Рухани көшбасшы Прем Рават және "Білім" ілімі

Кіріспе

Рухани көшбасшы (1957 жылы туған)

Прем Пал Сингх Рават (10 желтоқсан 1957 жылы туған), бұрын Махараджи деп аталған, үндістандық халықаралық спикер және автор. Оның үйретулеріне "Білім" деп аталатын медитация тәжірибесі, сондай-ақ ішкі күш, таңдау, құндылық және үміт сияқты жеке ресурстарды ашуға негізделген бейбітшілік туралы білім кіреді. Прем Рават – үнді гуруы және кейіннен "Divine Light Mission" (DLM) деп аталған Divya Sandesh Parishad-тың негізін қалаушы Ханс Рам Сингх Раваттың кіші ұлы. Әкесі қайтыс болғаннан кейін сегіз жасар Прем Рават оның орнын басты. 13 жасында ол Батысқа сапар шегіп, АҚШ-та тұрақтап қалды. Жастар оның үгітіне қызығушылық танытқанда, қозғалыс ондаған мың адамға дейін өсті. Көптеген ақпарат құралдары оның жастығына және құдайлық мәртебесі туралы мәлімдемелеріне таңырқады; сонымен қатар, ол қоғамдық сөздерінде интеллектуалды мазмұнның жетіспеуі және сәнді өмір салты үшін де сынға ілікті. Төрт жасында ол әкесінің басқосуларында сөйлей бастады, ал алты жасында әкесі оған "Білімнің техникаларын" үйретті. 1966 жылы әкесі қайтыс болды, дәстүрлі 13 күндік аза тұру кезінде анасы мен ұйымның жоғары лауазымды шенеуніктері оның орнын басу мәселесін талқылады. Оның анасы Мата Джи және үлкен ағасы Сатпал Сингх Рават (сол кезде Бал Бхагван Джи, қазір Сатпал Махарадж деп белгілі) мұрагерлер ретінде ұсынылды. Бірақ олардың біреуін де тағайындамас бұрын Прем Рават аза тұрғандарға сөз сөйлеп, олардың ұстазының өлімсіз екенін және әлі де олардың арасында екенін еске салды. Сол кезден бастап Прем Рават демалыс күндері мен мектептен демалыстарын әкесі сияқты, Білім және ішкі бейбітшілік тақырыбында аудиторияға сөз сөйлеп саяхаттап жүрді. Оның жас кезіне байланысты DLM-нің тиімді басқаруы бүкіл отбасымен бөлісілді. 1960 жылдары Үндістанда рухани жетекшілік іздеген батыстықтар DLM мүшелерімен кездесіп, кейбіреулері бастамашылар немесе премилерге (хинди тіліндегі "prem" сөзінен, яғни "сүйіспеншілік") айналды. Британдық бастамашылар оны Батысқа шақырды, ал 1969 жылы ол өкілі ретінде Лондонға жақын үнді студенті Махатманы жіберді. 1970 жылы оның Батыстағы көптеген жаңа ізбасарлары оны көру үшін Үндістанға ұшып келді. Олар Делидегі Үндістан қақпасында, он екі жасында, оның халықаралық жұмысының басталуы ретінде белгілі "Бейбітшілік бомбасы" деп аталатын сөйлеген сөзін тыңдады.

Prem Pal Singh Rawat (born 10 December 1957), formerly known as Maharaji, is an Indian international speaker and author. His teachings include a meditation practice he calls "Knowledge", and peace education based on the discovery of personal resources such as inner strength, choice, appreciation and hope. Prem Rawat is the youngest son of Hans Ram Singh Rawat, an Indian guru and the founder of the Divya Sandesh Parishad, later known as Divine Light Mission (DLM). After his father's death, eight year old Prem Rawat assumed his role. At 13, he traveled to the West and took up residence in the United States. When young adults took interest in his message, the movement grew by tens of thousands. Many in the news media were perplexed by his youth and claims of divine status; he was also criticized for a lack of intellectual content in his public discourses, and for leading an opulent lifestyle. At the age of four, he began speaking at his father's meetings, and at six his father taught him the "techniques of Knowledge." His father died in 1966, and during the customary 13 days of mourning, his mother and senior officials of the organization discussed the succession. Both his mother, Mata Ji, and eldest brother, Satpal Singh Rawat (known then as Bal Bhagwan Ji, and currently as Satpal Maharaj), were suggested as successors. Before either could be nominated, however, Prem Rawat addressed the crowd of mourners, reminding them that their master was immortal and still among them. From that time, Prem Rawat spent his weekends and school holidays traveling as his father had, addressing audiences on the subject of Knowledge and inner peace. Because of his youth, effective control of the DLM was shared by the whole family. During the 1960s, Westerners in India searching for spiritual guidance met DLM members, and some became initiates or premies (from the Hindi prem, meaning "love".) British initiates invited him to visit the West, and in 1969 he sent a Mahatma, a close Indian student, to London on his behalf. In 1970, many of his new Western followers flew to India to see him. They were present at India Gate, Delhi, when, still only twelve years old, he delivered an address known as the "Peace Bomb," which marked the start of his international work.

