Португалия тағының мұрагері титулы: Бейра князінің тарихы

Кіріспе

Бейра ханзадасы (Príncipe da Beira, әйелдік түрі: Princesa da Beira) – Португалия тағының мұрагеріне дәстүрлі түрде берілетін атақ. Бұл атақ бастапқыда Португалияның билеуші монархының ең үлкен қызына берілуі тиіс болған. Бейра ханзадасы атағымен бірге Барселос герцогы атағы да беріледі, ол Браганса герцогының және Бразилия ханзадасының (кейін Португалияның Корольдік ханзадасы) мұрагері болып табылады. Атаудың аты Португалияның орталық аймағындағы Бейра провинциясынан шыққан.

Тарих

Атақты, бәлкім, 1640 жылдары Португалияның королі Иоанн IV, Браганса әулетінің бірінші монархы шығарған (оның бұрынғы болуы немесе берілгендері туралы жазба жоқ). Ол ең алдымен оның ең үлкен тірі қалған қызы, Португалияның инфантасы Жоаннаға, Бейраның 1-ші ханшайымына берілді. Патшаның ниеті, еркек мұрагер Бразилияның ханзадасы, кейін Браганса герцогы болуы керек еді, ал Бейра ханшайымы бастапқыда француздың Мадам Роялі немесе британдық ханшайымымен ұқсас болды. Бұл атақтың тақтың келесі мұрагерлерімен байланысы болған жоқ. Король Иоанн IV екінші ұлды, жақын уақытта үшінші ұлды дүниеге келтірді, бірақ қызы Бейраны сақтап қалды, ал ұлдар герцогтықтарды (Браганса және Бежа) алды. Алайда Жоанна 1653 жылы жас кезінде қайтыс болды. Содан кейін атақ Португалия монархиясының қалған уақытында бірнеше рет беріліп, қайта берілді. Бірақ, монархтың бірнеше тірі ұлы болған жағдайда, үлкен қызына берілуі кейінгі ғасырларда кейде қайталанды. Атақтың мұрагерлік лауазымымен алғашқы байланысы 1669 жылдан бастап болды, ол Бейра ханшайымы (1669–90) Инфанта Изабел Луизаға, сол кездегі патша Петр II-нің жалғыз тірі баласына тиесілі болды. Ол оны патшаның үлкен қызы ретінде алды, бірақ ол 1688 жылға дейін мұрагерлікке ие болғандықтан, жаңа дәстүрдің негізі қаланды. Бірінші дәстүрге сәйкес, келесі иеленуші Португалияның инфантасы Барбара (1711–58), Португалия королі Иоанн V-нің үлкен қызы. 1729 жылы ол Испанияның Фернандо ханзадасына, Астурияның ханзадасына тұрмысқа шықты. Содан кейін, 17 желтоқсан 1734 жылы атақ Португалия королі Иоанн V-тің жаңа туған үлкен немересі Инфанта Мария Франсисканың пайдасына қайта құрылды. Ол монархтың тұңғыш қызы еді. Бұл монархтан кейінгі екі буынға берілген алғашқы мәртебе болды. Болашақ Жозеф I (сол кездегі Бразилияның ханзадасы) ұлы болмағандықтан, Бейраның жаңа ханшайымы кейіннен мұрагер болып жарияланып, ақырында таққа отыратын болды. 1750 жылы жаңадан билікке келген король Жозеф I (әрине, 1746 жылдан кейін ұлдары болмайды деп сенген, әйелі мен ол бұдан былай бала туғызбады, кейіннен белгілі болғандай) өзінің үлкен қызын ресми мұрагер деп жариялады және оған «тақ мұрагерлік» атағын, Бразилияның ханшайымын берді (бірақ Браганса герцогы емес). Ол 1761 жылы Марияның үлкен ұлы Инфанте Дом Хосе Францискоға (1761–88) Бейра принсі атағын берді. Алғаш рет атақ еркекке тиесілі болды. Бұл жаңа дәстүрді тудырды. Қазіргі жағдай бойынша, корольдің ресми мұрагері Бразилия княздығын ұстады, ал Бейра князі Бразилияның мұрагері болды. 