Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрі-дәрмек енгізу әдісі
Method of medication administration
Инъекция (көбінесе АҚШ ағылшын тілінде "shot", Ұлыбритания ағылшын тілінде "jab" немесе шотланд ағылшын және шотланд тілінде "jag") – сұйықтықты, әсіресе дәрі-дәрмекті, адамның денесіне ине (әдетте гиподермалық ине) және шприц арқылы енгізу амалы. Инъекция – дәрі-дәрмекті парентеральді жолмен беру түрі болып саналады; ол ас қорыту жолы арқылы сіңуді қамтамасыз етпейді. Бұл дәрі-дәрмектің жылдам сіңуіне және бірінші өту әсерінен қашуға мүмкіндік береді. Инъекцияның көптеген түрлері бар, олар көбінесе дәрі енгізілген дене тінінің атына байланысты аталады. Бұл тері астына, бұлшық етке және тамырға жасалатын, сондай-ақ перитонеальді, сүйекке, жүрекке, буынға және қарынға жасалатын сияқты сирек кездесетін инъекцияларды қамтиды. Инъекциялар – денсаулық сақтауда ең көп таралған процедуралардың бірі, дамып келе жатқан және өтетін елдерде жыл сайын кемінде 16 миллиард инъекция жасалады. Олардың 95% емдеу мақсатында немесе ауруды емдеу үшін, 3% – иммундау/вакцинация үшін, ал қалғаны басқа мақсаттарда, соның ішінде қан құю үшін қолданылады. Инъекциядан кейін дәрі-дәрмектің ұзақ әсер етуі үшін баяу босатылатын депо-инъекция қолданылуы мүмкін. Инъекция денеге кішкентай тесік жасайды, сондықтан жергілікті ауырсыну немесе инфекция туындауы мүмкін. Бұл жанама әсерлердің пайда болуы инъекция орнына, енгізілген затқа, ине өлшеміне, процедураға және жеке сезімталдыққа байланысты өзгереді. Сирек жағдайларда гангрена, сепсис және жүйке зақымдануы сияқты ауыр жанама әсерлер пайда болуы мүмкін. Инеден қорқу, сонымен қатар инефобия деп те аталады, жиі кездеседі және инъекция алдында, кезінде немесе кейін алаңдаушылыққа және есінен тануға әкелуі мүмкін. Инъекция кезінде туындайтын жергілікті ауырсынуды азайту үшін инъекция орны инъекциядан бұрын жансыздатылуы немесе салқындатылуы мүмкін, ал инъекция алатын адамның назары әңгіме немесе басқа да амалдармен аударылуы мүмкін. Инъекциядан жұқтыру қаупін азайту үшін инъекция орнын тазалау үшін қатаң асептикалық тәсілдерді сақтау қажет. Егер инелер мен шприцтерді бірнеше адам қолданса немесе инеге кездейсоқ тиіп қалса, ВИЧ және гепатит сияқты қан арқылы берілетін инфекцияларға шағу қаупі бар. Қауіпсіз емес инъекция тәсілдері қан арқылы берілетін инфекциялардың таралуына ықпал етеді, әсіресе нашар дамыған елдерде. Бұған қарсы тұру үшін, бір рет қолданылатын шприцтерді қайта пайдаланудан және инемен жарақаттанудан сақтайтын қауіпсіз шприцтер бар. Сонымен қатар, есірткіге тәуелді адамдар инъекция арқылы дәрі енгізіп, көбінесе инелерді бөліседі немесе қайта қолданады. Бұл ине алмастыру бағдарламаларын және қоғамдық денсаулық сақтау шаралары ретінде қауіпсіз инъекция орындарын құруға әкелді, олар жаңа, стерильді инелер мен шприцтерді ұсынып, инелерді қайта пайдалануға қарсы тұрады. Қолданылған инелерді арнайы жасалған, қауіпсіз және тесілуге төзімді контейнерлерге салу керек. Кейбір аймақтарда мұндай контейнерлерді тегін жою бағдарламалары бар.
