Ирландия аңыздағы жастар, махаббат және поэзия құдайы Аэнгус
Aengus
Ирландтық мифологиядағы жастар, махаббат, поэзия құдайы – Aengus (Óengus). Туата Де Дананн құдайы, The Dagda мен Boann ұлы. Мәдениет пен өнерге қатысты аңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландиялық жастық, махаббат және поэзиялық шабыт құдайы.
Irish god of youth, love, and poetic inspiration
Ирландия мифологиясында Энг немесе Оэнг – Туатха Де Данан қатарынан шыққан және, мүмкін, бастапқыда жастық, махаббат, жаз және поэзиялық шабытпен байланысты құдай. Дагда мен Боанның ұлы, Энгс сондай-ақ Макан Ок ("жас жігіт" немесе "кішкентай ұл") деп те аталады, және Уэльс мифологиялық кейіпкері Мабонмен және кельт құдайы Мапоноспен сәйкес келеді. Бұл "шын күш" деген мағына беретін прото-кельт есімінен туындаған деп саналады. Орта ирланд тілінде ол Аенгус, ал қазіргі ирланд тілінде Аонгус деп аталады. Ол сондай-ақ Оэнгус Ок/Аэнгус Ог ("жас Энг"), Мак инд Ок ("кішкентай ұл"), Маккан/Макан немесе Мак Ок/Мак Ог ("жас ұл") деп те танылады.
In Irish mythology, Aengus or Óengus is one of the Tuatha Dé Danann and probably originally a god associated with youth, love, summer and poetic inspiration. The son of The Dagda and Boann, Aengus is also known as Macan Óc ("the young boy" or "young son"), and corresponds to the Welsh mythical figure Mabon and the Celtic god Maponos. This is believed to come from a Proto Celtic name meaning "true vigour". In Middle Irish this became Áengus, and in Modern Irish Aonghus ,
He is also known as Óengus Óc/Aengus Óg ("Aengus the young"), Mac ind Óc ("son of the young"), Maccan/Macán, or Mac Óc/Mac Óg ("young son").
Отбасы
Аенгустың ата-анасы Дагда мен Боанн, ал оның асырап алған әкесі кейде Элкмар, кейде Мидир болған. Оның бауырлары – Аид, Сермайт, Бодб Дерг және Бригид. Аенгус – Фианнаның Диармуид Уа Дюйбннэсінің асырап алған әкесі және қорғаушысы. Ол Диармуид пен Гриннеді Фианнаның қуып жеңген кезде құтқарады; Диармуид қайтыс болғаннан кейін Аенгус оның денесін Бру-на-Боиннеге алып барып, Диармуидпен сөйлескісі келгенде оған қайтадан өмір сыйлайды. Туатха де Дананның өлім туралы әңгімелерінде Аенгус, Мидирді өлтіргені үшін өш ретінде асырап алған әкесі Элкмарды өлтіреді. Аенгустың Вентри шайқасында есімдері айтылған Неманнах есімді ұлы бар.
Aengus' parents were The Dagda and Boann, and his foster father was variously Elcmar or Midir. His siblings include Aed, Cermait, Bodb Derg, and Brigid. Aengus is the foster father and protector of Diarmuid Ua Duibhne of the Fianna. He rescues Diarmuid and Gráinne during their pursuit by the Fianna; after Diarmuid's death, Aengus takes his body back to the Brú na Bóinne where he breathes life into it when he wishes to speak with Diarmuid. According to Death Tales of the Tuatha de Danann, Aengus kills his stepfather Elcmar in retaliation for killing Midir. Aengus has a son named Nemhannach who is mentioned in the Battle of Ventry.
Шотландия фольклоры
Шотландия фольклорында Ангус – Қысты билейтін Бейраның (Кейлеах) ең сұлу ұлы. Айнгус бүкіл қыс бойы Тир на Ногта қалады, бірақ Бригид туралы арман көріп, оны іздеуге түрткі алады. Бригидті әулие патшайым тұтқындап, оның әдемілігіне қызғанып, оған орындауға келмейтін жұмыстарды тапсырады. Соңында Ангус Бригидті іздеу үшін тамыздан үш күн қарыз алып, ақ жылқысына мініп Тир на Ногтан аттанады. Әр жерді шарлағаннан кейін, ол Бригидті көктем басталар кезде Бейраның жер асты сарайынан табады; көктемнің бірінші күні кездескенде гүлдер гүлдей бастайды, шөп өседі, Бригидтің тозығы жеткен киімдері күміс тілмелі ақ көйлекке айналады, ал шашы көктем мен жаз гүлдерімен толы жиекке ие болады. Ангус Бригидке той жасап, үйленеді, бірақ Бейра қара атқа мініп, бұрқын бұлттармен оларды қуалайды, тойды бұзады. Көп ұзамай Бейра қарттанып, әлсірейді де, қайта жасарған үшін Жастық Құдығына оралуға мәжбүр болады, онда ол қайтадан ұйықтап қалады, ал Ангус пен Бригид жаздың патшасы мен патшайымы болады.
