Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс әуе десант дивизиясы

Кіріспе

Неміс екінші дүниежүзілік соғысының әуе десанттық дивизиясы – 1-ші парашют дивизиясы (1. Fallschirmjäger дивизиясы) екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шайқасқан элиталық неміс әскери парашютші дивизиясы. Парашютшілер дивизиясы Fallschirmjäger дивизиясы деп аталады. Құпиялылық сақтау мақсатымен, ол бастапқыда 7-ші әуе дивизиясы (7. Flieger Division) ретінде құрылып, 1943 жылы қайта аталып, 1-ші парашют дивизиясы болып қайта ұйымдастырылды.

Пайдалану тарихы

Дивизия 1938 жылғы қазан айында генерал-майор Курт Студент басқаруымен құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда дивизияда екі парашют полкі болды; 1941 жылы толық құрамына жеткізілді. 1940 жылғы сәуірде дивизия «Везерюбунг» операциясы барысында Дания мен Норвегияға шабуылға қатысып, бірнеше әуежайды табысты басып алды. 1940 жылғы мамырда Бельгия мен Нидерландыға шабуыл жоспарында 7-ші флайер дивизиясының негізгі көпірлерді және Эбен-Эмаэль бекінісін басып алу арқылы алға жылжуға көмектесуі көзделді. Нидерландыға шабуылға 22-ші әуе десанттық дивизиясымен бірлесіп, 7-ші флайер дивизиясының басым бөлігі қатысты. Бұл күштер 11-ші флайер корпусы ретінде біріктірілді, ал корпустың қолбасшысы Курт Студент болды. Гаагаға жасалған шабуыл сәтсіз аяқталды: көлік ұшақтарының жоғалтуы өте көп болды. Көптеген парашютшілер мен әуе десантты әскерлер тұтқындалды, жүздеген адам қаза тапты немесе жараланды, ал екі дивизиядан 1536 тұтқыны Англияға жеткізілді. (1940 жылғы 14 мамырдағы Роттердамға жасалған бомбалау Роттердамның капитуляциясына әкелді.) Эбен-Эмаэльге шабуыл толық сәттілікке жетті, форттың өзі де, 1000-нан астам жау да тұтқындалды. Дивизия Крит шайқасына қатысты. Аралдағы одақтас күштер қарсылық көрсетті, ал 7-ші флайер дивизиясының әскерлері ауыр шығынға ұшырады. Бірақ, қосымша күштердің келуі және әуежайды басып алу арқасында, одақтастар 29 мамырға дейін аралдан эвакуациялауға мәжбүр болды. 1941 жылғы қыркүйекте дивизия Шығыс майданға ауыстырылды, Ленинград, Сталино маңында шайқасты, кейін Смоленск маңында партизандық соғысқа қатысты. 1942 жылғы жазда дивизия Францияға көшірілді, онда Мальтаны басып алуға дайындық жүргізілді. Аталған операция жойылғаннан кейін дивизияның бөлімдері Солтүстік Африкада шайқасқа қатысты. Дивизия 1943 жылғы шілдеде Сицилияға қарсы шайқасқа қатысты. Соғыстың қалған бөлігінде дивизия Италиядағы науқанда күресті. 1943 жылғы 14-27 желтоқсанда генерал-лейтенант Рихард Хайдрих басшылығымен дивизия 1-ші канадтық дивизияға қарсы әрекет етті. Кейін дивизия Римнің оңтүстігіндегі Қысқы шепті қорғауға шоғырландырылды, генерал-лейтенант Оливер Лиз басқаратын британдық 8-ші армияның ілгерілеуіне қарсы тұрды. 1944 жылғы ақпан мен мамыр аралығында 1-ші парашют дивизиясы Монте-Кассино шайқасына қатысты, ал мамыр мен маусымның соңында одақтастардың «Диадем» операциясына қарсы күресті, кейін Римнің солтүстігіне шегінді. Олар 4-ші парашют дивизиясымен бірге I парашют корпусының құрамына кірді. 1945 жылғы қаңтарда Германияның I парашют корпусы Адриатика жағалауына, Сенио өзенінен кейін орналастырылды. 8 сәуірде одақтастардың ілгерілеуі жаңадан басталды, ал 1-ші парашют дивизиясы британдық 8-ші армияның По өзеніне қарай тұрақты түрде шегінуге мәжбүр болды. Польшаның II корпусының бөлімдері 1-ші парашют дивизиясының жауынгерлік туын басып алды, ал 21 сәуірдің таңында 3-ші Карпат мылтық дивизиясы американдық 34-ші дивизиядан бұрын Болоньяға кірді. 25 сәуірге дейін дивизия өзеннен өтуді аяқтады. Олар бірден Альпі тауларына қарай соңғы жорыққа шықты. Соңында, 1945 жылғы 2 мамырда Италияда неміс әскерлері капитуляциялады, оның ішінде 1-ші парашют дивизиясының сарбаздары да болды. Германияның толық капитуляциясы бір аптадан кейін болды.

