Стиви Смит: Ағылшын ақыны және жазушысы

Кіріспе

Ағылшын ақыны және романист (1902–1971)
Шотландиялық футболшы

Флоренс Маргарет Смит (20 қыркүйек 1902 – 7 наурыз 1971), Stevie Smith деп белгілі, ағылшын ақыны және романист болған. Ол Чолмондейли сыйлығын жеңіп алды және поэзия саласындағы Корольдік алтын медальмен марапатталды. Оның өміріне негізделген Хью Уайтмордың "Стиви" атты пьесасы Гленда Джексонның басты рөлде ойнаған фильмге бейімделді.

Өмір

Стиви Смит, туған Флоренс Маргарет Смит Кингстон-апон-Халл қаласында, Чарльз Уорд Смит (1872-1949) және Этель Рахельдің (1876-1919) екінші қызы, сәтті теңіз инженері Джон Спирдің қызы. Ол отбасында "Пэгги" деп аталды, бірақ жас кезінде паркте доспен атпен жүргенде "Стиви" есімін алды, ол оны жокей Стив Донохьюге ұқсатып айтқан. Оның әкесі кеме агенті болған, бұл бизнесті ол әкесінен мұра еткен. Компаниясы мен некесі қиындыққа тап болғанда, ол теңізге қашып кетті, ал Смит одан кейін оны сирек көрді. Ол жеті жасында анасынан алыстағаны үшін қатты ренжіген кезде өлім туралы ойлай бастағанын айтты. Анасы Смит 16 жасында қайтыс болды. Достары Смитті кейбір жағынан наив және өзімшіл, ал екінші жағынан – зор интеллектуалды күшке ие деп сипаттады, өйткені оны әпкесі балалық шағында еркелетіп, сонымен бірге тәуелсіз әйел ретінде тәрбиелеген. Сол сияқты, оның саяси көзқарастары әпкесінің консерватизмі мен достарының солшыл көзқарастары арасында ауытқып отырды. Смит өмірінің көп бөлігінде бойдақ болды, бірақ жалғыздыққа ұшырағанын жоққа шығарды, оның орнына достары мен отбасымен жақын қарым-қатынаста болғанын айтты. Ол бала кезіндегі қатаң ағылшын дінінен толықтай бас тартпады, бірақ оны қабылдамады, өзін "сенімі зейіл тапқан атеист" деп сипаттап, діни мәселелер туралы терең ойлармен жазды: "Мен сенбейтін Құдай бар / Бірақ осы Құдайға махаббатым жетеді". 1958 жылы жазған 14 беттік "Сенбеудің қажеттілігі" атты эссесінде былай делінген: "Діннен айырылып қалғандар сияқты қайғырудың қажеті жоқ. Қайғырудың қажеті жоқ, бұл жақсы нәрсе". Бұл эссе Кембридж гуманистік қоғамының отырысында таныстырылды. Смит 1971 жылдың 7 наурызында ми ісігінен қайтыс болды. Бұл сөз бүкіл әлемге танымал болғандықтан, оның бастауын білмейтіндер де оны таниды. Поп-мәдениетте де оның түрлі нұсқалары кездеседі, мысалы, The Beatles тобының "Being for the Benefit of Mr. Kite!" әнінде. Өлеңдері өмірі бойы сапасы мен стилі тұрақты болғанымен, мазмұны уақыт өте келе өзгерді, жастық шағындағы өткір әзілдері азайып, қайғы-қасіретке, сенімге және өмір соңына арналған ойлар көбейді. Оның ең танымал өлеңі – "Ақылмен қол сілтеп емес, суға батып" ("Not Waving but Drowning"). 1966 жылы ол ақындарға арналған Чолмондейл сыйлығымен марапатталды және 1969 жылы поэзия саласындағы Королеваның алтын медалін жеңіп алды. Смит кездейсоқ жұмыс ретінде 1959 жылы "Түсті мысықтар" атты фотоальбомға мәтін жазды, онда ол мысықтардың ішкі өмірін бейнелейтін суреттерге әзілді тақырыптар қосты. Смит өлеңдері бүкіл әлемдегі жазушылар мен сыншылардың назарында болды. Джеймс Антониу The Australian газетінде оның "көрінетін әдемілігі осындай күрделіліктерді, осындай амбицияны және таңғажайып түпнұсқалықты жасырып, көптеген адамдар оның жұмысына қарсы келеді" деп жазса, Майкл Дирда The Washington Post газетінде "Смит эстетикалық стратегиясының бір бөлігі сыртқы сұлулық екені анық, бірақ оның бетінде нағыз надандық немесе қаз-қалпында ештеңе жоқ" деп мәлімдеді. Кэрол Руменс The Guardian газетінде Смит "формалдылықты, әбден шебер болса да, бұзып, викториялық мектепте оқыған қыздың қызу қырағылығымен викториялық әлеуметтік екіжүзділіктің созылып кеткен көлеңкелеріне қарсы шықты" деп жазды. 2023 жылы жаңадан ашылған Ұлыбритания үкіметінің құжаттары Смит 1967 жылы Джон Мейсфилдтің қайтысынан кейін Ұлыбританияның жаңа ақыны болуға үміткер ретінде қарастырылғанын көрсетті. Ол тағайындалған хатшы Джон Хьюитт Оксфорд университетінің ағылшын тілі профессоры Хелен Гарднермен (Смит "негізінен өзі туралы" кішкентай қыз поэзиясын жазды) және Поэзия қоғамының төрағасы Джеффри Хэндли Тейлормен (Смит "тұрақсыз" деп мәлімдеген) кеңескеннен кейін қабылданбады.

