Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гавайидегі тарихи рим-католик шіркеуі, АҚШ. Тыныштық Анамыз соборы – Гонолулу діоцезінің бас шіркеуі және соборы.
Historic Roman Catholic church in Hawaii, United States
The Cathedral Basilica of Our Lady of Peace is the mother church and cathedral of the Diocese of Honolulu.
Жаңашылдық
Гавайидегі алғашқы католик миссионерлері – Иса және Мәриямның қасиетті жүректері қауымының (сондай-ақ Пикпус қоғамы деп те аталады) үш діни қызметкері 1827 жылдың 7 шілдесінде Франциядан Гонолулуға келді. Апостолдық префект Алексис Башело 14 шілдеде жалға алынған жердегі шөптен жасалған үйінде Гавайи топырағында алғашқы католик әлеуметін өткізді. 1828 жылдың қаңтарында француздар сонда Гавайидегі алғашқы католик шіркеуін тұрғызды, ол қазіргі кафедралық собордың қасиетті орны болды. Алайда, американдық протестант миссионерлері мен Кухина Нуи Каʻахуманудың қысымымен король Камехамеха III 1829 және 1839 жылдар аралығында француз немесе католик ықпалын болдырмау үшін діни қызметкерлерді аралдардан қуды. Бұл «қараңғы онжылдық» католиктерге қарсы қуғын-сүргін кезінде шетелдік діни қызметкерлер депортацияланды және жағалауға келуіне рұқсат берілмеді, ал белгілі дінге келгендер азаптап, түрмеге жабылды. Француз үкіметінің күш қолдану қаупімен 1839 жылдың 17 маусымында Гавайи үкіметі діни сенім еркіндігін жариялаған Толеранттылық жарлығын шығарды. Өтемақы ретінде Камехамеха III Апостольдық викар Этьен Рушуз басшылығындағы Рим католик миссионерлеріне патшалық иеліктің бір бөлігін берді, онда патшалықтағы алғашқы Рим католик шіркеуін салуға болады, сондай-ақ діни қызметкерлердің депортациясы мен дінге келгендердің түрмеге қамалуы мен азапталуы үшін 20 000 доллар өтемақы төледі. 1840 жылғы Гавайи Корольдігінің Конституциясында діни бостандық бекітілді. Миссионерлер жаңа шіркеудің іргесін 1840 жылдың 9 шілдесінде, Қасиетті жүректер қауымының қамқоршысы, Бейбітшілік Анамыздың мерекесімен бірге қазып, осы Мариям құрметіне жаңа жердегі алғашқы шіркеуін арнады.
The first Catholic missionaries to Hawaii, three priests of the Congregation of the Sacred Hearts of Jesus and Mary (also known as the Society of Picpus), arrived in Honolulu from France on July 7, 1827. Apostolic prefect Alexis Bachelot celebrated the first recorded Catholic Mass on Hawaiian soil on July 14 in a grass hut on a rented lot. On this property, in January 1828, the French erected the first Catholic church in Hawaii where the sanctuary of the cathedral is today. However, King Kamehameha III under pressure by both American Protestant missionaries and the Kuhina Nui, Kaʻahumanu, Catholic priests were expelled from the islands between 1829 and 1839 to thwart any French or Catholic influence. During this “dark decade” of anti Catholic persecution, foreign priests were deported and not allowed to come to shore, and known converts were tortured and imprisoned. Under the threat of force from the French government, the Hawaiian government issued the Edict of Toleration on June 17, 1839, creating freedom of religious expression. As reparation, Kamehameha III gave the first Roman Catholic missionaries under the leadership of Vicar Apostolic Étienne Rouchouze, a piece of the royal estate on which to build the first Roman Catholic church in the kingdom and $20,000 in compensation for the deportation of priests and the incarceration and torture of converts. The 1840 Constitution of the Kingdom of Hawaii enshrined religious liberty. The missionaries broke ground for the new church on July 9, 1840 coinciding with the Feast of Our Lady of Peace, patroness saint of the Congregation of the Sacred Hearts and dedicated their first church in the new land under this title of the Virgin Mary.