An injection (often and usually referred to as a "shot" in US English, a "jab" in UK English, or a "jag" in Scottish English and Scots) is the act of administering a liquid, especially a drug, into a person's body using a needle (usually a hypodermic needle) and a syringe. An injection is considered a form of parenteral drug administration; it does not involve absorption in the digestive tract. This allows the medication to be absorbed more rapidly and avoid the first pass effect. There are many types of injection, which are generally named after the body tissue the injection is administered into. This includes common injections such as subcutaneous, intramuscular, and intravenous injections, as well as less common injections such as intraperitoneal, intraosseous, intracardiac, intraarticular, and intracavernous injections. Injections are among the most common health care procedures, with at least 16 billion administered in developing and transitional countries each year. Of these, 95% are used in curative care or as treatment for a condition, 3% are to provide immunizations/vaccinations, and the rest are used for other purposes, including blood transfusions. After injection, a medication may be designed to be released slowly, called a depot injection, which can produce long lasting effects. An injection necessarily causes a small puncture wound to the body, and thus may cause localized pain or infection. The occurrence of these side effects varies based on injection location, the substance injected, needle gauge, procedure, and individual sensitivity. Rarely, more serious side effects including gangrene, sepsis, and nerve damage may occur. Fear of needles, also called needle phobia, is also common and may result in anxiety and fainting before, during, or after an injection. To prevent the localized pain that occurs with injections the injection site may be numbed or cooled before injection and the person receiving the injection may be distracted by a conversation or similar means. To reduce the risk of infection from injections, proper aseptic technique should be followed to clean the injection site before administration. If needles or syringes are reused between people, or if an accidental needlestick occurs, there is a risk of transmission of bloodborne diseases such as HIV and hepatitis. Unsafe injection practices contribute to the spread of bloodborne diseases, especially in less developed countries. To combat this, safety syringes exist which contain features to prevent accidental needlestick injury and reuse of the syringe after it is used once. Furthermore, recreational drug users who use injections to administer the drugs commonly share or reuse needles after an injection. This has led to the development of needle exchange programs and safe injection sites as a public health measure, which may provide new, sterile syringes and needles to discourage the reuse of syringes and needles. Used needles should ideally be placed in a purpose made sharps container which is safe and resistant to puncture. Some locations provide free disposal programs for such containers for their citizens.
Түрлері
Инъекциялар түрлі жолдармен жіктеледі, оның ішінде инъекция жасалатын тіндің түрі, инъекцияның әсерін тигізуге арналған денедегі орны және әсердің ұзақтығы. Жіктелуіне қарамастан, инъекция жасау үшін тесік жасау қажет, демек, организмге патогендердің ену қаупін азайту үшін стерильді орта және процедуралар қажет. Барлық инъекциялар парентеральді әдіспен енгізіледі, ол дәрі-дәрмектің асқазан-ішек жолы арқылы сіңірілуіне байланысты болатын алғашқы метаболизмді болдырмайды.
Injections are classified in multiple ways, including the type of tissue being injected into, the location in the body the injection is designed to produce effects, and the duration of the effects. Regardless of classification, injections require a puncture to be made, thus requiring sterile environments and procedures to minimize the risk of introducing pathogens into the body. All injections are considered forms of parenteral administration, which avoids the first pass metabolism which would potentially affect a medication absorbed through the gastrointestinal tract.
Жүйелік
Көптеген инъекциялар организмде жалпы әсер ететін дәріні енгізу үшін жасалған. Адам дәріні ауызбен қабылдай алмайтын жағдайда немесе дәрінің өзі асқазан-ішек жолынан қан айналымына сіңбейтін болса, жүйелік инъекциялар қолданылуы мүмкін. Жүйелік инъекция арқылы енгізілген дәрілер тікелей немесе жанама түрде қан айналымына өтеді, соның салдарынан организмнің барлық бөлігіне әсер етеді.
Many injections are designed to administer a medication which has an effect throughout the body. Systemic injections may be used when a person cannot take medicine by mouth, or when the medication itself would not be absorbed into circulation from the gastrointestinal tract. Medications administered via a systemic injection will enter into blood circulation, either directly or indirectly, and thus will have an effect on the entire body.
Интравеноздық
Интравеноздық инъекциялар, қысқартылып IV деп аталады, бұл тамырға ине енгізіп, затты тікелей қан ағынына жеткізуді қамтиды. Интравеноздық инъекция қажетті әсердің ең жылдам пайда болуын қамтамасыз етеді, себебі зат бірден қанға өтеді және денеде жылдам таралады. Зат тікелей қан ағынына енгізілгендіктен, оның сіңуіне байланысты әсердің басталуы кешікпейді. Бұл инъекция түрі ең көп қолданылатыны және стационарда дәрі-дәрмек беру үшін жиі пайдаланылады. Интравеноздық инъекциялардың тағы бір қолданылуы – асқазан-ішек жолы арқылы тамақтана алмайтын адамдарға қоректік заттарды енгізу. Бұл парентеральды тамақтану деп аталады және адамның толық немесе жартылай қоректік қажеттіліктерін қамтамасыз ете алады. Парентеральды тамақтану алдын ала дайындалған немесе жеке қажеттіліктерге сәйкес дайындалуы мүмкін. Сонымен қатар, интравеноздық инъекциялар рекреациялық мақсатта да қолданылуы мүмкін, егер әсердің тез басталуы қажет болса.