1734–50 жылдары жағдай дәл солай болды (бірақ қасақана емес), онда монархтың мұрагері Бразилияның ханзадасы болды, ал Бразилияның анық мұрагері Бейра ханшайымы болды. Бұл жағдай сол уақыттан кейін де қайталанды, өйткені монархтар Бейраны мүмкіндігінше екінші мұрагерге берді. (Браганса герцогы мен Бразилия принсі атақтары Ұлыбританиядағы Корнуолл герцогтігі мен Ротсей герцогтігі атақтарымен бірдей. Атақ мұрагерге тиісті ата-анасы таққа отырғанда немесе, егер атақ бос болса, туған кезде берілді. 1645–1822 жылдар аралығында Бразилияның принсі әрқашан Браганса герцогы атағын алған тақтың мұрагеріне тиесілі болды. 1750 жылы Бразилия, бірақ Браганса емес, әйел мұрагерге арнайы берілді, өйткені ол ресми мұрагер деп жарияланды.) Болашақ король Иоанн VI өзі ешқашан Бейраның ханзадасы болмады, ол өзінің ағасы қайтыс болғаннан кейін тікелей Бразилияның ханзадасы және Браганса герцогы болды. Бірінші дәстүрге сәйкес, Бейраның келесі иегері Португалияның инфанта Мариана Виториасы (1768–88), Мария I мен Педро III-нің үлкен қызы. Ол үлкен ағасынан екі ай өткен соң қайтыс болды. 1785 жылы ол Испанияның инфанты Габриельге (1752–88) үйленді, ол бірнеше апта бұрын қайтыс болды. Олардың үш баласына әжесі Испаниядан басқа Португалияның инфанты атағын берді. Басқалары қайтыс болғаннан кейін, үлкен ұлы, Испания мен Португалияның инфанты Педро Карлос (1786–1812) өзінің португалдық туысы Тереза, Бейра ханшайымына үйленді және ұрпақ қалдырды (төменде қараңыз). Королева Мария I және оның регенті, болашақ король Иоанн VI, өз кезегінде Бейраны Иоаннның мұрагерлеріне берді, ал олардың екіншісі, Инфанте Дом Педро Франциско аман қалып, 1816 жылы Бразилияның ханзадасы болды, бұл атақты иеленген соңғы португал мұрагері (кейін ол Бразилияны тәуелсіз етті). Король Иоанн VI бірінші дәстүрді де ұстанды, ал Бейра оның үлкен қызы Инфанта Дона Мария Терезаға берілді, бірінші кезекте оның қысқа өмір сүрген туысы Испания мен Португалияның Инфанте Педро Карлосының әйелі, екінші кезекте бірінші Карл талапкері, Испанияның Инфанте дон Карлосының әйелі. Терезаның жалғыз баласы оның Педро Карлоспен болған ұлы, Испания мен Португалияның Инфанте дон Себастиан (1811–75) болды, одан Марчена, Дуркал, Ансола және Эрнан герцогтары тегін алады. Екінші дәстүрге сәйкес, 1821 жылы туған кезде, сол кездегі Бразилияның ханзадасының үлкен ұлы Жоао Карлос 1821 жылы туғаннан кейін Бейраға ие болды, ол мұрагерлік желісінде үшінші болды, бірақ ол келесі жылы, Бразилияның тәуелсіздігінен бірнеше ай бұрын қайтыс болды. Император Педроның келесі ұлы, 1825 жылы туған, Португалиядан ешқандай атақ алмады. Бірінші дәстүрге сәйкес, келесі иеленуші Португалияның инфанта Мария да Глория Жоана (1819–53), король Педро IV-нің үлкен қызы. Алайда, ол 1826 жылы Мария II патшайымы ретінде таққа отырды. Екінші дәстүрге негіделген қажеттілік тек 1887 жылы, король Луис I-нің билігінің соңғы жылдарында Инфанте Дом Луис Филипе туған кезде туды. Луис Филипе 1887–89 жылдары Бейра ханзадасы болды, содан кейін өзінің әкесінің орнына, жаңа корольдің орнына тақ мұрагері болып, 21-ші Браганса герцогы болды.

