Кіріспе

Уильям Джойнсон Хикс, 1-ші Брентфорд виконты (23 маусым 1865 – 8 маусым 1932), 1919 жылдан 1929 жылға дейін сэр Уильям Джойнсон Хикс, баронет ретінде және Jix деп кеңінен танымал болған, ағылшын заңгері және Консервативтік партия саясаткері. Ол 1908 жылы сол кездегі либералдық кабинет министрі Уинстон Черчилльді Солтүстік-Батыс Манчестер округінен өткен сайлауда жеңген кезде алғаш рет көзге түсті, бірақ ең көп танылғаны – 1924 жылдан 1929 жылға дейін Стэнли Болдуиннің екінші үкіметінде ұзақ жыл қызмет еткен және көп дау тудырған ішкі істер министрі ретінде. Ол діни қаталдыққа ұмтылып, коммунизмге қарсы тұрып, түнгі клубтар мен оның әдепсіз деп санайтын әдебиетке тыйым салды. Сонымен қатар, Англия шіркеуінің жаңартылған дұға кітабын енгізуге қарсы күресте және әйелдердің дауыс беру жасын 30-дан 21-ге төмендетуде маңызды рөл атқарды.

Түпбасқасы және ерте өмір

Уильям Хикс, бастапқыда осылай аталған, 1865 жылдың 23 маусымында Лондонның Канонбери қаласында дүниеге келді. Ол Генри Хикс пен оның әйелі Гарриетттың – Уильям Уоттстың қызы – төрт ұлы мен екі қызының үлкені болды. Хикс өркендеген саудагер және евангелистік ағылшын шіркеуінің белгілі діншісі болды, ол балаларынан ең жақсы нәтижелерді күтті. Уильям Хикс 1875-81 жылдары Лондонның Мерчант Тейлор мектебінде оқыды.

Автомобильдік сарапшы

Джойнсон Хикс көлік құқығы, әсіресе автомобиль құқығы саласындағы алғашқы сарапшылардың бірі болды. 1906 жылы ол «Тас жолдардағы ауыр және жеңіл механикалық тарту заңы» атты еңбегін жариялады. Ол евангелистік көзқарасты заңгер ретінде таныла бастады, сонымен қатар, парадоксалды түрде, соңғы технологияларға – автомобильдерге (оның бірнешеуі болды), телефондарға және ұшақтарға қызығушылық танытты. Джойнсон Хикс Лейбористік партияның жетекшісі Кир Хардиді «жалаңаяқ сатқын» деп атады, ол Он Буйрықты жоюды қалаған. Бұл Х.Г. Уэллсті Манчестердегі Лейбористік партияның жақтастарына ашық хат жолдауға итермеледі, онда ол Джойнсон Хикс «британдық саяси өмірдегі ең жаман элементті білдіреді – ешқандай ерекшелігі жоқ, көлеңкеде қалған және тиімсіз адам» деді. Джойнсон Хикс 429 дауыс айырмасымен Черчилльді жеңді. Бұл елде күшті резонанс тудырды, «Дейли телеграф» газеті бетінде «Уинстон Черчилль КЕТТІ! СЫРТҚА! СЫРТҚА!» деген қабаттасқан тақырыптарды жариялады (Черчилль көп ұзамай Парламентке Дундиден депутат ретінде оралды). Кейіннен оның жеке басында антисемит болғаны туралы айыптаулар оның сөздері мен мінез-құлқында көптеген, соның ішінде жақындағы зерттеушілер Дэвид Сезарани мен Джеффри Алдерман анықтаған авторитарлық бейімділіктің маңызды бөлігін құрады. Сезарани ескертті: «Оны 'Кіші Муссолини' деп атағанмен, Жикс фашист емес еді». Басқа зерттеулер Джойнсон Хикс антисемит болды деген пікірге қарсы шықты, ең бастысы В.Д. Рубинштейннің мақаласында ол Ішкі істер министрі ретінде Джойнсон Хикс бұрынғы министрлерге қарағанда көбірек еврейлерге азаматтыққа өтуге рұхсат бергенін айтты. Бұл оңдалған болса да, Джойнсон Хикс антисемит болды деген түсінік оның тар көзқарасты және төзімсіз адам ретінде бейнеленуіне үлкен үлес қосты, бұл ең айқын түрде Рональд Блайттың еңбектерінде көрінеді.