Intravenous injections, abbreviated as IV, involve inserting a needle into a vein, allowing a substance to be delivered directly into the bloodstream. An intravenous injection provides the quickest onset of the desired effects because the substance immediately enters the blood, and is quickly circulated to the rest of the body. Because the substance is administered directly into the bloodstream, there is no delay in the onset of effects due to the absorption of the substance into the bloodstream. This type of injection is the most common and is used frequently for administration of medications in an inpatient setting. Another use for intravenous injections includes for the administration of nutrition to people who cannot get nutrition through the digestive tract. This is termed parenteral nutrition and may provide all or only part of a person's nutritional requirements. Parenteral nutrition may be pre mixed or customized for a person's specific needs. Intravenous injections may also be used for recreational drugs when a rapid onset of effects is desired.
Интрамускулярлық
Интрамускулярлық инъекциялар, ИМ деп қысқартылатын, затты терең бұлшық етке енгізеді, онда олар қан тамырлары арқылы жүйелік қан айналымына жылдам сіңіріледі. Көбінесе инъекция жасалатын орындарға дельтоид, латеральді вастус және вентроглютеал бұлшықеттері жатады. Медициналық қызметкерлер ИМ инъекцияларын жасауға оқытылады, бірақ медициналық білімі жоқ адамдар да шұғыл жағдайларда автоинжектор арқылы эпинефрин сияқты дәрі-дәрмектерді енгізуге оқытылуы мүмкін. Кейбір депо инъекциялары, мысалы, медроксипрогестерон ацетаты да бұлшықетке салынады. Дәрі-дәрмектерден басқа, көптеген инактивацияланған вакциналар, соның ішінде грипп вакцинасы да ИМ инъекциясы түрінде беріледі.
Intramuscular injections, abbreviated as IM, deliver a substance deep into a muscle, where they are quickly absorbed by the blood vessels into systemic circulation. Common injection sites include the deltoid, vastus lateralis, and ventrogluteal muscles. Medical professionals are trained to give IM injections, but people who are not medical professionals can also be trained to administer medications like epinephrine using an autoinjector in an emergency. Some depot injections are also administered intramuscularly, including medroxyprogesterone acetate among others. In addition to medications, most inactivated vaccines, including the influenza vaccine, are given as an IM injection.
Тері асты
Тері астына жасалатын инъекциялар, SC немесе sub Q деп қысқартылатын, ине арқылы тері астына зат енгізуден тұрады. Дәрінің осы тіндерден сіңірілуі бұлшықет ішіне жасалатын инъекцияға қарағанда баяурақ болады. Иненің бұлшықет деңгейіне дейін енуі қажет болмағандықтан, жіңішке және қысқа ине қолдануға болады. Тері астына инъекциялар қолдың жоғарғы бөлігінің арт жағындағы майлы тіндерге, іш қуысына немесе санға жасалады. Кейбір дәрілер, оның ішінде адреналин, бұлшықетке де, тері астына да енгізілуі мүмкін. Ал инсулин сияқты басқа дәрілер көбінесе тек тері астына ғана салынады. Тірі немесе әлсіретілген вакциналар, соның ішінде қызылша, қуықша, қызылша вакцинасы (MMR), сушеңке вакцинасы және белдеме вакцинасы (зостер) да тері астына салынады.
Subcutaneous injections, abbreviated as SC or sub Q, consist of injecting a substance via a needle under the skin. Absorption of the medicine from this tissue is slower than in an intramuscular injection. Since the needle does not need to penetrate to the level of the muscle, a thinner and shorter needle can be used. Subcutaneous injections may be administered in the fatty tissue behind the upper arm, in the abdomen, or in the thigh. Certain medications, including epinephrine, may be used either intramuscularly or subcutaneously. Others, such as insulin, are almost exclusively injected subcutaneously. Live or attenuated vaccines, including the MMR vaccine (measles, mumps, rubella), varicella vaccine (chickenpox), and zoster vaccine (shingles) are also injected subcutaneously.
Теріісі
Интрадермальді инъекциялар, ID деп қысқартылатын, дермаға, яғни тері астындағы май қабатынан жоғарырақ, бірақ эпидермистен (терінің жоғарғы қабатынан) төмен берілетін заттан тұрады. Инъекцияны ине тік дерлік теріге, 5-15 градус бұрышпен енгізеді. Интрадермальді инъекциядан сіңу, интравенді, интрамускулярлық немесе тері астына жасалған инъекциялардан ұзаққа созылады. Осы себепті, аз ғана дәрі-дәрмек интрадермальді түрде қолданылады. Интрадермальді инъекциялар көбінесе сезімталдық сынақтары үшін қолданылады, соның ішінде туберкулин тері сынақтары, аллергия сынақтары, сондай-ақ адам бұрын қолданбаған дәрі-дәрмектерге реакциясын тексеру үшін пайдаланылады. Инъекция жасалған жерге байланысты, интрадермальді инъекция арқылы жасалатын сынақтардың нәтижелері оңай көрінеді, оң нәтиже болған жағдайда қызыл немесе ісінген түрінде байқалады. Интрадермальді инъекциялардың ең көп қолданылатын жерлері – қолдың ішкі жағы мен белдің төменгі бөлігі. Интраоссальдік қолжетімділік көбінесе иық сүйегінің немесе тібік сүйегінің сүйек қабырғасына ине енгізу арқылы қамтамасыз етіледі және әдетте интравендік қолжетімділікке бірнеше рет тырысқаннан кейін ғана қарастырылады, себебі бұл IV-ге қарағанда инвазивті әдіс.