Даму
1843 жылдың 15 тамызында «Біздің Бейбітшілік Анамыз» соборы қасиеттілікпен бағышталып, шамамен 800 адам қасиетті тағамды қабылдады. Луи Дезире Майгре шіркеуді мұраға алғанда, ішкі жағы қарапайым ағаштан жасалған құрбандық үстелімен, қасиетті кедергімен және мінбармен жабдықталған. Гавай аралдарының тұрғындары орындықтардың орнына лаухала матасымен жабылған еденге отыруды артық көрді. Майгре мұнара сағатын, кафедраны және жаңа, үлкен қоңырауды сатып алды. Майгре Гавай аралдарындағы алғашқы күмбезді қоңырау мұнарасын салды, бірақ 1866 жылы оны глобус крейсерімен және стационарлық әтешпен безенген ағаштан жасалған қондырғымен ауыстырды, оны көбінесе ауа райын болжайтын құрал деп қате түсіндіреді. 1870 жылдары Бірінші Ватикан кеңесінен оралғаннан кейін Майгре соборды жақсартуды жалғастыруға шабыттанды. 1871 жылы төменгі шатыры қызыл ағашпен ауыстырылып, төрт футқа көтерілді. Ішке қолмен боялған алтын жапырақтарымен әшекейленген күмбезді төбе орнатылды. Қосымша орын үшін хор галереясы мен нефке қарап тұрған галереялар салынды, сондай-ақ жаңа әйнек терезелер қосылды. Өзінің 35 жылдық епископтық қызметі барысында Майгре 1882 жылы қайтыс болғанға дейін қарапайым шөптен жасалған шатырды еуропалық стильдегі шіркеуге айналдырды. Екінші Ватикан кеңесінің қатысушысы Суини, жаңа Рим Миссалында көрсетілгендей, дін қызметкерінің мисса кезінде қауымға қарауына мүмкіндік беру үшін қасиетті кедергіні алып тастауды және жеке тұрған құрбандық үстелін орнатуды бұйырды. Сондай-ақ, биік мінбарды алып тастап, қарапайым амбонды орнатты. Сол кездегі идеология шіркеулерді шіркеу архитектурасында жергілікті мәдени элементтерді пайдалануға ынталандырды. Қабырғаларға коа ағашынан жасалған панельдер мен ауыр коа ағашынан жасалған есіктер орнатылды. Басқа да маңызды жоспарлардың бірі – Әйіргі Святой Дамиан де Вестер мен Әйіргі Святой Марианна Коуптың қасиетті деректерін сақтайтын жаңа шапель салу. 2018 жылы, собордың қасиеттілікке ие болғанына 175 жыл толуына орай, Сильва экранды алып тастап, құрбандық үстелін кеңейтілген киелі орынға қайтарды. Орындықтар да бастапқы бағытына қайтарылды. Омахада он төрт әйнек терезелердің төртеуі жөнделіп, жаңартылды. Бірнеше жылдан кейін бағаналар жөнделіп, қайтадан жабылып, мәрмәр тасқа ұқсатып боялды, ал қасиетті Дамиан мен Марианнаның жаңа суреттері бас құрбандық үстелінің үстіндегі киелі орын қабырғасына орналастырылды.
On August 15, 1843, the Cathedral of Our Lady of Peace was consecrated and dedicated, and about 800 people received holy communion. When Louis Désiré Maigret inherited the church, the interior was furnished with a simple wooden altar, communion rail and pulpit. Instead of pews, the native Hawaiians preferred to sit on the floor covered in lauhala mats. Maigret had purchased a tower clock and cathedra, and a new larger bell. Maigret had built the first domed bell tower in the Hawaiian Islands, but he would later replace it with a wooden spire topped with a globus cruciger and a stationary rooster finial in 1866, often mistaken for a weather vane. In the 1870s, after returning from the First Vatican Council, Maigret was inspired to continue improvements to the cathedral. In 1871, the low roof was replaced with redwood and raised by four feet. A vaulted ceiling with panels of hand painted gold leaf decorations was installed. A choir loft and galleries overlooking the nave were built to increase the seating capacity and new stained glass windows were added. Throughout his thirty five years as bishop, Maigret transformed the humble grass hut into a European styled church before dying in 1882. Sweeney, a council father at the Second Vatican Council, ordered for the communion rails to be removed and a freestanding altar constructed to allow a priest to face the congregation during Mass instead of ad orientem as indicated in the changes to the new Roman Missal. The elevated canopied pulpit was also removed in favor of a simple lectern to serve as an ambo. The ideology of this time encouraged churches to use native cultural implements in church architecture. Koa wood wainscot along the walls and heavy koa wood doors were installed. Other major plans include building a new chapel that will house the relics of both St. Damien de Veuster and St. Marianne Cope. By 2018, at the hundred seventy fifth anniversary of the dedication of the cathedral, Silva removed the screen and returned the altar back to an extensively renovated sanctuary area. The pews were also positioned back to their ad orientem direction. Four of the fourteen stained glass windows were repaired and refurbished in Omaha. A few years later, the pillars were repaired and replastered then repainted to mimic marbled stone, and new paintings of saints Damien and Marianne were placed in the sanctuary wall above the high altar.
