Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цикадалар тұқымдасы
Family of cicada insects
Цикадалардың нағыз цикадалар тұқымдасы – цикадалардың екі тұқымдасының бірі, құрамында дүние жүзінде 3200-ден астам түрі бар дерлік барлық қазіргі цикада түрлері кіреді.
Cicadidae, the true cicadas, is one of two families of cicadas, containing almost all living cicada species with more than 3,200 species worldwide.
Эволюция
Цикадалардың Теттигарктидаларға қарағанда Цикадидтерге жақын ертедегі қазбалары юра кезеңіне жатады. Мьянмадағы бор дәуірінің ортасынан табылған, жақсы сақталған цикадидтердің морфологиясы, көптеген қазіргі цикадалардан өзгеше, олардың үн шығармай немесе өте үнсіз дыбыстар шығарғанын көрсетеді. Ең көне қазіргі цикадидтер палеоцен кезеңіне дейін жетеді.
The earliest fossils of cicadas more closely related to Cicadidae than to Tettigarctidae date to the Jurassic period. The morphology of well preserved stem cicadids from mid Cretaceous Burmese amber from Myanmar suggests that unlike many modern cicadas, they were either silent or only made quiet sounds. The oldest modern cicadids date to the Paleocene.
Сипаттама
Цикадалар - мембраналы қанаттары, бастарының үстіңгі бөлігінде үшбұрыш тәрізді орналасқан үш қарашық көзі және қысқа, қылтан тәрізді мұрттары бар ірі жәндіктер.
Cicadas are large insects characterized by their membranous wings, triangular formation of three ocelli on the top of their heads, and their short, bristle like antennae.
Өмірлік цикл
Цикадалар, әдетте, ересек дарақтарының пайда болу үлгісіне сүйене отырып, екі топқа бөлінеді. Жылдық цикадалар нимфа күйінде жер астында екі немесе одан да көп жыл болады, ал популяциясының дамуы жергілікті түрде синхронды болмайды, сондықтан әр жылдары немесе көп жылдар бойы ересек дарақтары жетіледі. Периодикалық цикадалардың да өмірлік циклы бірнеше жылды құрайды, бірақ олар белгілі бір аймақта синхронды немесе дерлік синхронды түрде пайда болады және аралық жылдары ересек дарақтары кездеспейді. Ең белгілі түрлері, Magicicada туысына жататын цикадалар, 13 немесе 17 жыл сайын ересек дарақтарына айналады.
Cicadas are generally separated into two categories based on their adult emergence pattern. Annual cicadas remain underground as nymphs for two or more years and the population is not locally synchronized in its development, so that some adults mature each year or in most years. Periodical cicadas also have multiple year life cycles but emerge in synchrony or near synchrony in any one location and are absent as adults in the intervening years. The most well known periodical cicadas, genus Magicicada, emerge as adults every 13 or 17 years.
Байланыс
Цикадалар әдетте аталықтары жұптасу үшін шығаратын қатты, ауада естілетін дыбыстарымен танымал. Осы тұқымдастың бір өкілі – "Бревисана бревис" (Brevisana brevis) цикадасы – әлемдегі ең қатты дауыс шығаратын жәндік, оның әні 100 децибелден асып кетеді. Аталық цикадалар төрт түрлі дыбыстық сигналдарды шығара алады: ән, шақыру, төмен амплитудалы әндер және алаңдату дыбыстары. Orthoptera (шаяншақтар, сверчоктар және кетіділер) тобының өкілдерінен айырмашылығы, олар дыбыс шығару үшін сызылысқа жүгінеді, ал Cicadidae тобының өкілдері құрсақ аймағында орналасқан, өзгертілген мембраналар – екі барабанша арқылы дыбыс шығарады. Дыбыс шығару үшін әр барабаншаға жалғасқан бұлшықет оны ішке қарай тартады, ал қатаң мембрананың деформациясы "щылқ" деген дыбыс тудырады.
Cicadas are known for the loud airborne sounds that males of most species make to attract mates. One member of this family, Brevisana brevis, the "shrill thorntree cicada", is the loudest insect in the world, able to produce a song that exceeds 100 decibels. Male cicadas can produce four types of acoustic signals: songs, calls, low amplitude songs, and disturbance sounds. Unlike members of the order Orthoptera (grasshoppers, crickets, and katydids), who use stridulation to produce sounds, members of Cicadidae produce sounds using a pair of tymbals, which are modified membranes located on the abdomen. In order to produce sound, each tymbal is pulled inwards by a connected muscle, and the deformation of the stiff membrane produces a 'click.'
Көбею
Жаңа пайда болған цикадалар ағаштарға көтеріліп, қанаттарымен ересек түрге айналады. Аталықтары аналықтарды тартып алу үшін шақырады, соның нәтижесінде цикадаларға тән ерекше дауысты әндер пайда болады. Аналықтары қанаттарын жылбыратқанда естілетін "щылқы" дыбысымен аталықтарына жауап береді. Аталық аналықты тапқаннан кейін, оның шақыруы олардың жұптасқанын көрсетеді.
Newly emerged cicadas climb up trees and molt into their adult stage, now equipped with wings. Males call to attract females, producing the distinct noisy songs cicadas are known for. Females respond to males with a 'click' made by flicking their wings. Once a male has found a female partner, his call changes to indicate that they are a mating pair.