Intradermal injections, abbreviated as ID, consist of a substance delivered into the dermis, the layer of skin above the subcutaneous fat layer, but below the epidermis or top layer. An intradermal injection is administered with the needle placed almost flat against the skin, at a 5 to 15 degree angle. Absorption from an intradermal injection takes longer than when the injection is given intravenously, intramuscularly, or subcutaneously. For this reason, few medications are administered intradermally. Intradermal injections are most commonly used for sensitivity tests, including tuberculin skin tests and allergy tests, as well as sensitivity tests to medications a person has never had before. The reactions caused by tests which use intradermal injection are more easily seen due to the location of the injection, and when positive will present as a red or swollen area. Common sites of intradermal injections include the forearm and lower back. Intraosseous access is commonly obtained by inserting a needle into the bone marrow of the humerus or tibia, and is generally only considered once multiple attempts at intravenous access have failed, as it is a more invasive method of administration than an IV.
Жергілікті
Инъекциялар дәрі-дәрмектің әсерін белгілі бір орынға шектеу қажет болған кезде немесе жүйелі түрде қолданудың жағымсыз әсерлерін туғызатын, бірақ оны бағытталған инъекция арқылы болдырмауға болатын жағдайларда, дененің белгілі бір бөлігіне жасалуы мүмкін. Пенистегі ауруларды емдеу үшін пенистің каверноздық денесіне жасалатын, интракаверноздық инъекциялар деп аталатын инъекциялар қолданылуы мүмкін. Оларды жыныстық қатынас алдындағы эректильді дисфункцияны емдеу үшін өздігінен жасауға болады немесе ұзаққа созылған эрекцияны емдеу үшін медициналық мекемеде, эрекцияны азайту үшін қанды алып тастау немесе симпатомиметик препараттарды енгізу үшін пайдалануға болады. Алпростадилді интракаверноздық инъекция ретінде басқа емдер, мысалы, PDE5 тежегіштері тиімсіз немесе қарсы көрсетілген адамдар қолдана алады. Папаверин, фентоламин және авиптадил сияқты басқа да препараттарды осылай енгізуге болады. Интракаверноздық инъекциялардың ең көп кездесетін қосымша әсерлері – фиброз және ауырсыну, сондай-ақ инъекция жасалған жерде гематома немесе көгеру. Интравитреалды инъекция көзді жансыздату үшін жергілікті жансыздату тамшысы және көзді кеңейту үшін мидриатик тамшысын қолданғаннан кейін, көздің шыны тәрізді денесіне көздің қарашығы арқылы препарат енгізу арқылы жасалады. Олар көздегі препараттың концентрациясын арттыру және препараттың жүйелік қосымша әсерлерінен аулақ болу үшін жүйелік қабылдаудың орнына жиі қолданылады. Бір буынға стероидті инъекция жасау остеоартрит сияқты жағдайлармен байланысты қабынуды азайту үшін қолданылады, ал әсері бір рет инъекциядан кейін 6 айға дейін сақталуы мүмкін. Әдетте, инъекция қажетті жерге енгізілгенін қамтамасыз ету және айналадағы тіндерге зақым келтіру қаупін азайту үшін ультрадыбыс немесе басқа да тірі бейнелеу техникасы қолданылады.
Injections may be performed into specific parts of the body when the medication's effects are desired to be limited to a specific location, or where systemic administration would produce undesirable side effects which may be avoided by a more directed injection. Injections to the corpus cavernosum of the penis, termed intracavernous injections, may be used to treat conditions which are localized to the penis. They can be self administered for erectile dysfunction prior to intercourse or used in a healthcare setting for emergency treatment for a prolonged erection with an injection to either remove blood from the penis or to administer a sympathomimetic medication to reduce the erection. Intracavernosal injections of alprostadil may be used by people for whom other treatments such as PDE5 inhibitors are ineffective or contraindicated. Other medications may also be administered in this way, including papaverine, phentolamine, and aviptadil. The most common adverse effects of intercavernosal injections include fibrosis and pain, as well as hematomas or bruising around the injection site. An intravitreal injection is performed by injecting a medication through the pupil into the vitreous humor core of the eye after applying a local anesthetic drop to numb the eye and a mydriatic drop to dilate the pupil. They are commonly used in lieu of systemic administration to both increase the concentrations present in the eye, as well as avoid systemic side effects of medications. The injection of a steroid into a joint is used to reduce inflammation associated with conditions such as osteoarthritis, and the effects may last for up to 6 months following a single injection. generally involves the use of an ultrasound or other live imaging technique to ensure the injection is administered in the desired location, as well as to reduce the risk of damaging surrounding tissues.