In the folklore of Scotland, Angus is the fairest son of the Beira (the Cailleach), who rules over Winter. Aengus remains in Tír na nÓg all winter until he has a dream of Brigid that compels him to search the land for her. Brigid was held in captivity by the Fairy Queen who envied her beauty and forced Brigid to complete impossible chores. Angus finally leaves Tír na nÓg on his white steed by borrowing three days from August in order to search for Brigid. After searching everywhere, he eventually finds Brigid in Beira's underground palace just as Spring is beginning; when they meet on the first day of spring, flowers begin to blossom and grass grows, and Brigid's shabby clothing is transformed into white robes with silver spangles, and her hair is garlanded with spring and summer flowers. Angus marries Brigid in a wedding feast, which is disrupted by Beira, who chases them off with storm clouds on her black steed. Eventually Beira grows old and weak and has to return to the Well of Youth for rejuvenation, where she again falls asleep, and Angus and Bride become the King and Queen of summer.
Мүліктері
Айнгус Мананан мак Лирдің берген "Ұлы ашу" деген Moralltach атты қылышы бар. Ол оны өзінің асырап алған ұлы Диармуид Уа Дюйбнеге, "Кішкентай ашу" деген Бегаллтах атты қылышпен, сондай-ақ екі үлкен күшті найза – Гае Буид және Гае Дергпен бірге сыйлады. Шотландия фольклорында Энгүстің күміс ішекті алтын арфасы бар, ол оны тартып ойнағанда бойжеткендер мен жігіттер орман ішінде музыкаға еріп кетеді. Ол сондай-ақ ғашықтарды сүйіп, олар ажырасқанда, олардың үйлеріне дейін оларды іздеп келетін, махаббат әндерін шырқап, құлақтарына естеліктерді сыбырлайтын көрінбейтін құстарға айналады. Кейбір аңыздарда Энгүстің ақ түсті биязы аты бар, оны ол көктемде Уәде жерінен мінеді.
Aengus owns a sword named Moralltach, the Great Fury, given to him by Manannan mac Lir. This he gave to his foster son Diarmuid Ua Duibhne, along with a sword named Beagalltach, the Little Fury, and two spears of great power, Gáe Buide and Gáe Derg. In Scottish folklore Aengus possesses a golden harp with silver strings, and when he plays it maidens and youths follow the music through the woods. He also kisses lovers, and when the lovers part, the kisses become invisible birds that follow the lovers home singing love songs and whispering memories in their ears. In some legends, Aengus possesses a white horse, which he rides from the Land of Promise during the Spring.
Қазіргі суреттер
Энгус ирланд ақыны Уильям Батлер Йейтстың «Жолшы Айнгустың әні» атты өлеңінде кездеседі, онда Энгус өзінің сүйіктісін үздіксіз іздегені суреттеледі. Аенгус Ог Джеймс Стивенстің «Алтынның құйрығы» романында пайда болады, онда оның көмегін философ сұрайды. «Коппер» эпизодының «Күйеулер мен әкелер» бөлімінде Коркоран О’Брайенге Энниді жоғарғы қабатқа алып шығып, оған әңгіме айтуын айтады. О’Брайен Энниге: «Мен саған Айнгустың арманы мен Этайнды ұсыну туралы айтамын» дейді. Энгус және оның әкесі Дагда Кейт Томпсонның жасөсперімдерге арналған «Жаңа полиция қызметкері» романында пайда болады. Энгус кейіпкерге Тир на Ногқа жол көрсетіп, оны мәңгілік күйіне қайтаруға көмектеседі. Энгус – «Темір друид хроникасының» 1-кітабы «Аңқу» кітабының басты қарсыласы. Энгус «Hellboy: The Wild Hunt» фильмінде әкесінің жерлеу рәсімін өткізеді. Ангус ешқашан сөйлемесе де, оның әкесі Дагда басқа да Hellboy оқиғаларында жиі кездесетін кейіпкер. Энгустың есімі Джонни Флинннің «Wandering Aengus» әнінде «Sillion» (2017) альбомында да кездеседі. Энгус ScyFy телеарнасының «The Magicians» телешоуының төртінші маусымында пайда болады, бірақ ол жұмбақтарды ұнататын алдамшы құдай ретінде бейнеленеді. Энгус Маккан ретінде Марк Эллис, Джеймс Акслер псевдонимімен жазған «Аутлендэрлер» (кітаптар сериясы) атты үш романда жау ретінде көрінеді.
Aengus appears in the Irish poet William Butler Yeats's poem "The Song of Wandering Aengus", which describes Aengus's endless search for his lover. Aengus Og appears in James Stephens' novel The Crock of Gold, where his aid is solicited by the Philosopher. In the Copper episode "Husbands and Fathers", Corcoran tells O'Brien to take Annie upstairs and tell her a story. O'Brien says to Annie, "I shall tell you about the Dream of Aengus and the Wooing of Etain." Aengus and his father the Dagda appear in Kate Thompson's young adult novel The New Policeman. Aengus acts as the protagonist's guide to Tír na nÓg and helps him restore it to its timeless state. Aengus is the primary antagonist of Hounded, Book 1 of The Iron Druid Chronicles. Aengus makes a brief appearance leading his father's funeral in Hellboy: The Wild Hunt. Although Angus himself never speaks, his father Dagda is a frequent character in other Hellboy stories. The name of Aengus appears also in the song of Johnny Flynn "Wandering Aengus" from album "Sillion" (2017). Aengus appears in season four of ScyFy's "The Magicians " television show, though he is portrayed as a puzzle loving trickster god. Aengus as Maccan appears as a villain in three novels in the Outlanders (book series) written by Mark Ellis under the pen name of James Axler.