Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бактериялар туысы.
Genus of bacteria
Proteus – грам-теріс бактериялар туысы. Бұл таяқша тәрізді, ауаға қажетті және жылдам қозғалатын бактерия, ол 20 және 37 °C температура аралығында "топталып жылжу" қасиетіне байланысты беттерде жылдам таралай алады. Олардың мөлшері әдетте диаметрі 0,4-тен 0,8 мкм-ға дейін, ал ұзындығы 1,0–3,0 мкм-ға дейін жетеді. Олардың аммиакқа ұқсас иісі бар. Proteus бациллалары табиғатта сапрофиттер ретінде кеңінен таралған, олар жануарлардың шіріген қалдықтарында, кәрі суларда, тыңайтқыш топырақта, сүтқоректілердің ішегінде, сондай-ақ адам мен жануарлардың нәжісінде кездеседі. Олар мүмкіндік туғанда инфекция тудыратын патогендер, көбінесе зәр жолдары мен септикалық инфекцияларға, әсіресе аурухана ішінде жұққан инфекцияларға себеп болады. "Proteus" атауы форманың өзгергіштігін білдіреді, бұл Гомер поэмаларындағы "теңіздің қарт адамы" Протей бейнесінде көрініс тапқан, ол Посейдонның етегін бағып, шексіз түрлену қабілетіне ие. "Proteus" терминін бактериологиялық номенклатурада алғаш рет Хаузер (1885) қолданған, ол бұл терминмен шіріген еттен оқшауланған үш түрлі организмді сипаттаған.
Proteus is a genus of Gram negative bacteria. It is a rod shaped, aerobic and motile bacteria, which is able to migrate across surfaces due its “swarming” characteristic in temperatures between 20 and 37 °C. Their size generally ranges from 0.4 to 0.8 μm in diameter and 1.0–3.0 μm in length. They tend to have an ammonia smell. Proteus bacilli are widely distributed in nature as saprophytes, being found in decomposing animal matter, sewage, manure soil, the mammalian intestine, and human and animal feces. They are opportunistic pathogens, commonly responsible for urinary and septic infections, often nosocomial. The term Proteus signifies changeability of form, as personified in the Homeric poems in Proteus, "the old man of the sea", who tends the sealflocks of Poseidon and has the gift of endless transformation. The first use of the term “Proteus” in bacteriological nomenclature was made by Hauser (1885), who described under this term three types of organisms which he isolated from putrefied meat.
Клиникалық маңызы
Үш түр – P. vulgaris, P. mirabilis және P. penneri – мүмкіндігі бар адам патогендері. Proteus патогендері адамдардың көптеген несеп жолдарының инфекцияларына жауапты. P. mirabilis жаралар мен несеп жолдарының инфекцияларын тудырады. P. mirabilis штамдарының көпшілігі ампициллин мен цефалоспориндерге сезімтал. P. vulgaris бұл антибиотиктерге сезімтал емес, бірақ тикациллинге сезімтал. Дегенмен, бұл организм зертханада сирек оқшауланады және көбінесе тек иммундық жүйесі әлсіреген адамдарға ғана әсер етеді. P. vulgaris адамдар мен көптеген жануарлардың ішегінде, сондай-ақ тыңайтқыштарда, топырақта және ластанған суларда табиғи түрде кездеседі. P. mirabilis несеп жолдарына жабысқаннан кейін, E. coli-ге қарағанда бүйректі жиірек жұқтырады. P. mirabilis көбінесе топырақ пен суда еркін тіршілік ететін организм ретінде табылады. Бүйректегі тастардың шамамен 10–15% -ы струвит тастары болып табылады, олар Proteus (және басқа) бактериялық түрлерінің уреаза ферментінің (уреяны аммиак пен көмірқышқыл газына ыдырататын) әсерінен несептің сілтіленуінен пайда болады.
Three species—P. vulgaris, P. mirabilis, and P. penneri—are opportunistic human pathogens. Proteus includes pathogens responsible for many human urinary tract infections. P. mirabilis causes wound and urinary tract infections. Most strains of P. mirabilis are sensitive to ampicillin and cephalosporins. P. vulgaris is not sensitive to these antibiotics but ticarcillin. However, this organism is isolated less often in the laboratory and usually only targets immunosuppressed individuals. P. vulgaris occurs naturally in the intestines of humans and a wide variety of animals, and in manure, soil, and polluted waters. P. mirabilis, once attached to the urinary tract, infects the kidney more commonly than E. coli. P. mirabilis is often found as a free living organism in soil and water. About 10–15% of kidney stones are struvite stones, caused by alkalinization of the urine by the action of the urease enzyme (which splits urea into ammonia and carbon dioxide) of Proteus (and other) bacterial species.