Ұзақ әрекет ететін
Ұзақ әрекет ететін инъекциялық препараттар (LAI) тез әсер етуге арналмаған, оның орнына белгілі бір кезең ішінде дәрі-дәрмекті болжамды жылдамдықпен үздіксіз шығару үшін жасалған. Депо инъекциялары және қатты инъекцияланатын имплантаттар емделушінің дәрі-дәрмек қабылдау жиілігін азайту арқылы емге ұдайы қатысуын қамтамасыз ету үшін қолданылады.
Long acting injectable (LAI) formulations of medications are not intended to have a rapid effect, but instead release a medication at a predictable rate continuously over a period of time. Both depot injections and solid injectable implants are used to increase adherence to therapy by reducing the frequency at which a person must take a medication.
Депо
Депо инъекциясы – бұл әдетте тері астына, тері ішіне немесе бұлшық етке жасалатын инъекция, ол дәріні «депо» деп аталатын жергілікті шоғырға енгізеді, одан ол айналағы тіндерге біртіндеп сіңіріледі. Мұндай инъекция белсенді заттың ұзақ мерзім бойы тұрақты түрде бөлінуін қамтамасыз етеді. Депо инъекциялары көбінесе майлы немесе сулы суспензия түрінде болады. Депо инъекциялары дәрінің белгілі бір тұздық формаларында, мысалы деканоат тұздары немесе эфирлер түрінде қолжетімді болуы мүмкін. Депо инъекцияларының мысалдарына галоперидол деканоаты, медроксипрогестерон ацетаты жатады.
A depot injection is an injection, usually subcutaneous, intradermal, or intramuscular, that deposits a drug in a localized mass, called a depot, from which it is gradually absorbed by surrounding tissue. Such injection allows the active compound to be released in a consistent way over a long period. Depot injections are usually either oil based or an aqueous suspension. Depot injections may be available as certain salt forms of a drug, such as decanoate salts or esters. Examples of depot injections include haloperidol decanoate, medroxyprogesterone acetate,
Имплант
Инъекциялар арқылы денеге қатты немесе жартылай қатты зат енгізілуі мүмкін, ол уақыт өте дәрі-дәрмекті баяу бөліп шығарады. Мұндай имплантаттар көбінесе уақытша, алмастырылатын және пайдалану аяқталғанда немесе жаңасымен ауыстырылғанда алынып тасталатындай етіп жасалады. Әртүрлі активті ингредиенттерге және әртүрлі әсер ету мерзіміне ие бірнеше контрацептивтік имплантаттар нарықта сатылады, олардың көпшілігі тері астына жіберіледі. Опиоидтық тәуелділікті емдеу үшін қолданылатын бупренорфин де инъекциялық имплантат түрінде қолжетімді. Имплантаттарды жасау үшін биологиялық түрде ыдырайтын полимерлер, осмостық бөліну жүйелері және денеде ерітін шағын сфералар сияқты әртүрлі материалдар қолданылуы мүмкін. Кейбір инъекциялар, әсіресе терең инъекциялар жасалғанда, жергілікті анестетик қолданылады. Сондай-ақ, инъекция кезінде емізу арқылы баланы тыныштандыруға болады, бұл оның жылауын азайтады.
Injections may also be used to insert a solid or semi solid into the body which releases a medication slowly over time. These implants are generally designed to be temporary, replaceable, and ultimately removed at the end of their use or when replaced. There are multiple contraceptive implants marketed for different active ingredients, as well as differing duration of action most of these are injected under the skin. A form of buprenorphine for the treatment of opioid dependence is also available as an injectable implant. Various materials can be used to manufacture implants including biodegradable polymers, osmotic release systems, and small spheres which dissolve in the body. For some injections, especially deeper injections, a local anesthetic is given. or be comforted by breastfeeding during the injection, which reduces crying.