Парламенттік мансабының алғашқы жылдары

Джойнсон Хикс 1910 жылғы қаңтардағы жалпы сайлауда өзінің мандатын жоғалтты. Сол жылдың желтоқсанында өткен екінші жалпы сайлауда ол Сандерлендтен бақ сынады, бірақ қайтадан жеңіліске ұшырады. 1911 жылғы наурызда Брентфорд округінен қарсылығызсыз сайланды. 1916 жылы ол «Әуе үстемдігі» атты памфлет жариялады, онда Берлинді қоса алғанда, неміс қалаларындағы бейбіт азаматтарды ешқандай шектеусіз бомбалауды қолдады. Дегенмен, оған үкіметтік қызмет ұсынылмады. 1918 жылы оның бұрынғы сайлау округі таратылғаннан кейін ол Твикенхэм округінен парламент депутаты болды және 1929 жылы парламенттен зейнеткерлікке шыққанға дейін осы мандатын сақтап қалды. Осы оқиға оның партияның оң қанатындағы «бейтарап емес» саясатшылардың бірі ретіндегі беделін қалыптастырды, сондай-ақ ол партияның либерал Дэвид Ллойд Джорджпен коалициялық үкімет құруына қарсы күшті сыншы болды. Осы науқан аясында ол Бонар Лоу зейнеткерлікке шыққан кезде Остин Чемберленнің Юнионист партиясының жетекшісі болып тағайындалуына қарсылық көрсетуге тырысты, оның орнына лорд Биркенхедті ұсынып, «коалицияны тарату» мақсатын көздеді.

Үкіметке кіру

Жойнсон Хикс 1922 жылдың қазан айында өзі ұнатпаған Ллойд Джордж коалициясының құлауына аз ғана үлес қосты. Коалицияны қолдаған көптеген жетекші консерваторлардың Бонар Лоудың жаңа үкіметінде қызмет етуден бас тартуы, мансаптық өсу мүмкіндіктерін ашты. Джойнсон Хикс Шетелдік сауда жөніндегі хатшы болып тағайындалды (кіші министр, тиімді түрде Сауда кеңесінің президентінің орынбасары). Бонар Лоу, содан кейін Стэнли Болдуиннің басқаруымен өткен он бес айлық консервативті әкімшілікте Джойнсон Хикс тез мансаптық сатыдан өтті. 1923 жылдың наурыз айында ол Невилл Чемберленнің жоғарылауынан босаған лауазымдарға тағайындалып, Paymaster General, содан кейін Postmaster General болды. 1923 жылғы желтоқсан айындағы жалпы сайлаудағы юонисттердің жеңілісіне әкеп соққан парламенттік сайлаудан кейін, Джойнсон Хикс Болдуинды құлатуға бағытталған түрлі партиялық әрекеттерде маңызды рөл атқарды. Бір кезде оның өзі басшы болу мүмкіндігі талқыланды, бірақ бұл идея тез қабылданбады. Ол Артур Балфурды, егер король премьер-министр тағайындау туралы кеңес сұраса, Балфур оған еңбекшілер партиясының көшбасшысы Рамсей Макдональдтың орнына Остин Чемберленді немесе лорд Дербиді премьер-министр етіп тағайындауға кеңес беретініне көндіру жоспарына қатысты. Балфур мұндай қадамға келіспегендіктен және либералдар Макдональдты қолдайтындарын жариялағаннан кейін жоспар сәтсіз аяқталды, нәтижесінде 1924 жылдың қаңтарында үкімет құлады. Содан кейін Макдональд алғашқы еңбекші премьер-министрі болды.

Ішкі істер министрі

1924 жылы қарашада консерваторлар қайтадан билікке оралды және Джойнсон Хикс Ішкі істер министрі болып тағайындалды. Фрэнсис Томпсон оны "20 ғасырдың ең жоғары талапты, пуритандық және протестанттық Ішкі істер министрі" деп сипаттады.