Stevie Smith, born Florence Margaret Smith in Kingston upon Hull, was the second daughter of Charles Ward Smith (1872 1949) and Ethel Rahel (1876 1919), daughter of successful maritime engineer John Spear. She was called "Peggy" within her family, but acquired the name "Stevie" as a young woman when she was riding in the park with a friend who said that she reminded him of the jockey Steve Donoghue. Her father was a shipping agent, a business that he had inherited from his father. As the company and his marriage began to fall apart, he ran away to sea and Smith saw very little of him after that. She related that her preoccupation with death began when she was seven, at a time when she was very distressed at being sent away from her mother. Her mother died when Smith was 16. Smith was described by her friends as being naive and selfish in some ways and formidably intelligent in others, having been raised by her aunt as both a spoiled child and a resolutely autonomous woman. Likewise, her political views vacillated between her aunt's Toryism and her friends' left wing tendencies. Smith was celibate for most of her life, although she rejected the idea that she was lonely as a result, alleging that she had a number of intimate relationships with friends and family that kept her fulfilled. She never entirely abandoned or accepted the High Church Anglican faith of her childhood, describing herself as a "lapsed atheist", and wrote sensitively about theological puzzles;"There is a God in whom I do not believe/Yet to this God my love stretches." Her 14 page essay of 1958, "The Necessity of Not Believing", concludes: "There is no reason to be sad, as some people are sad when they feel religion slipping off from them. There is no reason to be sad, it is a good thing." The essay was unveiled at a meeting of the Cambridge Humanist Society. Smith died of a brain tumour on 7 March 1971. This saying has become so familiar that it is recognised even by those who are unaware of its origin. Variations appear in pop culture, including "Being for the Benefit of Mr. Kite!" by the Beatles. Though her poems were remarkably consistent in tone and quality throughout her life, their subject matter changed over time, with less of the outrageous wit of her youth and more reflection on suffering, faith and the end of life. Her best known poem is "Not Waving but Drowning". She was awarded the Cholmondeley Award for Poets in 1966 and won the Queen's Gold Medal for poetry in 1969. As an occasional work, Smith wrote the text of the coffee table book Cats in Colour (1959), for which she wrote a humorous series of captions to photographs imagining the inner lives of cats. Smith's poems have been the focus of writers and critics around the world. James Antoniou writes in The Australian that her 'apparent innocence masks such fierce complexities, such ambition and startling originality, that many people baulk at her work', while Michael Dirda affirms in The Washington Post that, 'certainly, an outward charm is part of Smith's aesthetic strategy, though there’s nothing naive or whimsical beneath her surface.' Carol Rumens writes in The Guardian that Smith 'skewered formality, though formally deft, and challenged, with a Victorian school marm's brisk tartness, the lingering shades of late Victorian social hypocrisy.' In 2023, newly declassified UK government files revealed that Smith was considered as a candidate to be the new Poet Laureate of the United Kingdom in 1967 following the death of John Masefield. She was rejected after appointments secretary John Hewitt consulted with Dame Helen Gardner, the Merton Professor of English at the University of Oxford (who stated that Smith "wrote 'little girl poetry' about herself mostly") and Geoffrey Handley Taylor, chair of The Poetry Society (who stated that Smith was "unstable").

Профильдер

Смит профилі, Поэзия мұрағатындағы өлеңдер мен аудио файлдары. 2010 жылдың 12 желтоқсанында алынды.
Америка ақындары академиясындағы Смит профилі. 2010 жылдың 12 желтоқсанында алынды.
Поэзия қорындағы Смит профилі. Өлеңдер мен библиография. 2010 жылдың 12 желтоқсанында алынды.

Мұрағат

Стиви Смиттің құжаттары. Талса университетінің Макфарлин кітапханасының арнайы жинақтар бөліміндегі архив. 2010 жылдың 12 желтоқсанында алынды.
Британ кітапханасында Стиви Смиттің бес қолжазба және машинкамен терілген өлеңі. 2020 жылдың 22 маусымында алынды.
Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетіндегі Стиви Смит құжаттары. 2010 жылдың 12 желтоқсанында алынды.