Инфекция
Ине тікесінен туындаған инфекция, сондай-ақ ине шаншу инфекциясы деп аталады, бұл инфекция инъекция жасалған кезде патогендердің дене тіндеріне кездейсоқ енуінен пайда болады. Инъекцияға қолданылатын инелердің ластануы немесе бірнеше адамға инъекция үшін инелерді қайта пайдалану гепатит B және C, ВИЧ және басқа қан ағыны инфекцияларының таралуына әкелуі мүмкін. Инъекциялық есірткі қолданушылардың арасында инелерді қауіпсізсіз пайдалану, соның ішінде инелерді бөлісу жиі кездеседі. Инъекциялық есірткі қолданудан туындаған ВИЧ, гепатит B және гепатит C инфекцияларының таралуы кең таралған денсаулық сақтау мәселесі болып табылады, әсіресе 1994 жылы Солтүстік Америкадағы жаңа ВИЧ жағдайларының жартысынан астамы осыған байланысты болды. Егер инъекция жасау орны тиісінше тазаланбаса, тамыр ішіне жасалған инъекция қан ағыны инфекциясына (сепсис деп аталады) әкелуі мүмкін. Сепсис – өмірге қауіпті жағдай, дереу емдеуді қажет етеді. Инъекциялар сонымен қатар жергілікті қан кетуге себеп болады, бұл гематомаға алып келуі мүмкін. Тамыр ішіне жасалған инъекциялар, әсіресе қысқа мерзім ішінде бірнеше рет тамырға инъекция жасалған кезде, флебит тудыруы мүмкін. Инфильтрация және экстравазация да болуы мүмкін, егер тамырға енгізілуге арналған дәрі-дәрмек кездейсоқ түрде айналасындағы тіндерге инъекцияланса. Инеден қорқатындар ине көргенде немесе инъекция жасау алдында немесе кейін есінен танып қалуы мүмкін.
A needle tract infection, also called a needlestick infection, is an infection that occurs when pathogens are inadvertently introduced into the tissues of the body during an injection. Contamination of the needle used for injection, or reuse of needles for injections in multiple people, can lead to transmission of hepatitis B and C, HIV, and other bloodstream infections. Injection drug users have high rates of unsafe needle use including sharing needles between people. The spread of HIV, Hepatitis B, and Hepatitis C from injection drug use is a common health problem, in particular contributing to over half of new HIV cases in North America in 1994. An intravenous injection may also result in a bloodstream infection (termed sepsis) if the injection site is not cleaned properly prior to insertion. Sepsis is a life threatening condition which requires immediate treatment. Injections also cause localized bleeding, which may lead to a hematoma. Intravenous injections may also cause phlebitis, especially when multiple injections are given in a vein over a short period of time. Infiltration and extravasation may also occur when a medication intended to be injected into a vein is inadvertently injected into surrounding tissues. Those who are afraid of needles may also experience fainting at the sight of a needle, or before or after an injection.
Техника
Инекті дұрыс пайдалану инъекцияларды қауіпсіз жүргізу үшін маңызды, және бұл әр инъекция үшін жаңа, стерильді ине қолдануды қамтиды. Бұл, бір жағынан, инелердің әр пайдаланылуымен тоқырауына, екінші жағынан, инелерді қайта пайдалану инфекция қаупін арттыруына байланысты. Инелерді адамдар бір-бірімен бөліспеуі керек, себебі бұл қан арқылы берілетін патогендерді жұқтыру қаупін арттырады. Бір инемен бірнеше адамды емдеу, бірдей дәрі қолданатын адамдар арасында аурудың таралу қаупін жоғарылатады. Инелерді қайта пайдалануды болдырмау үшін ең қарапайым құрал – «автоматикалық тоқтату» поршені, ол белгілі бір деңгейден басылғаннан кейін кері тартылмайды. Тағы бір жиі кездесетін қауіпсіздік мүмкіндігі – автоматты түрде жиырылатын ине, онда ине серіппелі болып, инъекциядан кейін шприцке немесе шприцтің жанындағы пластик қабықшаға жиырылады. Кейбір қауіпсіз шприцтерде инъекция жасалғаннан кейін ине ұшын жабуға арналған жылжымалы қаптамасы бар.
Proper needle use is important to perform injections safely, which includes the use of a new, sterile needle for each injection. This is partly because needles get duller with each use and partly because reusing needles increases risk of infection. Needles should not be shared between people, as this increases risk of transmitting blood borne pathogens. The practice of using the same needle for multiple people increases the risk of disease transmission between people sharing the same medication. The most basic reuse prevention device is an "auto disable" plunger, which once pressed past a certain point will no longer retract. Another common safety feature is an auto retractable needle, where the needle is spring loaded and either retracts into the syringe after injection, or into a plastic sheath on the side of the syringe. Other safety syringes have an attached sheath which may be moved to cover the end of the needle after the injection is given.
