Кіріспе

Өлім алдындағы дін қабылдау – өмірінің соңына жеткенде белгілі бір діни сенімді қабылдау. Өлім төсегінде сенімді өзгерту, бұрынғы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан сенімді ресми түсініктеме беру немесе басталған дінге келу процесін аяқтау ниетінен туындауы мүмкін. Тарихтағы белгілі немесе ықпалды тұлғалардың өлім алдындағы дінге қайта оралуы туралы айтылғандар риторикалық тәсіл ретінде де пайдаланылған.

Шолу

Өлім алдындағы наным өзгертулердің тарихы ұзаққа созды. Исамен бірге шапақталған жақсы тоқпақшаның Исаға сенгені туралы алғашқы жазба Лұқа ішіндегі Жақсы Жаңалықта кездеседі. Иса оның нанымын қабылдап: «Бүгін сен Менімен бірге жұмақта боласың» дейді. Батыс тарихындағы ең маңызды өзгеріс – Рим императоры Константин I-нің, кейіннен Шығыс православие шіркеуі оны христиан әулиесі деп жариялаған оқиғасы болуы мүмкін. Оның христиандыққа сенуі өлімінен көп бұрын басталған, бірақ ол 337 жылы Никомедиялық ариандық епископ Евсевийден тек өлім төсегінде крещение алды. Традициялық көздер бұл неге сонша кеш болғаны туралы келіспесе де, қазіргі тарих зерттеулері Константиннің өзінің билігін нығайту үшін діни төзімділікті құрал ретінде таңдағанын көрсетеді. Барт Эрманның сөзіне сәйкес, Константиннің замандас христиандардың барлығы өлім төсегінде крещение алған, себебі олар крещениеден кейін күнә жасауды жалғастырса, мәңгілік құлдырауға кесіледі деп сенген. Эрман Константиннің бұрынғы діні мен христиан болуы арасында ешқандай қайшылықты көрмейді.

Англия королі Карл II

Англия королі Карл II діни қақтығыстардың өте күшті болған кезінде Англияда билік жүргізді. Оның көңілі Рим католик дініне біршама жақын болғанымен, ол Англикан ретінде билік етті, бірақ Англиядағы Англикан емес діндерге қатысты қуғын-сүргінді және заңдық жазаларды жеңілдетуге тырысты, әсіресе Корольдік кешірім жарлығы арқылы. Ол инсульт салдарынан өлім төсегінде жатқанда, саяси міндеттен босатылып, католик шіркеуіне қабылданды.

Жан де Ла Фонтен

Ең танымал француз әңгімешісі өзінің ең үлкен еңбегі – «Конт» атты жинағының жаңа басылымын 1692 жылы, сол жылы ауыр сырқатқа шалдыққан кезде жариялады. Осындай жағдайда Жан де Лафонтен дінге жүгінді. Жас дін қызметкері М. Пусе оны «Конт» әңгімелерінің қолайсыздығына көндіруге тырысты, және өкініш белгісі ретінде белгілі бір сапалы жаңа пьесаны жою талабы қойылды және ол орындалды. Лафонтен Виатикум қабылдады, ал келесі жылдары өлеңдер мен мысалдарды жазуын жалғастырды. Ол 1695 жылы қайтыс болды.

Сэр Аллан Нейпир МакНаб

Сэр Аллан Нейпир МакНаб, канадалық саяси қайраткер, 1862 жылғы 8 тамызда Онтарио штатының Гамильтон қаласында қайтыс болды. Оның өлім төсегінде католицизмге өтуі келесі күндері баспасөзде қызу пікірталас тудырды. "Торонто Глоб" және "Гамильтон Спектейтор" газеттері оның дінге өтуіне күмән білдірді, ал Гамильтондағы Христиан шіркеуінің англикандық пасторы МакНаб протестант ретінде қайтыс болғанын мәлімдеді. МакНабтың католиктік крещениесі 1862 жылғы 7 тамызда Гамильтон епископы Джонның Гамильтондағы Сент-Мария соборында тіркелген. Бұл өтуге сенімділік беретін фактор – МакНабтың екінші әйелі, одан бұрын қайтыс болған, католик болған, ал олардың екі қызы католик дінінде тәрбиеленді.

Чарльз Мауррас

Өлер алдындағы соңғы күндері француз жазушысы Шарль Мауррас бала кезіндегі католик дініне қайта оралып, соңғы қасиеттерді алды.

Джон Уэйн

Американдық актер және кинорежиссер Джон Уэйн, оның ұлы Патрик және немересі Мэтью Муньос, Калифорниядағы Оранж епархиясының священнигі, өліміне дейін жақын уақытта Рим католиктігіне өтті. Муньос Уэйннің өмірінде ертерек католик болмағанына қандай да бір өкініш білдіргенін айтты, түсіндіріп: "Бұл оның қайтыс болмас бұрын білдірген сезімі болды", және "әрекетке толы өміріне" балады.