Қоғамдық мораль

Джойнсон Хикс түнгі клубтар мен "Қызықты жиырма жылдардың" өзге де аспектілерін басып тастауға тырысқандығы үшін консерватор ретінде бейнеленді. Ол сондай-ақ Радклиф Холлдың лесбияндық романы "Жалғыздық құдығы" (1928) романына тыйым салуға тікелей қатысты, және ол оған жеке қызығушылық танытты. Ол "арна арқылы келген лас ағынды" тоқтатуды қалады. Д.Х.Лоуренстің еңбектерін (ол "Леди Чаттерлидің ғашығы" романының цензураланған нұсқасын жариялауға көмектесті), сондай-ақ бала тууды шектеу туралы кітаптар мен "Декамерон" аудармасын қатаң бақылауға алды. Ол түнгі клубтарға шабуыл жасауға бұйрық берді, онда көптеген адамдар жұмыстан кейін ішімдік ішіп отырды, нәтижесінде әйгілі қоғам өкілдері тұтқындалды. Түнгі клуб иесі Кейт Мейрик, басқа да орындармен қатар "43-клубтың" иесі, бес рет түрмеге қамалып, босатылған сайын әсем шампанмен тойланды. Ол Лондон полициясының бастығы Уильям Хорвудқа: "Бұл орын ең қауіпті және әдепсіздікке толы, есірткіш қолданған әйелдер мен мас ерлер бар. Бұл мәселені сіздің ең тәжірибелі қызметкерлеріңізге тапсырыңыз. Қандай құнға болса да, осы клуб туралы шындықты анықтаңыз. Егер мен естігендей болса, заңның барлық қатаңдығымен қудалаңыз" деді. Бұл жайт А.П. Герберттің "Сохоның екі джентльмені" (1927) атты бір актілік пьесасында сатираланды. 1926 жылғы жалпы ереуіл кезінде ол жабдықтау және құқық тәртібін сақтау жүйелерін ұйымдастырушылардың бірі болды, бірақ оның өзінің тәртіпті күшейтуге бағытталған саясатын жүргізуге ниеттенгендігі туралы да деректер бар. Атап айтқанда, оның ерікті полицейлерге көптеген шақырулары және "Daily Herald" газетін жабуға жасаған әрекеттері. Жалпы ереуіл кезінде қатал болған ол, содан кейін де коммунизмге қарсы күресін жалғастырды, бірақ солшылдар оған дұға кітабына қатысты дау кезінде біршама жылылық танытқан сияқты. Сыртқы істер министрі Остин Чемберленнің қарсылығына қарамастан, ол 1927 жылы кеңестік сауда агенттігі ARCOS-қа полиция шабуылын ұйымдастырды, тіпті ағылшын-кеңес қарым-қатынасын тоқтатуға үміттенген. Ол полиция қызметкерлерінің арасында беделді болды, және зейнетке шыққаннан кейін оның портреті Скотланд-Ярдқа орнатылды, ол полиция қызметкерлерінің жарнасымен төленді.

Дұғалар кітабының дағдарысы

1927 жылы Джойнсон Хикс "Ортақ дұғалар кітабының" ұсынылып жатқан қайта қарастырылуына қарсы шықты. Заң бойынша Парламент мұндай түзетулерді мақұлдауға міндетті, бұл көбінесе ресми процедура ретінде қарастырылатын. Джойнсон Хикс 1921 жылдан бері евангелистік Ұлттық шіркеу лигасының президенті болды және Болдуиннің қалауына қарамастан, қайта қарастырылған дұға кітабына қарсылық көрсетті. Алайда, Фрэнсис Томпсон (2004) Болдуин үкіметінің Джойнсон Хикс берген уәдесіз әрекет етпегенін жазды. Ол өкіметімен бағынышты түрмелердің жағдайын жақсартуға белсенді күш салды және тәуелді қылмыскер және түнгі клуб иесі Кейт Мейрик оның күш-жігерінің арқасында түрмелердің жақсарганын өз естеліктерінде атап өтті. Джойнсон Хикс жалпы ереуіл және Үндістан мәселесінде Черчилльмен бірге болды, бірақ онымен жарыс иттері туралы пікір таластырғанда, Джойнсон Хикс олардың кедей адамдарды пабтардан шығаруға көмектесетін пайдалы әлеуметтік қызмет атқарады деп сенді. Сондай-ақ, Черчилльдің ат жарыстарында тотализаторларға рұқсат беруі, ал ит жарыстарында рұқсат етпеуі – бұл байлар үшін бір заң, кедейлер үшін басқа заң деген ойға келді.

