Кіріспе

Америкалық Екінші дүниежүзілік соғыс ұшқышы және Бухенвальд концлагерінен аман қалған (1918–1991)

Рой Аллен (1918–1991) – американдық, Филадельфия қаласының Олни ауданында дүниеге келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бомбалаушы ұшқышы болып жұмыс істеген, Франция үстінде атып түсіріліп, Бухенвальд концлагеріне жіберілген.

Франция мен тұтқындық

1944 жылдың 14 маусымында ұшқыш Рой Аллен және оның Боинг Б-17 Ұшқыш бекінісі экипажы нацистік оккупацияланған Францияға миссияға шықты. Жаудың зениттік артиллериясынан зардап шеккен Рой Францияға парашютпен түсуге мәжбүр болды. Дұшпан тылында қалған ол 21 жасар мектеп мұғалімі және француз қарсыласының мүшесі Колетт Флориннің көмегімен құтқарылды. Парижге көшірілгенге дейін ол Колеттпен алты апта бірге тұрды. Парижге келген соң, бір адам оны тағы бір агентке апарып, Испания арқылы Англияға жеткізетінін айтты. Оны «британдық агентке» апарып жатқан агент, капитан Жак есімді адам, оны сатқындықпен Гестапоға тапсырды. Одан кейін ол сол кезде Францияның барлық айманы үшін Гестапо штаб-пәтері болған Фош даңғылына жеткізілді. Фош даңғылында ол азапталды, террорист деп айыпталды және Женева конвенциясының шарттарына сәйкес, соғыс тұтқыны ретіндегі құқықтарынан айырылды. Ол және басқа ұшқыштар Парижден оңтүстікке қарай жеті шақырым жердегі Фрезн қаласындағы Фрезн түрмесіне жеткізілді. Фронт жақындағанда, немістер Рой Алленді және Фил Ламасонды қоса алған 167 одақтас ұшқышты Германиядағы Бухенвальд концлагеріне жіберуге шешім қабылдады. Олар Фрезннен мал вагондарымен пойызбен жолға шықты. Вагонның сыйымдылығы 40 адамға есептелген. Немістер оларды 90 адамға дейін толтырып, жолаушыларды сапар бойы тұруға мәжбүр етті.

Бухенвальд концентрациялық лагері

Бухенвальдта ол ауыр физикалық және психологиялық зорлық-зомбылыққа ұшырады. Ол кеткен кездегі салмағы, 14 маусымда миссияға кеткен кездегіден шамамен бір метрге жуық кем болды. Сол жерде ол дизентерия, пневмония және басқа да түрлі аурулардан зардап шекті. Аллен және басқа да әуешілер Бухенвальдта көтерген қатал қарау Женева конвенциясының үшінші тармағын бұзу болды, ол тұтқынға алынған әскери қызметшілерге физикалық және психикалық зорлық-зомбылық жасауға тыйым салады және оларға қадір-қасиетпен қарау керектігін айтады. Осы себепті СС күзетшілері әуешілерге тізім нөмірі жоқ тұтқындық киім берді. Кейіннен, Люфтваффе офицері Ханес Траутлофт одақтастардың бомбалаудан келген зардаптарын тексеріп жүргенде одақтас әуешілерге кездесті. Бір тұтқын, неміс тілін жақсы білген, офицерге олардың жағдайын жеткізді. Олардың халдеріне көңіл бөлген (сондай-ақ, егер ол араласпаса, одақтастардың қолындағы Люфтваффе әскерлеріне жаза берілуі мүмкін екенін білген) неміс офицері оларды Бухенвальдтан қазіргі Польшадағы Stalag Luft III әскери тұтқын лагеріне ауыстыруды ұйымдастырды.