Кіріспе

Тілдің стандартты түрлері бойынша ресми органдар – бұл өзін стандартты тілдер бойынша бақылаушы орган деп санайтын ұйымдардың тізімі, олар көбінесе тіл академиялары деп аталады. Тіл академиялары тілдік тазалық пен мәртебеге ұмтылумен немесе олармен тығыз байланысты болып, көбінесе сөздердің және айтылудың мағынасын ресми түрде анықтап, белгілейтін сөздіктер жариялайды. Дегенмен, тілді реттеуші орган стандартты жазуды сақтап, насихаттай отырып (бірақ міндеттеп таңбай), сипаттамалық көзқарасқа да ие болуы мүмкін. Көптеген тіл академиялары жекеменшік мекемелер, бірақ кейбіреулері түрлі мемлекеттердің мемлекеттік органдары болып табылады немесе бір немесе бірнеше елде мемлекеттік қолдауға ие. Кейде бір тілді реттеуге және кодификациялауға тырысатын бірнеше тіл академиясы болуы мүмкін, олар әртүрлі елдерде орналасқан және саяси факторларға тәуелді болуы мүмкін. Көптеген әлемдік тілдердің бір немесе бірнеше тіл академиясы немесе ресми тіл органы бар. Алайда, академиялардың осы тілдерге қатысты бақылау деңгейі, оларды "жеңілдетілген ағылшын" (мысалы, қарапайым ағылшын, оңайлатылған техникалық ағылшын) немесе Джордж Оруэллдің ойдан шығарған "Жаңа тілі" сияқты бақыланатын табиғи тілдерге айналдырмайды. Олар, керісінше, шамалы деңгейде табиғи тіл болып қалады және сондықтан "бақыланатын ағылшын" сияқты ресми тіл емес. Олардың стандартталу деңгейі стандартты тіл ретінде қолдануға мүмкіндік береді (мысалы, стандартты француз тілі). Ағылшын тілінде Oxford сөздігі сияқты жеке өндірістерден басқа ресми реттеуші орган болған емес.

