Кіріспе

Ирланд мифтерінің топтастырылуы

Фениан циклы (Fenian Cycle, Fianna Cycle немесе Finn Cycle) – ерте ирланд әдебиетінің бір бөлігі, ол мифтік батыр Финн немесе Фионн мак Кумхайл және оның жауынгерлер тобы Фианнаның ерліктеріне арналған. Кейде Оссиан циклы деп те аталады, ол Ирландия мифологиясының төрт топтамасының бірі – Мифологиялық цикл, Ольстер циклы және Корольдер циклдарымен бірге. Уақыт бойынша Фениан циклы Ольстер және Корольдер циклдарының арасындағы үшінші цикл болып табылады. Циклда Диармуид, Каилте, Оисиннің ұлы Оскар және Фионнның қарсыласы Голл мак Морна сияқты басқа да танымал Фианна мүшелері туралы әңгімелер де бар.

Фионн мен Садхбх

Фионн бір қарақұсты аңдап жүрді, бірақ оны ұстағанда, оның итттері Бран мен Скеоланг оны өлтіруге жол бермеді, және сол түні ол әдемі әйелге айналды, Садбх, оны друид Фер Доирих қарақұсқа айналдырған еді. Сиқыр Аленнің Дунында бұзылды, Фионннің базасында, ол онда болғандықтан сиқырмен қорғалған. Олар үйленді. Кейіннен Фионн шабуылдаушыларды кері қайтаруға шықты, ал Садбх Дунда қалды. Фер Доирих Фионнның кейпін киініп, Садбхты Дуннан алдап шығарды, содан кейін ол дереу қарақұсқа айналды. Фионн оны іздеді, бірақ ол бір ұлды ғана тапты, оны Оисин деп атады, оны қарақұс бағып өсірген. Оисин бард ретінде танымал болды, бірақ Садбх қайтадан ешқашан көрінбеді.

Фионн мен Диармуид

Бұл циклдың ең танымал оқиғаларының бірі. Жоғары король Кормак мак Эйрт енді қартайған Фионнға қызы Грайнды әйелі ретінде уәде етеді, бірақ Грайнн Фианнаның жас батыры Диармуид Уа Дюйбенге ғашық болады, және олар Фионннан қашып кетеді. Ғашықтар Диармуидтің асырап алған әкесі, құдай Энгстің көмегімен құтылады. Ақырында Фионн олармен татуласады. Бірақ бірнеше жыл өткен соң Фионн Диармуидты қабан ауына шақырады, және Диармуид қабаның шабуылынан қатты жарақаттанады. Фионнның қолынан ішкен суның емдік қасиеті бар, бірақ Фионн су жинағанда, Диармуидқа қайтып келгенше оны саусақтарынан өткізіп жібереді. Оның немересі Оскар, егер ол Диармуидке су әкелмесе, оны қорқытады, бірақ Фионн келгенде кеш болады; Диармуид көз жұмады.

Габхра шайқасы

Оисиннің дүниеге келгені мен Габхра шайқасы арасында осы циклдің қалған бөлігі жатыр, ол өте ұзақ және қысқаша түйіндеуге тым күрделі. Соңында, Жоғарғы Король Кормак қайтыс болады, ал оның ұлы Кэрбрэ Лифхэйр Фианнаны жойғысы келеді, себебі ол Фианна талап еткен қорғау үшін салық төлеуді қаламайды. Сондықтан ол басқа наразы басшылармен бірге әскер жинап, Фионнның қызметшісін өлтіріп, соғысқа бастайды. Голл шайқаста Баскна руына қарсы корольдің жағына шығады. Кейбір әңгімелерде Фионнды шайқаста бес жауынгер өлтіргені айтылады, ал басқалары оның Бреа өткеліндегі шайқаста Айхлех Мак Дубдренн немесе Голл қолынан қаза тапқанын айтады, ол өзі өлтірген адам. Қалай болғанда да, шайқастан Оисин мен Кайльтетің ішінде барлығы жиырма жауынгер ғана аман қалады.