1971-1975 жылдар

1971 жылы Прем Рават анасының қарсылығына қарамастан Батысқа сапар шекті. Оның Батыстағы алғашқы сөз сөйлеген жері 1971 жылдың маусымында Гластонбери Фейрде болды. Автор Рон Гивз «бұрын Гуру Махарадж Джи ретінде танылған Прем Раваттың және 1971 жылғы Гластонбери Фейрдегі кездесуі «Жаңа дәуір» руханилығы деп аталатын құпияны түсінудегі маңызды оқиға болды» деген теорияны айтады. Содан кейін ол Лос-Анджелес, Нью-Йорк, Вашингтон, Канада және Оңтүстік Африкаға барды. Оның АҚШ-қа келгеніне кейбір адамдар күлді, себебі жас Рават діни көшбасшы болу үшін тым жас деп саналды. Дегенмен, ол жас адамдардың арасында үлкен қызығушылық тудырды, олар оның Құдайды тікелей сезіну қабілетін тексеруге дайын болды. Бір куәгер Прем Раваттың «сол жерде болған уақытында су тапаншаларымен ойнаған, өзінің суреттерін көрсеткен, баршаның суретін түсірген» деді. Жаңа мүшелер 13 жасар Прем Рават Құдайды аша алады деген хабарды таратты. Ол сол жылы 300 батыстық адаммен бірге Үндістанға оралды, миссияның ашрамдарында тұрды және 15 жасында ұшқышқа оқыды. 1972 жылы оның пайдалануы үшін екі Cessna ұшағы алынды. Ол үнемі саяхаттап, Ұлыбритания, АҚШ, Үндістан және Австралияда тұрды. 1973 жылдың тамызында Бостонда өткен 9 мың адам қатысқан шараға келген журналист Прем Раваттың қарапайым және адамгершілікпен келгенін, сондай-ақ ізбасарларының құдайлық туралы айтқан сөздерін қасақана жоққа шығарғандай көрінетінін жазды. Әлеуметтанушы Джеймс Даунтонның айтуынша, Прем Рават өзінің ізбасарларына толық сезінуге кедеріліңізетін түсініктер мен сенімдерден бас тартуға шақырды. Дегенмен, бұл олардың оның құдайлық болмысы туралы қатаң идеяларды қабылдауына және оған және қозғалысқа мыңжылдық көзқарастарды жүктеуіне кедергі келтірмеді. Ізбасарлар өз өмірінде «махаббат, бейбітшілік және бақыт» туралы айтты, бірақ көпшіліктің көзқарасы көбінесе жақтырмас болды. Әлеуметтанушы Стивен А. Кент 22 жастағы хиппи ретінде Прем Раваттың хабарының қарапайым және нашар жеткізілгенін тапты, бірақ оның серіктері оның туралы құлшына сөйледі. 1973 жылдың тамызында Прем Рават Детройтте марапат алу үшін келген кезде, радикалды журналист Пэт Хэлли оны кремді пісірілген пирогпен бетінен ұрды. Прем Рават өзінің шабуылдаушысының тұтқындалмауын немесе жарақат алмауын қалады, бірақ бірнеше күннен кейін Хэллиге шабуыл жасалып, ол жарақат алды. Жергілікті мүшелер оқиғаны естігенде, Прем Раватқа хабарлап, ол DLM-нің толық тергеу жүргізуін сұрады. Екі ізбасар шабуылдаушы ретінде анықталды және полицияға дереу хабарланды. Детройт полициясы экстрадиция процесін бастаудан бас тартты. Бұл әрекетсіздік Хэллидің радикалды саясатына байланысты болуы мүмкін деген болжамдар болды. Прем Раваттың жарнамалық кампаниясы бұрынғысынан жоқ еді. Бір журналист: «Ол қайда барса да, мыңдаған адам оның артынан еріп жүреді; оның дөңгелек, көңілді бетінің суреттері барлық Батыс қалаларындағы ғимараттардың қабырғаларын әшекейлейді; газет тілшілері мен телекамералар оның барлық қоғамдық кездесулерін, әсіресе жүздеген мың ізбасарларын тартатын жаппай митингтерін жариялайды». 1973 жылдың қыркүйек айының басында Прем Рават ішек жарасымен ауруханаға жатқызылған кезде АҚШ қалаларына жасаған сапары қысқарды. Дәрігердің айтуынша, оның денесі әлсіреп, үнемі саяхаттаудан шаршағандықтан, орта жастағы басшының стрессі байқалады. 1973 жылғы Ханс Джаянти «Миллениум '73» деп аталды және Хьюстон Астродомында өтті. Баспасөз хабарламаларында бұл оқиға «бейбітшілікке ұмтылған адамдар үшін мың жылдық бейбітшіліктің» басталуын білдіретіні айтылды. Басты ұйымдастырушылар Прем Раваттың ағасы Сатпал Рават және белсенді Ренни Дэвис болды, олар 100 000 немесе одан да көп адам қатысады деп болжады; шараға шамамен 20 000 адам келді. Ұлттық теледидар жаңалықтарында көрсетілмегенімен, ол баспа құралдарында кеңінен жарияланды және «Әлемнің Иесі» атты АҚШ-тың марапатталған деректі фильмінде бейнеленді. Премиялар «көңілді, достық және тыныш, сенімдерімен нығайтылған» деп сипатталды. 400 ата-анаға арналған сыйлық Прем Рават «қайта оралған ұл-қыздарды оңалтушы» болды. Алайда кейбір журналистер «дұрыс айтылмаған идеялардың шатасқан жиынтығын» тапты. Бұл шара «жылдың жастар мәдени іс-шарасы» деп аталды. Бұл оқиғаның үміттерге сай келмеуі «Жаратушы жарық» миссиясына зиян келтірді және оны өте ауыр қарызға ұшыратып, қозғалыстың ішінде өзгерістерге мәжбүр етті. 1976 жылы DLM қарызды 80 000 долларға дейін азайта алды. Томас Пиларзиктің айтуынша, Мыңжылдықтың экономикалық тапшылығы ішінара «қасиетті отбасының» (Прем Раваттың анасы және үш үлкен ағасы) нашар басқаруының және күткеннен әлдеқайда аз қатысушылардың салдары болды. Прем Раваттың жас болуына байланысты, оның анасы Мата Джи және үлкен ағасы Сатпал Рават бүкіл әлемдік DLM ісін басқарды. Прем Рават 16 жасқа толғанда қозғалысты басқаруға белсендірек қатысуды қалады. Әлеуметтанушы Джеймс В. Даунтонның айтуынша, бұл оның «анасының билігіне енуі керек еді және ол оған бағынуға үйренгендіктен, ұрыс сөзсіз болды». 1973 жылдың желтоқсанында Прем Рават Миссияның АҚШ бөлімшесінің әкімшілік басқаруын өзіне алды; оның анасы мен Сатпал Үндістанға оралды. 1973 жылдың соңына қарай DLM 55 елде белсенді болды. Он мыңдаған адам бастамаға түсті және бірнеше жүз орталық және ондаған ашрамдар құрылды. 1973 жыл Миссияның сәттілігінің «шыңы» деп аталды. Кейбір БАҚ хабарларында ол «мессия емес, король сияқты өмір сүреді» делінген. Жақтастары әлемдік және рухани байлық арасында қайшылық жоқ екенін айтты және Рават ешкімге «материалдық әлемді тастауға» кеңес бермеді, бірақ оған байланыстылығымыз ғана дұрыс емес екенін айтты. Баспасөз хабарларында Раваттың Rolls Royce, Mercedes Benz сияқты қымбат көліктері тізілген. Рават: «Мен оларға ақшадан және материалдық заттардан гөрі құндырақ нәрсе бере аламын - мен оларға бейбітшілік сыйлаймын», - деді. «Махарадж Джидің сәні Батыс мәдениетінің сыйы, оның жемістері сағаттар мен Кадиллактар», - деді өкіл. Олар Раваттың өмір салтын лиланың, яғни құдайлық ойынның мысалы ретінде қарастырды, ол Батыстың «ақшаға құмар және құрылғы жинаушы қоғамына» айна көтереді. Оның Сан-Диего, Калифорниядан келген 24 жасар ізбасары Маролин Джонсонмен жасаған некесі Колорадо штатының Голден қаласындағы конфессиялық емес шіркеуде тойланды. Прем Раваттың анасы Мата Джи шақырылмады. Прем Раваттың үнді емеске үйленуі оның анасымен қарым-қатынасын толық ажырастырды. Рават Батыстық шәкірттерінің қолдауын сақтап қалды. Көптеген махатмалар Үндістанға оралды немесе қызметтен босатылды. 1974 жылдың басына қарай DLM штатының саны алтыдан мыңнан асты. Жер учаскесіндегі вертолет алаңына қатысты дауды Лос-Анджелес округінің өрт департаменті үшін төтенше жағдайларда су қорытындысын орнату және рұқсат етілген рейстердің санын шектеу арқылы шешілді.