Табиғи тілдер

Тілдік реттеуші(лер) Құрылған жыл Амис Американың жергілікті халықтары кеңесі 1996 Африкаанс Тіл комиссиясы (Die Taalkommissie) 1909 Акан Акан әліпби комитеті (AOC) Албан Тіл ғылымдары академиясы (Албания) 1972 Косово ғылым және өнер академиясы 1975 Араб Тіл ғылымдары академиясы (مجمع اللغة العربية) Алжирдегі араб тілінің жоғары кеңесі (المجلس الأعلى للغة العربية بالجزائر‎) 1996 Қайырдағы араб тілі академиясы (مجمع اللغة العربية بالقاهرة) 1932 Ирак ғылым академиясы (المجمع العلمي العراقي) 1948 Иордания араб академиясы (مجمع اللغة العربية الأردني) 1924 Джамахириядағы араб тілі академиясы Мароккодағы араб тілі академиясы 1960 Салман корольінің араб тілі академиясы (مجمع الملك سلمان العالمي للغة العربية) Дамаскідегі араб тілі академиясы (مجمع اللغة العربية بدمشق) 1918 Бейт әл-Хикма қоры (مؤسسة بيت الحكمة) 1992 Израильдегі араб тілі академиясы (مجمع اللغة العربية) 2007 Арагондық Instituto de l´aragonés (Бұрын: Арагон академиясы) 2013 Армян Армения Ұлттық ғылым академиясы (Հայաստան) 1943 Ассам Үндістан Асам әдебиеті қоғамы (অসম সাহিত্য সভা) 1917 Астуриялық Астурия тілі академиясы (Academia de la Llingua Asturiana) 1980 Әзірбайжан Әзірбайжан Ұлттық ғылым академиясы (Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) 1945 Аймара Аймара ұлтының тілі және мәдениет институты (Instituto de Lengua y Cultura de la Nación Aymara ILCNA) 2013 Бәлучи Бәлучи академиясы Sarbaz (بلۏچی زبانءِ ربیدجاہ) 2017 Баск Баск елдігі, Наварра, Францияның Баск елдігі Euskaltzaindia, көбінесе Баск тілінің Корольдік академиясы деп аударылады 1918 Белорус Беларусь ғылым академиясының Якуб Колас және Янка Купала тілі мен әдебиет институты 1929 Бенгал (Бангла) Бангла академиясы (বাংলা একাডেমি) 1955 Пашчимбанга Бангла Академиясы (পশ্চিমবঙ্গ বাংলা আকাদেমি) 1986 Бербер Амазиг мәдениетінің Корольдік институты 2001 Жоғары комиссия для амазигтілігі (Haut Conseil à l'amazighité) 1995 Алжирлік амазиг тілі академиясы 2017 Бходжпури Бходжпури академиясы, Бихар Майтхили Бходжпури академиясы, Дели Бходжпури әдебиеті академиясы, Мадхья-Прадеш Орталық Бикол Academia Bicolana тоқтатылды Босний Сараево университеті Санджак Бретон Бретон тілінің мемлекеттік кеңсесі (Ofis Publik ar Brezhoneg) 2010 Болгар Болгария ғылым академиясының болгар тілі институты 1942 Бирма (Мьянма) Мьянма тілі комиссиясы (မြန်မာစာအဖွဲ့) 1963 Каталон Каталондық зерттеулер институты (Institut d'Estudis Catalans) 1907 Валенсия тілі академиясы (Acadèmia Valenciana de la Llengua) 2001 Себуано Висайя өнері мен әдебиет академиясы (Akademyang Bisaya) Чероки Чероки ұлтының кеңесі Стандартты қытай Мемлекеттік тіл жұмысы комитеті (国家语言文字工作委员会) 1986 Білім министрлігі (教育部) Мандарин тілін насияттау кеңесі (讲华语运动理事会) 1979 Малайзияның қытай тілі стандарты кеңесі (马来西亚华语规范理事会) Корниш Корниш тілі серіктестігі (Keskowethyans an Taves Kernewek) 2005 Хорват Хорватия тілі мен тіл білімі институты (Institut za hrvatski jezik i jezikoslovlje) 1948 Чех Чех тілі институты (Чехия ғылым академиясы) (Ústav pro jazyk český (Akademie věd České republiky)) 1946 Даниялық Дания тілі кеңесі (Dansk Sprognævn) 1955 Далекарлия Даларна округы Ulum Dalska 1984 Дивехи Дивехи академиясы (ދިވެހި އެކެޑަމީ) 2011 Голланд Голланд тілі одағы (Nederlandse Taalunie) 1980 Дзонгкха Дзонгкханы дамыту комиссиясы (རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས) 1968 Ағылшын Жоқ Ресми емес, бірақ Оксфорд ағылшын тілінің сөздігі ағылшын тілінің тарихи сөздігі болып табылады Эстон Эстон тілі қоғамының тілдік бөлімі ережелер мен стандарттарды белгілейді, Эстон тілі институты (Eesti Keele Instituut) кеңес береді 1993 Фарер Фарер тілі кеңесі (Málráðið) 1985 Филипин Филиппин тілі комиссиясы (Komisyon sa Wikang Filipino) 1937 Фин Финляндия тілдері институты 1976 Француз Француз академиясы (Académie Française) 1635 Француз тілі мен Франция тілдерінің бас делегациясы (Délégation générale à la langue française et aux langues de France) 1989 Бельгияның француз тілі мен әдебиетінің Корольдік академиясы (Académie royale de langue et de littérature françaises de Belgique) 1920 Квебек француз тілі кеңсесі (Office québécois de la langue française) 1961 Фриулиялық Agjenzie Regjonâl pe Lenghe Furlane 2001 Галисиялық Галисия Корольдік академиясы (Real Academia Galega) 1906 Грузин Грузия үкіметі (საქართველოს მთავრობა) Немец Тілдік реттеу кеңесі (Rat für deutsche Rechtschreibung) 2004 Гренландиялық Гренландия тілі хатшылығы (Oqaasileriffik) 1998 Гуарани Гуарани тілі академиясы (Guarani Ñe’ ẽ Rerekuapavẽ) 2013 Гуджарати Гуджарат Сахитья Академиясы (ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી) 1981 Хакка Хакка істері кеңесі (客家委員會) 2001 Гаити креолы Гаити креолы академиясы (Akademi Kreyòl Ayisyen) 2014 Еврей Еврей тілі академиясы (האקדמיה ללשון העברית) 1890 Хинди Орталық Хинди дирекциясы (केन्द्रीय हिन्दी निदेशालय) 1960 Хмар Хмар әдебиеті қоғамы Венгр Венгр лингвистикалық зерттеу орталығы (Nyelvtudományi Kutatóközpont) 1949 Исландиялық Исландия тілдері институты (Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum) 1962 Игбо Игбо тілі мен мәдениетін насияттау қоғамы 1949 Индонезия Тілдік дамыту және тәрбиелеу агенттігі (Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa) 1947 Инуктитут Инуит Тапириит Канатами (ᐃᓄᐃᑦ ᑕᐱᕇᑦ ᑲᓇᑕᒥ) 1971 Ирланд Foras na Gaeilge (Ирланд институты) 1999 Итальяндық Accademia della Crusca (Кеп академиясы) 1583 Жапон Жапон тілі мен лингвистикасының ұлттық институты (国立国語研究所) 1948 Кабие Кабие академиясы (Académie kabiyè) 1975 Каннада Карнатака Әртүрлі академиялар мен Карнатака үкіметі Кашуб Кашуб тілі кеңесі (Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka) 2006 Қазақ Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі (Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі) 2022 Кхмер Камбоджа Корольдік академиясы (រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា) 1965 Корей Корей тілінің ұлттық институты (국립국어원/國立國語院) 1991 Әлеуметтік ғылым академиясының тілдік зерттеу институты (사회과학원 어학연구소) Қытай Корей тілі реттеу комиссиясы (중국조선어규범위원회/中国朝鲜语规范委员会) Квен Kainun institutti – kvensk institutt 2007 Курд Курд академиясы (ئەکادیمیای کوردی) 1971 Қырғыз Қырғыз Республикасы Президентіне қарасты Мемлекеттік тіл жөніндегі ұлттық комиссия (Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия) 2009 Лао Білім және спорт министрлігінің ғылыми-зерттеу институты (ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສືກສາ ກະຊວງສຶກສາທິການ ແ��...