Тарихи маңызы
Оның қауіпті басталуы мен жемісті өсуі Гавай тарихында өшпес із қалдырды. Собор 1820 және 1850 жылдар аралығында Гавай Корольдігінде болған үлкен діни күрес туралы еске салады, сонымен қатар Католик шіркеуін толық қабылдау символы болып табылады. Бұл орын 1883 жылғы 8 қарашада Марияна Коуп ананың Гавайдағы миссиясын бастаған жері, және 1932 жылы Джозеф Кахахавайға арналған реквием мессасы өткізілген шіркеу. Бұл Гонолулу қаласының орталық аймағындағы ең көне ғимарат. Салынысының ерте кезеңін ескерсек, ол эстетикалық құндылығымен де көзге түседі және Гавайидегі сәулет өнерінде бірегей. Бейбітшілік Анамыз соборы АҚШ-та үздіксіз пайдаланылып келе жатқан ең көне собор деп есептеледі. 1821 жылы құрылысы аяқталған Балтимордағы Баталды Марияның Көтерілуіне арналған Ұлттық ғибадатхана базиликасы тарихы бойында қосалқы собор ретінде танылған. Жаңа Орлеандағы қазіргі Сент-Луис соборы 1788 жылы болған Ұлы Жаңа Орлеан өртінен кейін, 1727 жылғы алғашқы шіркеудің орнына 1850 жылы аяқталды. 1791 жылы аяқталған Корольдік Президио шіркеуі 1849 жылы про-кафедрал болып бекітілді.
Its perilous beginnings and fruitful growth has left an indelible mark on the history of Hawaii. The cathedral is reminder of the great religious struggles that took place in the Hawaiian Kingdom between 1820 and 1850, and as a symbol of its final acceptance of the Catholic Church. the starting point in the ministry of Mother Marianne Cope in Hawaii on November 8, 1883, and also the church where the Requiem Mass for Joseph Kahahawai was conducted in 1932. It is the oldest existing building in the downtown area of Honolulu. Considering the earliness of its construction date, it is also of considerable aesthetic value and is unique in its architectural design in Hawaii. The Cathedral Basilica of Our Lady of Peace is said to be the oldest cathedral in continuous use in the United States. Though older, the Basilica of the National Shrine of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Baltimore, completed in 1821, was a co cathedral throughout its history. The current Saint Louis Cathedral in New Orleans was completed in 1850 after the Great New Orleans Fire destroyed the original 1727 church in 1788. The Royal Presidio Chapel, completed in 1791, was designated a pro cathedral in 1849.
Жерлеу
1882 жылы епископ Луи Дезире Майгредтің реквиемдік (аза тұту) миссасынан кейін оның денесі Патша көшесіндегі зиратқа процессиямен әкелінді, бірақ онда жерленген жоқ. Оның соңғы демалатын орны 100 жыл бойы белгісіз болып қалды, 1981 жылы соборды қайта жаңарту кезінде ғибадатхананың астында оның қабірі табылғанға дейін. Әулие Марианна Коптың дене қалдықтары 2014 жылдың 31 шілдесінде қастерленді. Нейман қауымдарының Әулие Франциск әпкелері Сиракузадағы аналық үйін жабу туралы хабарлады, онда бұл дене қалдықтары бастапқыда сақталған болатын. Дене қалдықтары Әулие Дамианның реликвиясының жанында, ғибадатхананың жанындағы реликварда сақталған.
Following the Requiem Mass (funeral) of Bishop Louis Désiré Maigret in 1882, his body was carried in procession to the King Street Cemetery but was not buried there. His final resting place goes unrecorded for 100 years until his tomb is discovered under the sanctuary of the cathedral during renovations in 1981. The mortal remains of St. Marianne Cope were enshrined on July 31, 2014. The Sisters of St. Francis of the Neumann Communities announced that they were closing their motherhouse in Syracuse where the remains were originally. The remains are encased in a reliquary near the sanctuary next to the relic of St. Damien.
Кіші базиликаға көтерілу
Папа Франциск, Құдайға құлшылық ету және қасиетті сакраменттер тәртібі жөніндегі Конгрегация арқылы, 2014 жылдың 10 мамырында, әйгілі Дамианның литургиялық естелік күнінде соборға Кіші Базилика атағын берді. Салтанатты жаңару миссасы 2014 жылдың 11 қазанында, әйгілі Дамианның қасиеттілікке иеленген күнінің бесінші жылдығында өтті. Кіші Базилика мәртебесіне байланысты артықшылықтардың ішінде umbraculum (салтанатты шатыр) және tintinnabulum (салтанатты қоңырау) құқығы бар, олар салтанатты шеруде әкелініп, осы жаңару миссасында орнатылды.
Pope Francis, through the Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments, conferred the title of Minor Basilica upon the Cathedral on May 10, 2014, the liturgical memorial of St. Damien. The inaugural Mass was celebrated on October 11, 2014, the fifth anniversary of the canonization of St. Damien. The privileges attached to the status of minor basilica include the right of the umbraculum (ceremonial canopy) and the tintinnabulum (ceremonial bell), which were carried in procession and installed at this inaugural Mass.