In 1971, Prem Rawat traveled to the West against his mother's wishes. His first western address was given in June 1971 at Glastonbury Fayre. Author Ron Geaves theorises that "the convergence of Prem Rawat, formerly known as Guru Maharaj Ji, and Glastonbury Fayre in 1971 was a key event in understanding the jigsaw that came to be known as 'New Age' spirituality." He then went to Los Angeles, New York, Washington, Canada and South Africa. His arrival in the United States was met with some ridicule, as the teen aged Rawat was seen as too immature to be a religious leader. However, he generated great interest among young adults, who were willing to examine his claimed ability to give a direct experience of God. One witness said that Prem Rawat "played the whole time he was there he played with squirt guns, flashed pictures of himself for all to see, and took movies of everybody Love flowed back and forth between him and his devotees." Enthusiastic new members spread the message that the 13 year old Prem Rawat could reveal God. He returned to India later that year with 300 westerners, stayed in the mission's ashrams. and jet training at age 15. In 1972 two Cessna airplanes were obtained for his use. Traveling almost constantly, he was reported to have residences in the United Kingdom, the United States, India, and Australia. A reporter who attended an event in Boston in August 1973, which drew 9,000 attendees, wrote that Prem Rawat appeared humble and human, and seemed to intentionally undercut the claims of divinity made by followers. Sociologist James Downton said that from his beginnings, Prem Rawat appealed to his followers to give up concepts and beliefs that might impede them from fully experiencing the Knowledge (or life force). This, however, did not prevent them from adopting a fairly rigid set of ideas about his divinity, and projecting millennial preconceptions onto him and the movement. Followers stressed "love, peace and happiness" in their lives, but public attitudes were often unsympathetic. Sociologist Stephen A. Kent wrote that as a 22 year old hippie, he found Prem Rawat's message to be banal and poorly delivered, though his companions spoke about it glowingly. In August 1973 while Prem Rawat was in Detroit to receive an award, he was slapped in the face with a shaving cream pie by Pat Halley, a radical journalist. Prem Rawat said that he did not want his attacker arrested or hurt, but Halley was attacked a few days later and injured. When local members heard of the incident, they notified Prem Rawat, who requested that DLM conduct a full investigation. Two followers were identified as the assailants and the police were immediately notified. The Detroit police declined to initiate extradition proceedings. There was speculation that the lack of action may have been connected with Halley's radical politics. Prem Rawat's publicity campaign was unparalleled. One journalist reported,
Thousands of people follow him wherever he goes; posters of his round, cheerful face adorn the walls of buildings in every major Western city; newspaper reporters and TV cameras cover his every public appearance—particularly his mass rallies, which attract hundreds of thousands of followers each. A tour of US cities was cut short in early September 1973 when Prem Rawat was hospitalized with an intestinal ulcer. His physician said that his body, weakened by the pace of continual travel, showed the stresses of a middle aged executive. The Hans Jayanti of 1973, named "Millennium '73", was held in the Houston Astrodome. Press releases said that the event would mark the beginning of "a thousand years of peace for people who want peace." The main organizers were Prem Rawat's eldest brother Satpal Rawat and activist Rennie Davis, who predicted an attendance of 100,000 or more; the event attracted about 20,000. Although not covered by the national television news, it received extensive coverage in print media and was depicted in the award winning US documentary "Lord of the Universe". The premies were described as "cheerful, friendly and unruffled nourished by their faith". To the 400 premie parents who attended, Prem Rawat was "a rehabilitator of prodigal sons and daughters". Some reporters, however, found "a confused jumble of inarticulately expressed ideas." The event was called the "youth culture event of the year". The event's failure to meet expectations hurt the Divine Light Mission and left it heavily in debt, forcing changes within the movement. By 1976, the DLM was able to reduce the debt to $80,000. According to Thomas Pilarzyk, the Millennium economic deficit was partly the result of poor management by the "holy family" (Prem Rawat's mother and three older brothers), and partly the much lower than anticipated attendance. Because of Prem Rawat's youth, his mother, Mata Ji, and eldest brother, Satpal Rawat, managed the affairs of the worldwide DLM. When Prem Rawat reached sixteen years of age he wanted to take a more active part in guiding the movement. According to the sociologist James V. Downton, this meant he "had to encroach on his mother's territory and, given the fact that she was accustomed to having control, a fight was inevitable". In December 1973, Prem Rawat took administrative control of the Mission's US branch; his mother and Satpal returned to India. By the end of 1973, the DLM was active in 55 countries. Tens of thousands had been initiated, and several hundred centers and dozens of ashrams were formed. 1973 has been called the "peak of the Mission's success". Some media reports said that he "lived more like a king than a Messiah". Supporters said there is no conflict between worldly and spiritual riches, and that Rawat did not advise anyone to "abandon the material world", but said it is our attachment to it that is wrong. Press reports listed expensive automobiles such as Rolls Royces, Mercedes Benz limousines Rawat said, "I have something far more precious to give them than money and material things—I give peace". "Maharaj Ji's luxuries are gifts from a Western culture whose fruits are watches and Cadillacs", a spokesman said. They saw Rawat's lifestyle as an example of a lila, or divine play, which held a mirror to the "money crazed and contraption collecting society" of the West. His marriage to Marolyn Johnson, a 24 year old follower from San Diego, California, was celebrated at a non denominational church in Golden, Colorado. Prem Rawat's mother, Mata Ji, had not been invited. Prem Rawat's marriage to a non Indian finally severed his relationship with his mother. Rawat retained the support of the Western disciples. Most of the mahatmas either returned to India or were dismissed. By early 1974 the number of full time DLM staff had increased from six to over one thousand. Controversy around a helipad on the property was resolved by installing emergency water storage for the Los Angeles County Fire Department and limiting the number of permitted flights.

