Кіріспе

Каталонша 30 қырлы қатты дене. Ромбтық триаконтаэдр, кейде жай ғана триаконтаэдр деп аталады, себебі ол ең көп таралған отыз қырлы көпжақ, 30 ромбтық қыры бар дөңес көпжақ. Оның 60 жиегі және екі түрлі 32 төбесі бар. Бұл Каталон қатты денесі және икосидодекаэдрдің қосарлы полиэдрі. Бұл зоноэдрон. Ромбтық триаконтаэдрдің бір қыры. Диагональдардың ұзындығы алтын қатынаста. Әр қырдың ұзын диагоналінің қысқа диагональге қатынасы алтын қатынас φ-қа тең, сондықтан әр қырдағы сүйір бұрыштар шамамен 63,43° тең. Осылайша алынған ромб алтын ромб деп аталады. Архимедтік қатты дененің қосарлысы болғандықтан, ромбтық триаконтаэдр қыр-беттік транзитивті, яғни қатты дененің симметрия тобы қырлар жиынтығында транзитивті әрекет етеді. Бұл кез келген екі қыр, А және В үшін, қатты дененің айналуы немесе көшуі А қырын В қырына жылжыта отырып, кеңістіктің бірдей аймағында қалдырады. Ромбтық триаконтаэдр тоғыз жиекті транзитивті дөңес көпжақтардың бірі болып табылады, қалғандары бес Платондық қатты дене, кубоктаэдр, икозидодекаэдр және ромбтық додекаэдр. Ромбтық триаконтаэдрдің ерекшелігі, оның төбелерінде төрт Платондық қатты дененің орналасуы бар. Оның құрамында он тетраэдр, бес куб, икосаэдр және додекаэдр бар. Қырлардың ортасында бес октаэдр орналасқан. Оны кесілген октаэдрден гексагонды қырларды үш ромбқа бөлу арқылы жасауға болады.

Картезиандық координаттар

φ алтын қатынас болсын. (0, ±1, ±φ) және осы координаттардың циклдық ауысуларынан алынған 12 нүкте – бұл дұрыс икосаэдрдің төбелері. Оның қос дұрыс додекаэдрі, додекаэдрдің қабырғалары икосаэдрдің қабырғаларын тік бұрышпен қиып өтеді, ал төбелері 8 нүктеден (+1, ±1, ±1) және осы координаттардың 12 нүктесінен, сондай-ақ олардың циклдық ауысуларынан тұрады. Барлық 32 нүкте бастауыш нүктесінде орталастырылған ромбтық триаконтаэдрдің төбелерін құрайды. Оның қабырғаларының ұзындығы , ал жақтарының диагональдары 2 және ұзындығына ие.

Қарым-қатынастағы көпбұрыштар

Бұл көпжақ ромбтық көпжақтар мен [n, 3] Коксетер тобы симметриясы бар мозаикалар тізбегінің бір бөлігі болып табылады. Кубты ромбтық гексаэдр ретінде қарастыруға болады, онда ромбтар да тіктөртбұрыштар болып келеді.

6-куб

Ромбтық триаконтаэдр 6 кубтың бір проекциясының үш өлшемге түсірілуінен пайда болатын 32 төбесі бар дөңес қабықшаны құрайды. 3D негізгі векторлары ['u', 'v', 'w']: Ішкі жиектері жасырылған. 32 ішкі төбеден 20-ы додекаэдр құрайды, ал қалған 12-сі икосаэдр құрайды.

Қолданылуы

Даниялық дизайнер Холгер Стрём ромбтық триаконтаэдрді өзінің құрастырылатын IQ шамдығының (IQ – "біріктірілген төртбұрыштар" үшін) дизайнының негізі ретінде пайдаланды. Ағаш шебері Джейн Костик ромбтық триаконтаэдр пішіндес қораптар жасайды. Бұл қарапайым конструкция ромбтық триаконтаэдр мен куб арасындағы көзге көрінбейтін байланысқа негізделген. Роджер фон Ойхтың "Соққылар доптары" ромбтық триаконтаэдр пішіндес. Ромбтық триаконтаэдр кейде рөлдік ойындарда немесе басқа да жағдайларда қолданылатын "d30" отыз жақты ойын сүйек ретінде пайдаланылады.