Жасалған тілдер

Эсперанто академиясынан басқа, көптеген жасалма тілдерде (олар конлангтар деп те аталады) нақты тілдік реттеушілер немесе тіл академиялары болмайды.

Эсперанто тілі

Эсперанто және Идо тілдері бір адам немесе шағын топтармен құрастырылған (немесе жоспарланған), содан кейін пайдаланушылар қауымдастықтары табиғи тіл эволюциясы арқылы қабылданып, одан әрі дамытылған. Эсперанто академиясы сияқты ұйымдар қолданыс мәселелерін тілдің бастапқы мақсаттары мен принциптеріне сәйкес қарастырады.

Интерлингва

Интерлингваның реттеуші органы жоқ, себебі оның сөздік қоры, грамматикасы және орфографиясы үнемі жалғасып жатқан әлеуметтік күштердің нәтижесі деп есептеледі. Теория бойынша, Интерлингва кез келген адамның бақылауынан тәуелсіз дамиды. Интерлингваның сөздік қоры, қолданыстағы табиғи тілдер мен олардың этимологиясына белгілі бір жалпы қағидаларды динамикалық түрде қолдану арқылы тексеріліп, жазылады. Халықаралық көмекші тілдер қауымдастығы 1954 жылы таратылды, ал Interlingua әлемдік одағының хатшысы "Интерлингваға академияның қажеті жоқ" деді.