1976-2000 жылдар

1976 жылға қарай көптеген студенттер Прем Раватты негізінен рухани ұстаз, жол көрсетуші және шабыт көзі ретінде қарастырды. 1976 жылғы қаңтарда Прем Рават оларды ашрамдарды тастап, үнді әдет-ғұрыптары мен терминологиясын жинастыруға шақырды. Ол ұйымның өзінің ізбасарлары мен арасына кедергі келтіргенін айтты. Ол кейбір шешімдерді қабылдауды жергілікті преми қауымдастықтарына жүктеді, бірақ рухани және дүниелік мәселелердегі соңғы билік ретіндегі мәртебесін сақтап қалды. Денвердегі штаб-пәтердегі қызметкерлердің саны 250-ден 80-ге дейін азайтылды. 1976 жылғы 20 желтоқсанда Нью-Джерси штатының Атлантик-Сити қаласында Прем Рават 1975 жылдан бері алғаш рет дәстүрлі Кришна киімін киіп пайда болды, бұл үнді әсерінің және құлшыныстың қайта жандануын білдірді. 1977 жылы көптеген адамдар ашрам өміріне оралды, және секулярлық тенденциялардан ритуалдық және мессиандық сенімдерге қайта оралу байқалды. 1978 жылғы қазан айында Раваттың Малибудағы меншігінің төңірегіндегі төбелерде өрт шықты. Төрт баласы бар отбасы 1984 жылы Малибуға оралды. 1979 жылғы қаңтарда «Лос-Анджелес Таймс» газеті Раваттың Малибудағы ізбасарларын сақтап қалғанын, культтарға деген сенімсіздік күшейсе де, бұл факт өзгермегенін хабарлады. Боб Мишлер және бұрынғы вице-президент Роберт Хэнд ақшаның көбінесе Прем Раваттың жеке қажеттеріне жұмсалатынын, ал топтың идеалдарын орындау мүмкін емес екенін айтты. Бұл айыптамалар қолдау таппады және Миссияның дамуына әсер етпеді. Оның үйретулерінде маңызды орын алған индуистік сілтемелер мен діни мысалдар медитация техникаларына назар аударуға ықпал етті. Бұрын «Кәміл Ұстаз» деп аталған Рават, «ғұру ретіндегі дерлік құдайлық мәртебесінен» бас тартты. 1983 жылы «Жарқын Жарық Миссиясы» «Элан Витал» деп қайта аталды, және Рават Батыс ашрамдарын жапты, бұл оның халықаралық мақсаттар үшін үнді әдістерін қолдануын тоқтатуын білдірді. Осы кезеңде Рават көп саяхат жасады. Екі жылдың ішінде ол Нью-Йорк, Лондон, Париж, Куала-Лумпур, Рим, Дели, Сидней, Токио, Каракас және Лос-Анджелес сияқты 37 халықаралық қалада 100-ден астам бағдарламада сөз сөйледі. 1990 жылы әлем бойынша 1,2 миллион, ал АҚШ-та 50 мың ізбасары бар екені хабарланды.