Кейінгі мансап

Жаңа жалпы сайлау уақыты жақындаған сайын Болдуин Черчилльді Қаржы министрлігінен Үндістан кеңсесіне ауыстыру үшін Кабинетін қайта құруды ойлады, сондай-ақ Сэр Остин Чемберленді қоспағанда, өзінен үлкен барлық министрлерді (Болдуин 1867 жылы туған) қызметтен кетуге шақырды. Егер консерваторлар қайта сайланғанда Джойнсон Хикс Кабинеттен кетуді сұрағандардың бірі болар еді. 1929 жылдың мамырындағы жалпы сайлауда консерваторлар күтпеген жерден билікті жоғалтты. Сайлаудан бір ай өткен соң Джойнсон Хикс Сассекс графтығындағы Невик виконты Брентфорд титулын алды. Джойнсон Хикс 1932 жылдың 8 маусымында 66 жасында Суссекс графтығындағы Невик Парк қаласында қайтыс болды. Оның әйелі, Брентфорд виконтессасы 1952 жылдың қаңтарында дүние салды. Бірақ ол 2001 жылы Джек Стро Ішкі істер министрлігінен кеткен кезде ұсынылған, ұзақ қызмет еткен Ішкі істер министрлерінің тізіміне енбеді. Сонымен қатар, ол 1920-жылдардың ірі саясаткерлерінің арасында жақында жарық көрген өмірбаяны жоқ жалғыз тұлға. Көп жылдар бойы Джойнсон Хикстің өмірі мен мансабы туралы толыққанды талқылау Брентфорд отбасы сақтап келген құжаттарының қолжетімсіздігіне байланысты қиындыққа тап болды. Осы себепті оның өмірі туралы айтылған әңгімелер 1933 жылы Х.А. Тейлордың ресми өмірбаянымен және оның замандастары жариялаған материалдарға негізделді – олардың көп бөлігі оны жек көретін адамдардың қаламынан туған. Нәтижесінде, қоғамдық пікір Рональд Блайттың «Іллюзия дәуірі» кітабындағы өмірбаянына арналған тарауы сияқты, оны жағымсыз жағдайда бейнелейтін материалдармен қалыптасты. 1990 жылдары ағымдағы виконт әкесінің құжаттарын Вестминстер университетінің MPhil студенті Джонатон Хопкинске тапсырды, ол олардың каталогын жасады және диссертациясының бөлігі ретінде Джойнсон Хикстің қысқаша өмірбаянын жазды. 2007 жылы осы құжаттардың бір бөлігі Льюстегі Шығыс Суссекс архивіне (2013 жылы Брайтондағы The Keep-ке көшірілді) тапсырылды, онда олар қауымға қолжетімді. Докторлық диссертациясында Ішкі істер министрлігінде Джойнсон Хикстің моральдық саясатын зерттеген Хью Клейтон осы деректерді пайдаланып Джойнсон Хикстің жаңа өмірбаянын жазуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2023 жылы тарихшы Макс Хейстингс «Таймс» газетінде жариялаған мақаласында, кейбір консерватор министрлер мен бұрынғы министрлерді «ең нашар» деп санайтындар Джойнсон Хикстің мансабын қайта қарастырып, «біздің өткен саясаткерлеріміздің көптегені қазіргілерді Джикс сияқты жағымсыз етіп көрсетпейді» деген қорытындыға келуі керек екенін ұсынды.