Сәйкестендіру
Proteus түрлері әдетте лактозаны ашытпайды. Enterobacterales отрядының басқа мүшелеріне ұқсас, Proteus тұқымдасының бактериялары глюкозаны ферменттейтін, окидаза теріс, каталаза оң және нитрат оң болады. Бұл түрдегі глюкоза ферментациясын үш есе қант темір (TSI) сынағы арқылы көрсетуге болады. Нақты сынақтарға оң уреаза (Proteus-ті Salmonella-дан ажырату үшін негізгі сынақ) және фенилаланин деаминаза сынақтары жатады. Түрлер деңгейінде индол сенімді деп есептелді, себебі ол P. vulgaris үшін оң, ал P. mirabilis үшін теріс нәтиже береді. Дегенмен, Proteus түрін анықтау үшін қосымша биохимиялық сынақтар қажет, себебі Proteus hauseri индол оң түрі анықталды. Көптеген штаммдар қуатты уреаза ферментін өндіреді, ол тез уреаны аммиак пен көмірқышқыл газына гидролиздейді; кейбір Providencia штаммдары бұл ережеден тыс. Түрлер қозғалмалы болуы мүмкін және ерекше "жайнау" үлгілерін көрсетеді. Бұл мінез-құлықтардың негізінде соматикалық O және қамшылы H антигендері жатыр, олар Кауффман-Уайт жіктемесіне сүйенеді. Бұл жүйе Эдмунд Вейлдің (1879–1922) және Артур Феликстің (1887–1956) ақжарда өсірілген Proteus штаммдарынан пайда болатын жұқа беткі қабықшаны тарихи тұрғыдан байқауына негізделген, бұл қабықша шыныға дем соққанда пайда болатын тұманға ұқсайды. Сондықтан, қамшылы (жайналатын, қозғалмалы) варианттар H формалары деп белгіленді (неміс тіліндегі Hauch – қабықша, сөзбе-сөз дем немесе тұман); ал оқшауланған колониялар түрінде өсетін және беткі қабықшасы жоқ қамшысыз (жайнамайтын, қозғалмайтын) варианттар O формалары деп белгіленді (неміс тіліндегі ohne Hauch – қабықшасыз [яғни, тұман тамшыларының беткі қабықшасы жоқ]). Proteus-тің кейбір штаммдарының, мысалы OX 2, OX 19, OX k сияқты жасуша қабырғасының O антигендері Rickettsia-ның бірнеше түрлерімен кросс-реакцияға түседі. Бұл антигендер зертханада пациент сарысуында Rickettsia түрлеріне қарсы антиденелердің болуын анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Бұл сынақ оның бастаушыларының құрметіне Вейл-Феликс реакциясы деп аталады.
Proteus species do not usually ferment lactose. Similar to other members of the Enterobacterales order, bacteria from the Proteus genus are glucose fermenting, oxidase negative, catalase positive, and nitrate positive. Glucose fermentation in this species can be demonstrated through the triple sugar iron (TSI) test. Specific tests include positive urease (which is the fundamental test to differentiate Proteus from Salmonella) and phenylalanine deaminase tests. On the species level, indole was considered reliable, as it is positive for P. vulgaris, but negative for P. mirabilis. However, further biochemical testing is now required to speciate Proteus since the discovery of the indole positive Proteus hauseri Most strains produce a powerful urease enzyme, which rapidly hydrolyzes urea to ammonia and carbon monoxide; exceptions are some Providencia strains. Species can be motile, and have characteristic "swarming" patterns. Underlying these behaviors are the somatic O and flagellar H antigens, so named based on Kauffman–White classification. This system is based on historic observations of Edmund Weil (1879–1922) and Arthur Felix (1887–1956) of a thin surface film produced by agar grown flagellated Proteus strains, a film that resembled the mist produced by breath on a glass. Flagellated (swarming, motile) variants were therefore designated H forms (German Hauch, for film, literally breath or mist); nonflagellated (nonswarming, nonmotile) variants growing as isolated colonies and lacking the surface film were designated as O forms (German ohne Hauch, without film [i. e., without surface film of mist droplets]). The cell wall O antigen of certain strains of Proteus, such as OX 2, OX 19, OX k, crossreact with several species of Rickettsia. These antigens can be used in laboratory to detect the presence of antibodies against certain Rickettsia species in patients' sera. This test is called Weil Felix reaction after its originators.