомыслоның балалары мұраларын бөлісті. 1324 жылы Лешек барлық мұрасын күтпеген жерден ағасы Премиславқа берді. Лешек II 1275 Сиемомысло мен Померелияның Саломеясының тұңғыш ұлы 24 желтоқсан 1287 – 1314 Иновроцлав герцогтігі (Иновроцлавта) Үйленбеген 1340 64-65 жасында Премислав 1278 Сиемомысло мен Померелияның Саломеясының екінші ұлы 24 желтоқсан 1287 – 16 ақпан 1339 Иновроцлав герцогтігі (Вишоградта 1327 жылға дейін; Иновроцлавта 1314–27; Сиерадздан 1327 жылдан бастап) 16 ақпан 1339 46-47 жасында Казимир III 1280 Сиемомысло мен Померелияның Саломеясының үшінші ұлы 24 желтоқсан 1287 – 13 мамыр 1350 Гневков герцогтігі Белгісіз кем дегенде балалар 13 мамыр 1350 69-70 жасында Вишоград, Иновроцлав және Сиерадз Польшаға қосылды Ладислав I Биік, Куявия герцогы және Галиция-Волыньның Анастасия Львовнасының регенттігі (1312–1316) Сиемовиттің балалары бірлесіп биледі. Олардың ешқайсысы бала қалдырмағандықтан, олардың мүліктері Польшаға өтті. Лешек III шамамен 1300 жыл Сиемовит пен Галиция-Волыньның Анастасия Львовнасының тұңғыш ұлы 1312 – шілде 1316 Добжинь герцогтігі (Висладағы Добжиньге дейін 1327 жыл; Лечницадан бастап 1327 жыл) Үйленбеген шілде 1316 15-16 жасында Ладислав II Дөңгелек 1303 Сиемовит пен Галиция-Волыньның Анастасия Львовнасының екінші ұлы 1312 – сәуір 1352 Анна (1349 жылдың қыркүйегінде қайтыс болды) баласыз сәуір 1352 48-49 жасында Болеслав шамамен 1305 Сиемовит пен Галиция-Волыньның Анастасия Львовнасының үшінші ұлы 1312 – 1328 Үйленбеген 1328 22-23 жасында Добжинь мен Лечница Польшаға қосылды Сиемовит II 1283 Болеслав II мен Литваның Гаудеманте Софиясының тұңғыш ұлы 20 сәуір 1313 – 18 ақпан 1345 Рава герцогтігі Үйленбеген 18 ақпан 1345 Сохачевка 61-62 жасында Болеслав II-нің балалары мұраларын бөлісті. Сиемовит мұрагер қалдырмады және оның округін жүректеріне берді. Тройден, әкесінің өмірінде Черскті ұстап алған, оның өлімінен кейін Варшаваны мұра етті. Тройден сонымен қатар Галиция-Волынь тағына әйелінің арқасында өз ұлын отырғызды. Тройден I 1284 Болеслав II мен Литваның Гаудеманте Софиясының екінші ұлы 20 сәуір 1313 – 13 наурыз 1341 Варшава герцогтігі Мария Юрьевна Галицлавская 1309/10 төрт бала 13 наурыз 1341 Варкада 56-57 жасында Венцеслав 1293 Болеслав II мен Богемияның Кунигундасының ұлы 20 сәуір 1313 – 23 мамыр 1336 Плоцк герцогтігі Литваның Даннила Елизаветасы 1316 екі бала 23 мамыр 1336 Плоцкта 42-43 жасында Даннила Елизаветасының Литва, Рава герцогы Тройден I-нің регенттігі (1336–1340) Болеслав III 1322 Венцеслав пен Даннила Елизаветасының ұлы 23 мамыр 1336 – 20 тамыз 1351 Плоцк герцогтігі Үйленбеген 20 тамыз 1351 Мельникте 28-29 жасында Плоцк уақытша қосылды...