Құбырлы орган
Собор салынысымен бірге дерлік орнатылған алғашқы құбырлы орган Франциядан әкелінді, оның бір мануалы және педальді клавиатурасы болды. Екінші орган 1885 жылы Англияда жасалып, приход мүшесі Годфри Родстың сыйы ретінде орнатылды, ол үлкен, суэлл және педаль органдарынан тұрды. 1906 жылы органның алдындағы жабынға киелі музыканың қасиетті қамқоршысы – әулие Сесилияның үлкен мүсіні қойылды. Үшінші және қазіргі орган, Opus 916, Бостон қаласындағы Aeolian Skinner Organ Company компаниясының орган жасаушысы Альфред Г. Тикнер орнатқан үлкен, суэлл, хор және педаль органдарынан тұрады, ол хордың жоғары жағына орнатылған. Оның 3 мануалы, 37 тоқтау, 33 қатар және 2159 құбыры бар. Бұл аспап 1934 жылдың 9 қыркүйегінде Мсгр. Стивен Аленкастрмен салтанатты түрде киеленді, содан кейін органшы Дон Джорджтың арнау концерті Гонолулудағы KGU радиостанциясы арқылы хабарланды.
The first pipe organ, installed shortly after the cathedral was built, came from France and had one manual and a pedal clavier. The second organ, fitted in 1885, was built in England as the gift of parishioner Godfrey Rhodes, featuring great, swell, and pedal organs. The large statue of Saint Cecilia, patroness of sacred music, was placed on the casing in front of the organ in 1906. The third and present one, Opus 916, consists of great, swell, choir, and pedal organs installed in the choir loft by organ builder Alfred G. Tickner of the Aeolian Skinner Organ Company of Boston. It features 3 manuals, 37 stops, 33 ranks, and 2,159 pipes. This instrument was solemnly blessed on September 9, 1934, by Msgr. Stephen Alencastre, followed by a dedicatory recital by organist Don George, broadcast over radio station KGU in Honolulu.
Кампус
1175 Форт-стрит-Моллдағы шіркеу – Гонолулу епархиясына тиесілі үлкен кампустағы бір ғимарат, ол Гавай Корольдігі дәуірінде Чарльз Брюерден, Чарльз Рид Бишоптан, Джулиус Антоннан, Джозеф Картерден, Александр Мьюрден, Джеймс Македен және Ромила Уайтингтен сатып алынған. Жердің көп бөлігі бұрын 1800 жылдардың соңында пансион және күндізгі мектеп ретінде пайдаланылған, бұл Сент-Луис мектебінің алдағы мекемесі болды. Кампусқа епархиялық канцелярия кіреді, онда епископ пен жалпы викарийдің кеңселерi, сондай-ақ «Гавайи католик жаршысы» газеті орналасқан. Сол биік ғимаратта ректордың кеңсесі мен резиденциясы, шіркеу викарийі және Тыныштық Анамыз соборы базиликасында қызмет ететін басқа да дін қызметкерлерінің тұрғын үйі де орналасқан. Епархия кампустың бір бөлігін коммерциялық ұйымдарға жалға берді. 1188 Бишоп көшесіндегі заманауи аспан қыртысы «Century Square» ғимараты кеңсе және тұрғын үй ретінде жалға беріледі. «Finance Factors» ғимараты орналасқан жердің азшылық үлесіне ие. Бұрынғы қауым залының орнында қарттарға арналған жаңа қолжетімді бағадағы тұрғын үйлер салу жоспарлануда. Кампустың тікелей астында ерте миссионерлердің тұщы су құдығы үшін қазған үлкен ойыс орналасқан. Қазір ол жеке компанияға жалға берілген, ол оны жер асты қоғамдық тұрақ ретінде пайдаланады.
The church at 1175 Fort Street Mall is just one building in a larger campus owned by the Diocese of Honolulu and purchased during the Hawaiian Kingdom Era from Charles Brewer, Charles Reed Bishop, Julius Anthon, Joseph Carter, Alexander Muir, James Makee and Romila Whiting. Much of the land was formerly used as a boarding and day school in the late 1800s – the predecessor institution of Saint Louis School. The campus includes the Diocesan Chancery which houses the offices of the bishop and vicar general, as well as the Hawaii Catholic Herald newspaper. The same high rise building also houses the rectory, the office and residence of the rector, the parochial vicar and other priests serving the Cathedral Basilica of Our Lady of Peace. The diocese has leased some of the campus to commercial entities. The Century Square building, a modern skyscraper at 1188 Bishop Street, is rented as office and residential space. Finance Factors is a minority landowner where the Finance Factors building sits. Plans are in place for a new affordable housing development for seniors where the parish hall used to stand. Directly beneath the campus is a cavernous basin dug by early missionaries as a freshwater well. It is now leased to a private company which operates it as an underground public parking lot.