By 1976, most students viewed Prem Rawat primarily as a spiritual teacher, guide and inspiration. In January 1976 Prem Rawat encouraged them to leave the ashrams and discard Indian customs and terminology. He said that the organization had come between his devotees and himself. He decentralized some decision making to local premie communities, while he maintained his status as the ultimate authority over spiritual and secular matters. The staff at the Denver headquarters were reduced from 250 to 80. His appearance on 20 December 1976 in Atlantic City, New Jersey, wearing a traditional Krishna costume for the first time since 1975, signaled a resurgence of Indian influence and devotion. During 1977, many returned to ashram life, and there was a shift back from secular tendencies towards ritual and messianic beliefs. In October 1978, the hillsides surrounding Rawat's Malibu estate were burned by a brushfire. The family, which had grown to include four children, returned to Malibu in 1984. In January 1979 the Los Angeles Times reported that Rawat was maintaining his Malibu following despite a rising mistrust of cults. Bob Mishler and Robert Hand, a former vice president of the movement, complained that money was increasingly diverted to Prem Rawat's personal use, and that the ideals of the group had become impossible to fulfill. The charges found little support and did not affect the progress of the Mission. The Hindu references and religious parables that had been prominent in his teachings gave way to a focus on the meditation techniques. Once called "Perfect Master", Rawat abandoned his "almost divine status as guru" In 1983 the Divine Light Mission was renamed Elan Vital and Rawat closed the last western ashrams, marking the end of his use of Indian methods for international objectives. Throughout this period, Rawat toured extensively. In one two year period he spoke at over 100 programs in 37 international cities, including New York, London, Paris, Kuala Lumpur, Rome, Delhi, Sydney, Tokyo, Caracas and Los Angeles. In 1990 there were said to be 1.2 million followers worldwide, with 50,000 in the United States.

2001 қазіргі уақытқа дейін

2001 жылы Прем Рават өзінің хабарын және бүкіл әлемдегі гуманитарлық шараларды қолдау үшін «Прем Рават қоры» (TPRF) атты қоғамдық қайырымдылық ұйымын құрды. 2006 жылы Раваттың көп жылдан бері қолдаушысы профессор Рон Гивз, Раваттың хабары таратылып жатқан 80-нен астам елге жетудің жалғыз тиімді жолы – жеке ұшақпен, оны Рават өзі басқарады, және жылына шамамен 250 мың шақырымға дейін ұшады деп атап өтті. 2007 жылы Рават түрмедегі сотталғандар үшін «Бейбітшілік білімі» бағдарламасын бастады, ол 2012 жылы 10 елдегі 25 түрмеде жүзеге асырылды. UTSA қылмыстық сот әділдігі профессоры Майкл Гилберт: «Біздің жергілікті Домингуэз түрмесінде қатысушылардың мінез-құлқында жағымды өзгерістер байқалды» деді. 2006 жылы Бразилияның Флорианополис қаласындағы UNIPAZ университетінің ректоры Пьер Вейл, «Халықаралық бейбітшілік университеті» коммерциялық емес ұйымының кампусы, Прем Раватқа «Бейбітшілік елшісі» құрметті атағын берді. 2009 жылы Прем Рават Италияның Базиликата аймағының бейбітшілік елшісі атанды. 2010 жылы ол Еуропа Парламенті вице-президенті Джанни Пителланың шақыруымен Брюссельде өткен «Еуропа үшін бейбітшілік сөздері» конференциясында сөз сөйледі. 2011 жылы ол Брюссельде өткен «Бейбітшілік және өркендеу. Еуропалық Одақтың негізгі құндылықтары» конференциясында тағы да сөз сөйледі. Осы конференцияда ол Еуропалық Парламентте қол қойылған «Брюссель декларациясы» – «Бейбітшілікке серт» елшісі болып тағайындалды. «Бейбітшілікке серт» Еуропалық Одақтың негізгі құқықтары туралы Хартиясының преамбуласында бекітілген бостандық, теңдік және ынтымақтастық принциптеріне негізделген. Декларацияға қол қойған үкіметтер, ұйымдар мен компаниялар бейбітшілік жобаларын жобалау және дамытуда тәуелсіз әрекет етуге шақырылады. 2012 жылы Малайзияда Прем Рават «жаһандық бейбітшілікті қорғау және насихаттауға қосқан үлесі үшін» Азия-Тынық мұхиты брендтері қорының «Өмір бойына жетістік» сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы Прем Рават Лондондағы Британдық кино институтында TPRF және Tutu Foundation UK ұйымдастырған форумда негізгі баяндама жасады. Үкімет өкілдері мен үкіметтік емес ұйымдардың басшылары бейбітшілік білімі, татуласу, зорлық-зомбылыққа баламалар, түрме реформасы және қылмыстың айналымын тоқтату мәселелерін талқылады. 2021 жылдың наурыз айында Италияның Әділет министрлігі, Қылмыстық әкімшілік департаменті, сотталғандарды оңалту үшін «Бейбітшілік білімі» бағдарламасын іске асыру туралы өзара түсіністік меморандумына қол қойды. 2021 жылдың сәуір айында Оңтүстік Африка үкіметімен осы бағдарламаны елдегі барлық түзету орталықтарында жүзеге асыру туралы келісімге қол қойылды. 17 маусым 2022 жылы, 1971 жылғы маусымда Гластонбери музыка фестивалінде сөйлегеннен кейін 51 жыл өткен соң, Прем Рават Ұлыбританияның Гластонбери кеңесінен әлемдегі бейбітшілік үшін 50 жыл жұмыс істегені және адамзатқа қызмет еткені үшін алғашқы «Авалон кілті» сыйлығын алды. Рават Гиннес рекордтар кітабында тіркелді: «Бір автордың кітабын оқуға жиналған ең көп көрермен – 114 704 адам. Бұл көрсеткішті 2023 жылдың 2 сәуірінде АҚШ-тың Прем Раваты Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Лакхнау қаласында жасады. Автор өзінің «Өзіңді тыңда» атты соңғы кітабының 3-тарауын хинди тілінде билет алған тыңдаушыларға оқып берді. Осы оқиға Лакхнаудағы Мата Рамабай Амбедкар Майданында өтті». Тағы бір Гиннес рекорды: Лекцияға жиналған ең көп көрермен – 375 603 адам. Бұл көрсеткішті 2023 жылдың 26 қарашасында АҚШ-тың Прем Раваты Үндістанның Бихар штатындағы Гая қаласында жасады.