Пайдаланылған инелерді жою
Пайдаланылған инелерді арнайы жасалған өткір заттарды жинау контейнерлеріне тастау керек, осылайша инелердің кездейсоқ тігу қаупі мен басқа адамдардың зиян көру қаупі азаяды. Сонымен қатар, контейнер үштен екі бөлігіне толғанда жаңа контейнерді қолдану керек. Үштен екі бөлігі толған өткір заттар контейнері дұрыс жабылуы тиіс, осылай тасымалдау кезінде қайта ашылмауы немесе кездейсоқ ашылмауы қамтамасыз етіледі. Кейбір аймақтарда "өткір заттарды қайта қабылдау" бағдарламалары бар, онда өткір заттар контейнерін қауіпсіз жою үшін арнайы белгіленген орындарға тапсыруға болады, бұл үшін ешқандай төлем талап етілмейді. Сонымен қатар, кейбір фармацевтикалық және жеке компаниялар пошта арқылы қайтару бағдарламаларын ұсынады, кейде олар үшін қосымша төлем қажет болуы мүмкін. Дамып келе жатқан елдердің жартысынан астамы қолданылған шприцтерді ашық күйдіреді. Бұл практиканы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қауіпті деп санайды.
Used needles should be disposed of in specifically designed sharps containers to reduce the risk of accidental needle sticks and exposure to other people. In addition, a new sharps container should be begun once it is 3/4 full. A sharps container which is 3/4 filled should be sealed properly to prevent re opening or accidental opening during transportation. Some locations offer publicly accessible "sharps take back" programs where a sharps container may be dropped off to a public location for safe disposal at no fee to the person. In addition, some pharmaceutical and independent companies provide mail back sharps programs, sometimes for an additional fee. Over half of non industrialized countries report open burning of disposed or used syringes. This practice is considered unsafe by the World Health Organization.
Қоғам және мәдениет
Инъекциялық есірткі қолданушылардың арасында қауіпсіз емес инъекция жасау практикасының кең таралғандығына байланысты, көптеген елдер бақыланатын инъекция жасау орындары мен ине алмасу бағдарламаларын ұсына бастады, олар жеке немесе бір орында орналастырылуы мүмкін. Бұл бағдарламалар инфекция қаупін азайту мақсатында сұраныс бойынша жаңа стерильді инелермен қамтамасыз етуі мүмкін, ал кейбіреулері қажет болған жағдайда клиникалық қызметкерлерге және шұғыл медициналық көмекке қол жеткізуді де ұсынады. Егер артық доза болса, осындай орын опиоидтарды артық дозалау кезінде антидот ретінде қолданылатын налоксон сияқты дәрі-дәрмектерді немесе басқа антидоттарды немесе шұғыл медициналық көмек көрсетуі мүмкін. Бақыланатын инъекция жасау орындары артық дозадан болатын өлім-жертiң, жедел жәрдем шақырулар санының азаюымен және қауіпсіз емес инелерді қолданудан туындаған жаңа ВИЧ инфекцияларының төмендеуімен байланысты. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, кем дегенде он елде бақыланатын инъекция жасау орындары бар, олардың ішінде Австралия, Канада, АҚШ, Дания, Франция, Германия, Люксембург, Нидерланды, Норвегия, Испания және Швейцария кіреді. Барлығында кемінде 120 орын жұмыс істейді.
Due to the prevalence of unsafe injection practices, especially among injection drug users, many locations have begun offering supervised injection sites and needle exchange programs, which may be offered separately or colocated. These programs may provide new sterile needles upon request to mitigate infection risk, and some also provide access to on site clinicians and emergency medical care if it becomes required. In the event of an overdose, a site may also provide medications such as naloxone, used as an antidote in opioid overdose situations, or other antidotes or emergency care. Safe injection site have been associated with lower rates of death from overdose, less ambulance calls, and lower rates of new HIV infections from unsafe needle practices. As of 2024, at least ten countries currently offer safe injection sites, including Australia, Canada, the United States, Denmark, France, Germany, Luxembourg, The Netherlands, Norway, Spain and Switzerland. In total, there are at least 120 sites operating.
