Кіріспе
Медициналық сараптама үшін қан жинау жабдығының түрі. Вакутайн қан жинау түтігі – түтіктің ішінде вакуумдық мөр жасап, белгілі бір көлемдегі сұйықтықты алуға мүмкіндік беретін, түрлі түсті резеңке тығыны бар стерильді шыны немесе пластик сынақ түтігі. Вакутайн түтіктері аналитикалық тексеру алдында сынаманы тұрақтандыру және сақтау үшін қосымша заттармен жабдылуы мүмкін. Түтіктер қауіпсіздік технологиясымен жасалған тығындармен, әртүрлі таңбалау опцияларымен және алу көлемдерімен қолжетімді. Тығынның түсі құбырдағы қосымша заттарды көрсетеді. Вакутайн түтіктерін 1949 жылы Джозеф Клейнер ойлап тапқан.
A vacutainer blood collection tube is a sterile glass or plastic test tube with a colored rubber stopper creating a vacuum seal inside of the tube, facilitating the drawing of a predetermined volume of liquid. Vacutainer tubes may contain additives designed to stabilize and preserve the specimen prior to analytical testing. Tubes are available with a safety engineered stopper, with a variety of labeling options and draw volumes. The color of the top indicates the additives in the vial. Vacutainer tubes were invented by Joseph Kleiner in 1949.
Негізгі қағидалар
Vacutainer инесі екі ұшты: ішкі ұшы жұқа резеңке қаптамамен жабылған, бұл көп рет қан алу кезінде Vacutainer түтікшелерін ауыстырғанда қанның сыртқа шығуына жол бермейді, ал сыртқы ұшы тамырға енгізіледі. Инені мөлдір пластикалық ине ұстағышына бұрағанда, қапталған ұшы ұстағыштың ішінде болады. Түтікше ұстағышқа енгізілгенде, оның резеңке тығыны осы ішкі инемен тесіледі және түтікшедегі вакуум қанды ине арқылы түтікшеге сорады. Толтырылған түтікшені алып тастап, тағы бір түтікше салып, оны да осылай толтыруға болады. Түтікшеден шығарылатын ауа мөлшері, қан ағысы тоқтағанша түтікшеге қанның қанша толатынын анықтайды. Әрбір түтікшенің үстінде түрлі түсті пластик немесе резеңке қақпақ болады. Түтікшелерде көбінесе қан алған кезде араласатын қосымша заттар болады, ал әрбір түтікшенің пластик қақпағының түсі оның құрамында қандай қосымша заттар бар екенін көрсетеді. Қан алуға арналған түтікшелердің жарамдылық мерзімі бітеді, себебі уақыт өте келе вакуум жоғалып, ине тығынды тесіп өткенде қан түтікшеге тартылмай қалады.
Құбырлардың түрлері
Вакуатерлік түтіктерде медициналық зертханада өңдеу үшін қанды сақтайтын қосымша заттар болуы мүмкін. Дұрыс емес түтіктерді пайдалану қан үлгісін жоспарланған мақсаты бойынша қолдануға жарамсыз етуі мүмкін. Бұл қоспалар әдетте ультрадыбыстық саптама арқылы жұқа пленка түрінде жағылады. Қосымша заттарға антикоагулянттар (ЭДТА, натрий цитраты, гепарин) немесе қан жасушалары мен қан плазмасының тығыздығы арасындағы гель жатуы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір түтіктерде қанның белгілі бір компоненттерін немесе құрамындағы заттарды, мысалы, глюкозаны сақтауға арналған қоспалар бар. Түтік центрифугаланғанда, ішіндегі материалдар тығыздық бойынша бөлінеді, қан жасушалары төменге шөгіп, плазма немесе сарысу жоғары жиналады. Гельді түтіктерді центрифугалаудан кейін қан жасушалары мен сарысу араласпай, оңай ұстауға және тасымалдауға болады. Түрлі түстердің мағынасы өндірушілер арасында біркелкі стандартталған. «Алу реті» термині түтіктерді толтырудың дұрыс тізбегін білдіреді. Түтіктерді тесіп өтетін ине бір түтікнен екіншісіне қоспаларды тасымалдауы мүмкін, сондықтан тізбек стандартталған, осылайша қоспалардың кездейсоқ араласуы зертханалық нәтижелерге әсер етпейді. Қазіргі уақытта Becton Dickinson (B D) компаниясы өндіреді және сатады. Vacutainer-ден бұрын вакуумдық флеботомия технологиясы, мысалы, Кейдель вакуумы қолданылған. Vacutainer PLUS деп аталатын пластикалық түтік нұсқасы 1990 жылдардың басында E. Vogler, D. Montgomery және G. Harper және Surface Science Group-тың басқа да ғалымдарымен бірлесіп АҚШ патенттері 5344611, 5326535, 5320812, 5257633 және 5246666 ретінде әзірленді. Вакуатерлер қауіпсіздігі мен қолданудың қарапайымдығының арқасында дамыған елдерде флеботомияда кеңінен қолданылады. Вакуатерлердің артықшылығы – олар қоспалармен дайындалған, бірнеше түтіктерден бір мезгілде қан алуға мүмкіндік береді және гемолиздің алдын алады. Дамып келе жатқан елдерде қанды шприц немесе шприцтер арқылы алу әлі де кең таралған. Қазір Vacu 8, Hemo Tube және Hemo Vac Plus сияқты көптеген брендтер де Vacutainer өндіруді бастады. Бұл түтіктер енді алдын ала штрих-кодталған түрде де қол жетімді.