In 2001, Prem Rawat founded The Prem Rawat Foundation (TPRF), a Public Charitable Organization to support his message, and worldwide humanitarian efforts. Writing in 2006, professor Ron Geaves, a long time supporter of Rawat, noted how Elan Vital had explained that the only effective way of reaching out to the over 80 countries where Rawat's message was being promoted was by leased private jet, which Rawat self piloted, flying around a quarter million miles a year. In 2007, Rawat started the Peace Education Program for inmates which, as of 2012, operates in 25 prisons across 10 countries. Michael Gilbert, UTSA associate professor of criminal justice, stated that,"The constructive changes in behavior among participants have been noticed in our local Dominguez prison". In 2006, Pierre Weil, Rector of UNIPAZ in Florianopolis, Brazil a campus of an 'International Peace University' non profit organization awarded Prem Rawat the honorary title of Ambassador of Peace. In 2009, Prem Rawat was made Ambassador of Peace for the Basilicata region of Italy. In 2010, he spoke at the "Words of Peace for Europe" conference in Brussels, at the invitation of European Parliament Vice President Gianni Pittella. In 2011, he again spoke at the Brussels conference, "Peace and Prosperity. Founding Values of the European Union." At this conference, he was named ambassador of the Brussels Declaration “Pledge to Peace,” signed at the European Parliament. The Pledge to Peace was inspired by the principles of freedom, equality and solidarity enshrined in the preamble of the Charter of Fundamental Rights of the European Union. The Declaration of Intent encourages signatory governments, organizations, and companies to act independently in the design and development of peace projects. In 2012, in Malaysia, Prem Rawat was awarded the Asia Pacific Brands Foundation Lifetime Achievement Award, "for his contributions in championing and promoting global peace." In 2016, Prem Rawat delivered the keynote address at a forum hosted by TPRF and the Tutu Foundation UK at the British Film Institute in London. Government officials and NGO leaders met to explore peace education, reconciliation, alternatives to violence, prison reform and breaking the cycle of crime. In March 2021, the Italian Ministry of Justice, Department of Penitentiary Administration, signed a Memorandum of Understanding to implement the Peace Education Program for inmates' rehabilitation. In April 2021, a similar agreement was signed with the South African government to implement this Program throughout the country's correctional centres. On 17 June 2022, 51 years after he spoke at the Glastonbury Music Festival in June 1971, Prem Rawat received the first “Key of Avalon” award from the Council of Glastonbury, United Kingdom, in recognition of fifty years of working for peace across the world and his services to humanity. Rawat is mentioned in the Guinness Book of World Records: "The largest audience at a book reading for a single author is 114,704 and was achieved by Prem Rawat (USA), in Lucknow, Uttar Pradesh, India, on 2 April 2023. The author read chapter 3 of his latest book “Hear Yourself” in Hindi to a ticket paying audience. The attempt was held at the Mata Ramabai Ambedkar Maidan in Lucknow." Another Guinness world record: The largest attendance at a lecture is 375,603 and was achieved by Prem Rawat (USA), in Gaya, Bihar, India, on 26 November 2023.

Ұстазы

Прем Раваттың ілімінің мәні – адамның қанағаттану қажеттілігін ішкі тыныштық пен қуаныштың тұрақты көзіне бұрылып, байланыс арқылы толықтыруға болатындығында. Ол догмалар жинағына емес, өзі үйреткен медитация техникалары арқылы қол жетімді болатын трансценденттік тәжірибенің тікелей сезіміне баса назар аударады. Көптеген ғалымдар Прем Раваттың ілімі Солтүстік Үндістанның Сант Мат немесе Радхасоами дәстүрінен бастау алғандығын айтады. Гейвс мұның толыққанды дұрыс еместігін көрсетеді; Раваттың өзінің әулеті туралы айтқан сөздеріне сілтеме жасап, ол Рават пен оның әкесін Тотапури құрған дәстүрге жатқызады, ол Адвайт Мат қозғалысының да бастауы болды. Дегенмен, олар ерекшеленеді. Ол Раваттың «өзінің әулетін маңызды деп санамайтыны және өзінің билігін дәстүрге негізделген деп есептемейтіні ерекше жайт» екенін қостырады. Іс жүзіндегілер «Білімді» ішкі және өте жеке тұлғалық деңгейде сипаттайды, оған ешқандай әлеуметтік құрылым, діни рәсімдер, этикалық қағидалар немесе сенімдер жинағы жатпайды. Джордж Криссидс Прем Раваттың «Білім» деп атағанының өзіндік түсіну мен ішкі жанға негізделгенін, оның құдайлықпен бірдей екенін айтады.

Ұйымдар

Рават алғашқы байланысты болған ұйымын (Дивийн Лайт Миссия) әкесінен мұра етіп алды. Үнді мәдениеті мен дінінің рәсімдерінен алшақтағаннан кейін, ол мәдениетке, сенімдерге және өмір салтына тәуелсіз, Үндістанның дәстүрлерімен байланысы жоқ "Элан Витал" және "Words of Peace International" ұйымдарын құрды. 2001 жылы құрылған Прем Рават қоры (ПРҚ) гуманитарлық көмекке баса назар аударды.