Өсімдіктер мен жануарлар
Көптеген жануарлар өзін-өзі қорғау немесе жемтің алғанын үшін инъекция жасайды. Мұның ішінде улы жыландар бар, олар тістерін теріге енгізіп, уды жұқтырады. Жылан уының құрамында нейротоксиндер, уытты ақуыздар және цитотоксикалық ферменттер болады. Жыландардың әртүрлі түрлері әртүрлі у құрамын инъекциялайды, ол ауыр қылықты және некрозды тудыруы мүмкін, содан кейін нейротоксикалыққа және ықтимал өлімге алып келеді. Құрт – балықтардың бір түрі, оның қанаттары мен жамбас қабырғаларында улы тікендер болады және ақуыздан тұратын уды инъекциялайды, бұл ауыр жергілікті реакцияны тудырады, бірақ өмірге қауіпті емес. Сызғыш сәулелер өздерінің тікенін пайдаланып, ақуызға негізделген уды инъекциялайды, ол жергілікті жасушалардың өліміне себеп болады, бірақ көбінесе өмірге қауіпті емес. Кейбір жәндіктер де инъекцияны әртүрлі мақсаттар үшін пайдаланады. Аралар артқы бөлігінде орналасқан шаншығымен мелиттин сияқты ақуыздардан тұратын уды инъекциялайды, бұл жергілікті ауырсыну мен қышу реакциясын тудырады. Суқұйғыштар тамақтану кезінде қанның ұюын тоқтату үшін хирудин деп аталатын антикоагулянт пептидін инъекциялай алады. Суқұйғыштардың бұл қасиеті тарихта табиғи антикоагуляциялық терапия ретінде, сондай-ақ түрлі ауруларды емдеу үшін қанды алу үшін қолданылған. Құмырсқалардың кейбір түрлері Formicinae тұқымдасының өкілдері салғандай, құмырсқа қышқылы сияқты жеңіл ауырсыну тудыратын қоспаларды қамтитын уды инъекциялайды. Басқа құмырсқа түрлері, соның ішінде Dinoponera түрлері, ақуызға негізделген уды инъекциялайды, ол қатты ауырсынуды тудырады, бірақ өмірге қауіпті емес. Оқ құмырсқасы (Paraponera clavata) өзінде нейротоксин бар уды (понератоксин) инъекциялайды, ол қатты ауырсыну, қызба, суық тер және жүрек аритмиясын тудыруы мүмкін. Өсімдіктер инъекцияның пассивті түрін пайдалана алады, онда инъекция алатын адам тұрақты инеге өзін итеріп қояды. Қызылша гүлдің жапырақтары мен сабақтарында тітіркендіретін трихомалар немесе түкшелер болады, олар гистамин, серотонин және ацетилхолиннен тұратын тітіркендіретін химиялық қоспаларды инъекциялауға қолданылады. Бұл тітіркендіргіш дерматиттің бір түрін тудырады, ол аймақта қылық, күйдіру және қышу сезімімен сипатталады. Дендроцидтер, сондай-ақ тітіркендіргіш ағаштар деп те аталады, өздерінің трихомаларын жүйкеге зиянды пептидтер қоспасын инъекциялауға пайдаланады, бұл қызылша гүлге ұқсас реакцияны тудырады, бірақ инъекциядан кейін ұзақ уақыт бойы қайталанатын жануды тудыруы мүмкін. Кейбір өсімдіктерде тікендер, тікендер және қырлылар болады, бірақ олар көбінесе қандай да бір затты инъекциялау үшін пайдаланылмайды, бірақ теріге тесу әрекеті оларды қорқынышты етеді.
Many species of animals use injections for self defence or catching prey. This includes venomous snakes which inject venom when they bite into the skin with their fangs. Common substances present in snake venom include neurotoxins, toxic proteins, and cytotoxic enzymes. Different species of snakes inject different formulations of venom, which may cause severe pain and necrosis before progressing into neurotoxicity and potentially death. The weever is a type of fish which has venomous spines covering its fins and gills and injects a venom consisting of proteins which cause a severe local reaction which is not life threatening. Sting rays use their spinal blade to inject a protein based venom which causes localized cell death but is not generally life threatening. Some types of insects also utilize injection for various purposes. Bees use a stinger located in their hind region to inject a venom consisting of proteins such as melittin, which causes a localized painful and itching reaction. Leeches can inject an anticoagulant peptide called hirudin after attaching to prevent blood from clotting during feeding. This property of leeches has been used historically as a natural form of anticoagulation therapy, as well as for the use of bloodletting as a treatment for various ailments. Some species of ants inject forms of venom which include compounds which produce minor pain such as the formic acid, which is injected by members of the Formicinae subfamily. Other species of ants, including Dinoponera species, inject protein based venom which causes severe pain but is still not life threatening. The bullet ant (Paraponera clavata) injects a venom which contains a neurotoxin named poneratoxin which causes extreme pain, fever, and cold sweats, and may cause arrhythmias. Plants may use a form of injection which is passive, where the injectee pushes themselves against the stationary needle. The stinging nettle plant has many trichomes, or stinging hairs, over its leaves and stems which are used to inject a mix of irritating chemicals which includes histamine, serotonin, and acetylcholine. This sting produces a form of dermatitis which is characterized by a stinging, burning, and itching sensation in the area. Dendrocnide species, also called stinging trees, use their trichomes to inject a mix of neurotoxic peptides which causes a reaction similar to the stinging nettle, but also may result in recurring flares for a much longer period after the injection. While some plants have thorns, spines, and prickles, these generally are not used for injection of any substance, but instead it is the act of piercing the skin which causes them to be a deterrent.