Кіріспе

Маргарет Уокер (7 шілде 1915 – 30 қараша 1998) – американдық ақын және жазушы. Ол Чикагодағы афроамерикалық әдеби қозғалысының, Чикагоның қара ренессансы деп белгілі болған, мүшесі болды. Оның ең танымал туындыларының қатарында 1942 жылы Йельдің жас ақындар конкурсында жеңіске жеткен «Менің халқым» (For My People) және американдық Азамат соғысы кезінде Оңтүстікте өтетін «Юбилей» (Jubilee) романы (1966) бар.

Өмірбаян

Уокер Алабама штатының Бирмингем қаласында, министр Сигизмунд К. Уокер мен оның әйелі Марион (туған тегі Дозиер) Уокердің отбасында дүниеге келді. Олар қызына философия мен поэзияны бала кезінен үйретіп, оның тәрбиесіне көмектесті. Оны әжесінің айтқан құлдық туралы әңгімелері қатты әсер етті. Ол өте ерте жасында жазушы болғысы келетінін түсінді, себебі ол өзін ұялтпайтын, түрлі терілі адамдар туралы кітаптар жазуды қалады. Солтүстікке, Чикагоға көшіп бармас бұрын, ол ондағы мектептерде, соның ішінде бірнеше жыл колледжде оқыды. Ағылшын тілінің профессоры және тәлімгері Э. Б. Хангерфордтың көмегімен Уокер ағылшын поэзиясының түрлерін, ағылшын метрикалық жүйесін, өлеңдерді талдауды және ырғақты жаттап алу үлгілерін үйренді. Ол Ричард Райт, Арна Бонтемпс, Фентон Джонсон, Теодор Уорд және Франк Маршалл Дэвис сияқты жазушыларды біріктірген Оңтүстік Жазушылар Тобының мүшесі болды. 1942 жылы ол Айова университетінен шығармашылық жазу мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1965 жылы ол сол университетте докторлық диссертациясын қорғап, Ph.D. дәрежесін иеленді.

Академиялық мансап

Уокер қазіргі Джексон мемлекеттік университетінде әдебиет профессоры болды, бұл тарихи түрде қара нәсілділерге арналған колледж, ол 1949 жылдан 1979 жылға дейін оқытты. 1968 жылы Уокер Қара халықтың тарихын, өмірін және мәдениетін зерттеу институтын (қазір Маргарет Уокер орталығы) құрды, ал оның жеке қағаздары қазір онда сақталады. Оның "Менің халқым үшін" ("Her For My People") шығармасы Гвендолин Брукстің "Бронзвиллдегі көше" ("A Street in Bronzeville") туындысына дейін Чикагодағы қара ренессансының қатысушылары жазған өлеңдердің ең маңызды жинағы деп есептелді. Ричард Барксдейл былай деді: "[Тақырып] өлеңі "дүние жүзіндегі қасірет, қайғы және азап айқын сезілген кезде жазылды, ал депрессия немесе соғыс жылдарында қара нәсілді адамның қиындықтарын адамзаттың қиындықтарынан бөліп қарастыра алғандар аз болды". Ол өлеңдегі төзімділік күші Уокердің тек қара нәсілділерге ғана емес, барлық адамдарға, "барлық Адам мен Хауаға" деген үмітін білдіретінін айтты. Уокердің екінші жарияланған кітабы (және жалғыз романы) "Юбилей" (1966) Азамат соғысы кезінде және одан кейін құл отбасының тарихын, сондай-ақ оның әжесінің өмірін негізге алған туынды. Бұл кітап афроамерикандық әдебиетте маңызды туынды саналады. Уокер 1970-ші жылдары роман жариялай бастаған әйелдер буынының алғашқы өкілі болды. 1975 жылы Уокер Folkways Records лейблында үш поэзия альбомын шығарды: "Маргарет Уокер Александр Пол Лоренс Данбар, Джеймс Уэлдон Джонсон және Лэнгстон Хьюздің өлеңдерін оқиды"; "Маргарет Уокер Маргарет Уокер мен Лэнгстон Хьюздің өлеңдерін оқиды"; және "Маргарет Уокердің поэзиясы". Уокер 1989 жылы 100 қара нәсілді әйелдің ұлттық коалициясынан Кандис сыйлығын алды.

Сот істері

1978 жылы Маргарет Уокер Алекс Хейлиге 1976 жылғы "Тамырлар: Американдық отбасының сағасы" романының оның "Джубили" романынан материалдар алғаны үшін авторлық құқығын бұзғаны үшін сотқа шағымданып, оны сотқа берді. Сот істі қараусыз қалдырды. 1991 жылы Ричард Райттың жесірі Эллен Райт Маргарет Уокерге Ричард Райт туралы жаңадан жарық көрген өмірбаянында жарық көрмеген хаттар мен күнделікті пайдаланғаны үшін авторлық құқығын бұзды деп талас айтты. Райтқа қарсы Warner Books ісі аудандық сотта қарастырылмай, апелляциялық соттың шешімімен қолдау тапты.

Өлім және мұра

Уокер 1998 жылы Иллинойс штатының Чикаго қаласында 83 жасында сүт безінен туындаған қатерлі ісіктен қайтыс болды. Уокер Миссисипи жазушылары жолы арқылы тарихи ескерткішпен құрметтелді.

Кино өмірбаяны

"Менің халқыма" Маргарет Уокердің өмірі мен шығармалары, Калифорниялық Newsreel таратумен.

Өлең және музыка

Маргарет Уокердің көркем поэзиясы 20 және 21 ғасыр композиторларының жаңа музыкалық туындыларын шабыттандырды. Шабыттанған туындылардың ішінде Ренди Клейннің 2011 жылы жазылған "For My People — The Margaret Walker Song Cycle" хорға арналған әндер циклі (алғашқы атауы Lineage) және Эдвард В. Хардидің 2022 жылы жазылған "BORN FREE" сопрано, скрипка және фортепианоға арналған әндер циклі бар.