Құдайдың жарық миссиясы

Дивиандық жарық миссиясы (Divya Sandesh Parishad; DLM) – 1960 жылы гуру Ханс Раваттың Солтүстік Үндістандағы жақтастары үшін құрған ұйымы. 1970 жылдары ДЛМ оның төртінші және ең кіші ұлы Прем Раваттың басшылығымен Батыста кеңінен танымал болды. Кейбір ғалымдар Бхагавад Гита мен Сант Мат дәстүрінің әсерін байқады, бірақ Батыстағы бұл қозғалыс жаңа діни қозғалыс, культ, харизматикалық діни секта немесе балама дін ретінде қарастырылды. ДЛМ өкілдері бұл қозғалысты дін емес, шіркеу деп мәлімдеді.

Элан Витал және Words of Peace International

ДЛМ Прем Рават үнді мәдениеті мен дінінің рәсімдерінен бас тартып, оның үйретімдерін мәдениетке, сенімдерге және өмір салтына тәуелсіз қылған кезде таратылды. АҚШ-тағы ДЛМ 1983 жылы заңды тұлға атауын өзгерту арқылы өзінің атын Elan Vital деп өзгертті. Elan Vital Раваттың жұмысын қолдайтын бірнеше ұйымның ортақ атауына айналды. Көптеген елдердегі тәуелсіз Elan Vital ұйымдары қаржы жинаумен, Раваттың лекцияларын ұйымдастырумен және кейбір жағдайларда оның қоғамдық сөздерін таратумен айналысты. Қазіргі уақытта Elan Vital бастапқы индуизм немесе сикх дінімен байланысы жоқ. АҚШ-тағы Elan Vital, Inc. 501(c)(3) коммерциялық емес ұйым ретінде тіркелген. Ол салық статусына байланысты "шіркеу" деп аталады. 2005 жылғы жарғысында оның мақсаты "діни, қайырымдық және білім беру қызметтерін" жүзеге асыру деп көрсетілген. Elan Vital веб-сайтында Elan Vital 2010 жылы қызметін тоқтатқаны және оның орнына Words of Peace International, Inc. сияқты жаңа ұйымдар құрылғаны айтылған.

Әлеуметтік зерттеушілердің пікірі: басшылық түрі

Бірнеше ғалымдар Рауатты харизматикалық көшбасшы ретінде сипаттағанда Макс Вебердің билік жіктеуін атады. Дж. Гордон Мелтонның айтуынша, Прем Раваттың жеке харизмасы оның үгітінің 1960 жылдардағы контрмәдениет өкілдері арасында жылдам таралуына себеп болды. Әлеуметтанушы Томас Пиларзик 1978 жылғы мақаласында ДЛМ-дегі билік пен құқықтардың бөлінуі ресми түрде Махарадж Джидің харизматикалық тартымдылығына негізделгенін, оны ол біршама екіұшты деп сипаттады, сондай-ақ көптеген жақтастары оның қозғалыстың ұйымдық құрылымындағы орнына немесе оның жалғыз нағыз рухани ұстаз екендігіне көз жеткізбеді. 1980 жылдардың басында социология және антропология профессоры Мередит МакГайр Раваттың АҚШ-тағы қозғалыстағы билік пен құқықтарды консолидациялауға ұмтылуынан туындаған формалдану процесін (харизматикалық басқарудан рационалды басқаруға өту) байқады. Сол кезде әлеуметтанушы Пол Шнабель Раватты таза харизматикалық көшбасшының мысалы ретінде сипаттады. Ол Раватты материалистік, ыңғайлы және Ошомен салыстырғанда интеллектуалды жағынан ерекше емес, бірақ одан кем емес харизматикалық деп сипаттады. Дэвид Г. Бромли Прем Раватты және басқа да жаңа діндердің негізін қалаушыларды олардың алғашқы жақтастарының қорқынышпен қарауымен сипаттады, олар оларды басқа адамдардан ерекшелейтін ерекше қабілеттерге ие деп есептеді. Харизматикалық көшбасшылардың қалыпты адамдарға тән кемшіліктерден – мысалы, денсаулықтың нашарлауынан немесе дүниелік істерге араласудан – жоғары екенін дәлелдеудегі қиындықтарды сипаттағанда ол Раваттың үйленуін мысал ретінде келтірді. Стивен Дж. Хант Прем Раваттың басты назары жеке адамның тыныштығына, бейбітшілігіне және қанағаттануына аударылғанын, ал оның «білімі» осыларды қол жеткізу жолдарынан тұратынын айтты. Ханттың сөзіне қарағанда, Раваттың жағдайында рухани өсу тұжырымы – дәстүрлі гурулар сияқты – оның жеке харизмасынан емес, оның ілімдерінің мәнінен және оларды қолданушыларға тигізетін пайдасынан туындайды. Әртүрлі дін салаларының профессоры және Раваттың көп жылдық жақтасы Рон Гивс Раваттың зұңқар емес екенін және ол өзінің адамдығын нығайтуға және оның айналасында қалыптасқан қастерлі әңгімелерді жоюға көп күш жұмсағанын жазды.