The division was formed in October 1938 under the command of Major General Kurt Student. At the start of World War II, the division contained two parachute regiments; it was brought up to full strength in 1941. In April 1940, the division took part in the invasion of Denmark and Norway during Operation Weserübung, successfully seizing several airfields. The German plan for the invasion of Belgium and the Netherlands in May 1940 called for the use of the 7th Fliegerdivision to aid in the advance through the capture of key bridges and the fortress of Eben Emael. The invasion of the Netherlands included the majority of the 7th Fliegerdivision in cooperation with the 22nd Air Landing Division. This force was grouped as the 11th Fliegerkorps, and commanded by Kurt Student. The attack on The Hague was a failure: the high loss of transport planes grew to quite dramatic proportions. Many paratroopers and air landing troops were captured, hundreds were killed or wounded and 1,536 prisoners of both divisions were transported to England. (The Rotterdam Blitz on 14 May 1940 led to Rotterdam's surrender.) The Eben Emael assault was a complete success with both the fort itself and 1,000+ enemy captured. The division took part in the Battle of Crete. The Allied forces on the island put up a stubborn defense and the troops of the 7th Fliegerdivision took heavy losses. With the aid of the follow on reinforcements, and the capture of the airfield allowing resupply however, the Allies were forced to evacuate the island by 29 May. In September 1941, the division was transferred to the Eastern Front, fighting in the vicinity of Leningrad, Stalino and later taking part in anti partisan warfare near Smolensk. In the summer of 1942, the division was transferred to France where it trained for the planned capture of Malta. After this operation was cancelled, elements of the division saw combat in North Africa. The division took part in the July 1943 fight against the Allied invasion of Sicily. For the remainder of the war, the division fought in the Italian Campaign. From 14–27 December 1943, the division, under General Lieutenant Richard Heidrich, saw action against the 1st Canadian Division in the Battle of Ortona. Later the division was concentrated in the defense of the Winter Line south of Rome, defending against the advance of the British Eighth Army, commanded by Lieutenant General Oliver Leese. In February to May 1944, the 1st Parachute Division took part in the Battle of Monte Cassino, and in late May and June it fought against the Allied Operation Diadem later retreating to the north of Rome. They formed part of the German I Parachute Corps, along with the German 4th Parachute Division. By January 1945, the German I Parachute Corps was deployed to the Adriatic coast behind the Senio Rivier. The Allied advance resumed on 8 April, and the 1st Parachute Division was forced into a steady withdrawal toward the Po River by the British Eighth Army. Elements of the Polish II Corps captured the 1st Parachute Division’s battle flag, and on the morning of April 21, the 3rd Carpathian Rifle Division entered Bologna ahead of the American 34th Division. By 25 April, the division had completed the river crossing. They immediately set off on a final march toward the Alpine Mountains. Finally, the German surrender in Italy came on 2 May 1945, and included the men of the 1st Parachute Division. The unconditional surrender of Germany followed a week later.

Соғыс қылмыстары

Дивизияның әртүрлі бөлімшелерінің мүшелері 1943 және 1945 жылдар аралығында Италияда соғыс қылмыстарын жасады. 1-ші парашютшілер полкінің мүшелері 1943 жылғы 21 қарашада Абруццодағы Роккарасоның құрамына кіретін Пиетрансьериде қырғын жасады. Пиетрансьери қырғынында барлығы 128 қарусыз азамат, олардың көп бөлігі әйелдер мен балалар қаныққан түрде өлтірілді. Ауылды тастаудан бас тартқан азаматтар қоршалып, оқтан атылып, жарылғыш заттармен жойылды, ал олардың шаруашылықтары өртеніп, қиратылды. Германия федералдық үкіметінің қаржыландыруымен және тарихшылар комиссиясы басқаратын «Италиядағы нацистік және фашистік қырғындар атласы» (Atlante delle Stragi Naziste e Fasciste in Italia) жобасына сәйкес, соғыстың соңына дейін 1-ші парашют дивизиясының мүшелері 400-ге жуық итальяндық азаматты өлтірді.