The title was presumably created (no records of its earlier existence or grants) by King John IV of Portugal, the new monarch, first of the Braganza dynasty, sometime in the 1640s. It was firstly given to his eldest surviving daughter, Infanta Joanna of Portugal, 1st Princess of Beira. It was the King's intention that the male heir apparent would be Prince of Brazil and later also Duke of Braganza, whereas Princess of Beira was originally quite similar to that of French Madame Royale or the British Princess Royal. The title had no original connection to being one for next heirs of the throne King John IV had a second son, and soon a third, but the daughter kept Beira and the boys received dukedoms (Braganza and Beja). However, Joanna died young in 1653. Afterwards, the title kept being granted and regranted several times during the remaining Portuguese monarchy. However, the precedent of being granted to the monarch's eldest daughter in a situation where he had several living sons, was repeated sometimes in later centuries. The title's first connection with the position of the heir was from 1669 onwards, when it was held by the Infanta Isabel Luísa, Princess of Beira (1669–90), the only then living child of King Peter II. She received it as the eldest daughter of the king, but as she also was the heiress presumptive until 1688, a new tradition got its groundwork. According to the first tradition, the next holder would be infanta Barbara of Portugal (1711–58), the eldest daughter of King John V of Portugal. In 1729, she wedded Infante Fernando of Spain, the Prince of Asturias. Then, on December 17, 1734 the title was created anew by king John V of Portugal, in favour of his newborn eldest granddaughter Infanta Maria Francisca. She was the eldest daughter of the heir apparent of the monarch. This was the first time when it was granted two generations down from the monarch. As the future Joseph I (the then Prince of Brazil) was to remain without sons, the new Princess of Beira would later become the proclaimed heiress and ultimately to ascend the throne. In 1750 the newly ascended King Joseph I (believing that no sons would be forthcoming indeed, his wife and he produced no further issue after 1746, as is known in hindsight) proclaimed his eldest daughter the official heiress and granted her the "crown princely" title Princess of Brazil (but apparently not that Duke of Braganza). He in 1761 further granted Maria's eldest son, Infante Dom José Francisco (1761–88), the title Prince of Beira. For the first time, the title was held by a male. This created a new tradition. The situation now, effectively, was that the king's official heir held the Princedom of Brazil, and Prince of Beira was Brazil's heir apparent. The situation had been the same (though unintentionally) during 1734 50, when the monarch's heir apparent was Prince of Brazil, and Brazil's obvious heir was Princess of Beira. This was to be repeated after that time, as monarchs granted Beira to the second heir apparent whenever possible. (The way the titles Duke of Braganza and Prince of Brazil were held is identical with the way the titles of Duchy of Cornwall and of Rothesay are held in the UK. The male heir apparent received it when the relevant parent ascended the throne or, if the title was vacant, at birth. During the 1645 1822 period, the Prince of Brazil always belonged to the heir apparent to the throne, who also received the title Duke of Braganza. In 1750 though, Brazil but not Braganza was specifically granted to the female heiress, as she was proclaimed the official successor.) The future King John VI himself never became Prince of Beira he became Prince of Brazil and Duke of Braganza directly at the death of his elder brother. According to the first tradition, the next holder of Beira would be Infanta Mariana Vitória of Portugal (1768–88), the eldest daughter of Maria I and Pedro III. She died two months after her eldest brother. In 1785, she was married to Infante Gabriel of Spain (1752–88), whom she predeceased by some weeks. Their three children were granted Infantes of Portugal in addition to that of Spain by their grandmother. The others going having died, the eldest son, Infante Pedro Carlos of Spain and Portugal (1786–1812) married his Portuguese cousin Teresa, Princess of Beira, and left issue (see below). Queen Maria I and her regent, the future King John VI, granted the Beira in turn to John's heirs apparent, and the second of them, Infante Dom Pedro Francisco survived to become in 1816 the Prince of Brazil, the last Portuguese heir apparent to hold that title (as he himself later made Brazil independent). King John VI followed the first tradition also, and Beira was granted to his eldest daughter Infanta Dona Maria Teresa, firstly wife of her short lived cousin Infante Pedro Carlos of Spain and Portugal and secondly wife of the first Carlist pretender, Infante don Carlos of Spain. Teresa's only child was her son with Pedro Carlos, Infante don Sebastian of Spain and Portugal (1811–75), from whom the dukes of Marchena, Durcal, Ansola and Hernani descend. In the second tradition, when born in 1821, the then Prince of Brazil's eldest son João Carlos was granted Beira in 1821 after birth, he being the third in the heir apparent line, but he died the following year, some months before Brazil's secession. Emperor Pedro's next son, born in 1825, received no title from Portugal. According to the first tradition, the next holder would be Infanta Maria da Glória Joana (1819–53), the eldest daughter of King Pedro IV. She, however, ascended the throne in 1826 as Queen Maria II. The second tradition based need arose only in 1887, when Infante Dom Luís Filipe was born in the last years of his grandfather King Luís I's reign. Luís Filipe was Prince of Beira 1887 89 and then succeeded his own father, the new king, as crown prince, becoming 21st Duke of Braganza.