Several scholars referred to Max Weber's classification of authority when describing Rawat as a charismatic leader. J. Gordon Melton said Prem Rawat's personal charisma was one of the reasons for the rapid spread of his message among members of the 1960s counterculture. Thomas Pilarzyk, a sociologist, wrote in a 1978 paper that the distribution of power and authority in the DLM was officially based on the charismatic appeal of Maharaj Ji, which he described as being somewhat ambiguous, and that many followers were not certain about his position in the organizational scheme of the movement, or the claim that he was the only true spiritual master. By the early 1980s Meredith McGuire, a professor of sociology and anthropology, saw a process of formalization (transition of charismatic to rational management), resulting from Rawat's desire to consolidate his power and authority over the movement in the United States. Around the same time, Paul Schnabel, a sociologist, described Rawat as a pure example of a charismatic leader. He characterized Rawat as materialistic, pampered and intellectually unremarkable compared to Osho, but no less charismatic. David G. Bromley described Prem Rawat and other founders of new religions as being held in awe by their early followers, who ascribe extraordinary powers to them that set them apart from other human beings. When describing the difficulty of charismatic leaders in proving to be above normal human failings such as not to suffer ill health or indulge in worldly pursuits, he used Rawat's marriage as an example. Stephen J. Hunt described Prem Rawat's major focus as being on stillness, peace and contentment within the individual, with his 'Knowledge' consisting of the techniques to obtain these. According to Hunt, in Rawat's case the notion of spiritual growth is not derived – as is traditionally the case with other gurus – from his personal charisma, but from the nature of his teachings and the benefits to the individuals applying them. Ron Geaves, a professor in various fields of religion and long time adherent of Rawat, wrote that Rawat is not a renunciate, and that he has made great efforts to assert his humanity and take apart the hagiography that has developed around him.

Келесі

Прем Раваттың ізбасарларының саны уақыт өте келе әртүрлі болды. Петерсеннің мәлімдемесінше, 1973 жылы Раваттың дүние жүзінде 7 миллион шәкірті болған, оның 60 мыңы АҚШ-та. Рудин және Рудин 1974 жылы бүкіл әлем бойынша 6 миллион адамды атады, оның 50 мыңы АҚШ-та. Бұл авторлардың пікірінше, 1980 жылы Прем Раваттың жеке ізбасарларының саны дүние жүзінде 1,2 миллионға дейін азайды, ал АҚШ-та – 15 мыңға жетті. Спенсер Палмер мен Роджер Р. Келлер 1990 және 1997 жылдары DLM мүшелігінің жалпы санының дүние жүзінде 1,2 миллион, АҚШ-та 50 мың адамды құрағанын жариялады. 1970 жылдары Прем Раваттың ізбасарларын бес жыл бойы зерттеген Джеймс В. Даунтон: «Бұл жастар терең әсер еткен және өмірлерін өзгертетін рухани тәжірибеден өтті. Бұл көптеген адамды қуаныштан жасқа толтырып, олар іздеген жауапты тапты» деді. Даунтон 1976 жылы студенттердің көпшілігі Раватты «рухани ұстаз, жетекші және шабыт көзі» ретінде қарастырғанын айтты. Өзі зерттеген студенттің сөзін келтіре отырып, Даунтон «Раваттың жалғыз тілегі – адамдардың бақытты және үйлесімді өмір сүруін көру» деген пікірдің кең таралғанын мәлімдеді. Даунтон студенттердің жақсы жаққа өзгергенін, «көбірек бейбітшілікке, сүйіспеншілікке, сенімділікке және өмірге ризашылыққа толы болғанын» қорытындылады. Пол Шнабель дін психологиясының профессоры Ван дер Лансқа сілтеме жасап, оның батыстық студенттері арасында Рават сынсыз көзқарасты қалыптастырғанын, бұл оларға өздерінің құдайлық фантазияларын оның тұлғасына проекциялауға мүмкіндік бергенін айтты. Шнабельдің сөзіне қарағанда, гурудың құдайлық табиғаты – Шығыс дінінің стандартты құрауы, бірақ оның мәдени контекстінен алынғанда және Батыс әлеміндегі Құдайды әке ретінде түсінумен шатастырылғанда, гурудың тұлғасы мен оның символдық мәні арасындағы айырмашылық жоғалады – нәтижесінде шексіз тұлғаға табыну пайда болады. Стивен Хант батыстық ізбасарлардың өзін діннің мүшелері деп емес, өмірден толыққанды ләззат алу мақсатына бағытталған ілімдер жүйесінің ұстанушылары деп қарастыратынын жазды.

Estimates of the number of Prem Rawat's adherents have varied widely over time. Petersen stated that Rawat claimed 7 million disciples worldwide in 1973, with 60,000 in the US. Rudin & Rudin gave a worldwide following of 6 million in 1974, of which 50,000 were in the US. According to these authors, the adherents had fallen to 1.2 million for Prem Rawat's personal worldwide following in 1980, with 15,000 in the US. Spencer J. Palmer and Roger R. Keller published a general DLM membership of 1.2 million worldwide, with 50,000 in the US, in 1990 and 1997. James V. Downton, who studied Prem Rawat's followers for five years in the 70s, said "these young people had a spiritual experience which deeply affected them and changed the course of their lives. It was an experience which moved many to tears of joy, for they had found the answer they had been seeking". Downton said by 1976 the vast majority of students viewed Rawat "as their spiritual teacher, guide and inspiration". Quoting a student he had studied, Downton said a typical view was that "the only thing he (Rawat) wants is to see people living happily and harmoniously together". Downton concluded that the students had changed in a positive way, "more peaceful, loving, confident and appreciative of life". Paul Schnabel referenced professor in the psychology of religion Van der Lans saying that among his Western students, Rawat appeared to stimulate an uncritical attitude, which gave them an opportunity to project their fantasies of divinity onto his person. According to Schnabel, the divine nature of the guru is a standard element of Eastern religion, but removed from its cultural context, and confounded with the Western understanding of God as a father, what is lost is the difference between the guru's person and that which the guru symbolizes—resulting in what was described as limitless personality worship. Stephen Hunt wrote that Western followers do not see themselves as members of a religion, but rather as adherents of a system of teachings focused on the goal of enjoying life to the full.